Zakup sprzętu z dotacji nie jest dla firmy kosztem

Dotacje i świadczenia mające charakter bezzwrotnej pomocy są neutralne podatkowo dla podmiotu, który je otrzymuje, o ile są otrzymywane ze środków publicznych, agencji rządowych, rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych czy międzynarodowych instytucji finansowych. Ta obojętność pod względem opodatkowania przychodu przekłada się również na rozliczenie kosztów. Podatnicy, którzy korzystają z dotacji zwolnionych od podatku i finansujący z tych środków zakupy inwestycyjne oraz inne wydatki pokryte z tych środków, nie zaliczają ich bowiem do kosztów uzyskania przychodów. Zakupy finansowe w części ze środków pochodzących z dotacji mogą być kosztem.

Dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków związanych z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, stanowią przychód zwolniony od podatku. Jednak w odróżnieniu od podatników PIT, podatnicy CIT mają obowiązek uwzględniać otrzymane dotacje, które przeznaczyli na zakup środków trwałych w rocznych zeznaniach podatkowych CIT-8.

Zasadą jest, że jeśli dane kwoty nie stanowią przychodu, to również pokryte z nich wydatki nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika. Oznacza to, że wydatki sfinansowane zwolnioną od podatku dochodowego dotacją nie powiększają kosztów uzyskania przychodu.

Odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, jeśli wydatki na nabycie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Tak będzie w sytuacji, gdy po zakończeniu inwestycji lub też w jej trakcie podatnik otrzymuje wsparcie finansowe (np. dotacje, subwencje i inne nieodpłatne świadczenia zwolnione od podatku). Oznacza to, że w przypadku sfinansowania takich zakupów podatnika następuje rozliczenie proporcjonalne.

Gdyby podatnik mógł zaliczyć odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów od sfinansowanych zakupów, osiągnąłby podwójną korzyść, tj. uzyskałby przychód zwolniony od podatku oraz podwyższone koszty uzyskania przychodów.

Jeśli wyłączona z kosztów uzyskania przychodu jest ta część kwoty zakupu środka trwałego, która została zwrócona z dotacji, to powstaje pytanie, w jaki sposób amortyzować sprzęt czy maszynę wpisane do ewidencji środków trwałych, których zakup został dofinansowany środkami z dotacji.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną przepisach podatkowych, z kosztów uzyskania przychodów wyłączone są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych dokonywane od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie tych środków i zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Przykładowo jeśli podatnik zakupił sprzęt, a następnie otrzymał do niego dofinansowanie, to począwszy od miesiąca, w którym nabyty środek trwały zostanie wprowadzony do ewidencji, spółka będzie mogła dokonywać odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej tego sprzętu zgodnie z przyjętą przez siebie metodą amortyzacji. Dokonywane odpisy będą stanowić koszt uzyskania przychodu w pełnej wysokości, aż do momentu, w którym nastąpi zwrot wydatkowanych środków. Natomiast w miesiącu wpływu dotacji odpisy amortyzacyjne od zakupionego środka trwałego nie będą stanowiły jego kosztów uzyskania przychodów w tej części, w której podatnik otrzyma zwrot.

Kwotę tej części odpisów, które będą podlegać wyłączeniu z kosztów, można ustalić poprzez określenie proporcji zwróconej kwoty w stosunku do nieumorzonej jeszcze wartości środka trwałego.

Skutkiem takiego rozliczenia jest to, że część aktualnych i przyszłych odpisów amortyzacyjnych, która proporcjonalnie przypada na kwotę uzyskanej dotacji, podlegać będzie wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów.

Istotne jest również rozliczenie wydatków poniesionych na usługi doradcze zewnętrznych firm w celu pozyskania dotacji czy też koszty poniesione na sporządzenie samego wniosku o dotację.

Obecnie stanowisko urzędów skarbowych jest korzystne dla podatników i zaliczenie przez przedsiębiorców takich wydatków do kosztów podatkowych nie powinno budzić wątpliwości. Przypomnieć trzeba, że w obu ustawach o podatkach dochodowych, aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, musi zachodzić związek przyczynowy-skutkowy między poniesionym wydatkiem a osiągnięciem tego przychodu. Ponadto kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wydatków ustawowo wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów.

Wydatki na usługi doradcze świadczone przez zewnętrzne firmy, np. w zakresie przygotowania wniosku o dofinansowanie, pokryte jeszcze z własnych środków podatnika, będą stanowiły koszty uzyskania przychodów ze względu na ich związek z ewentualnymi przyszłymi przychodami uzyskanymi ze środków z dotacji. Wydatki takie będą oczywiście stanowiły koszty pośrednie i podlegają potrąceniu w dacie ich poniesienia.

Dla podatników istotny jest również sposób wykazania dotacji i kosztów pokrytych z dotacji w dokumentacji podatkowej. Kwoty dotacji otrzymanych ze środków publicznych (w tym z unijnych programów strukturalnych) są przychodem podatkowym, ale jednocześnie są zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT.

Przychody podlegające opodatkowaniu powinny zostać ujęte w części D.1 formularza CIT-8 w pozycji 27. W tej rubryce należy ująć przychody po odliczeniu przychodów zwolnionych. Natomiast w części D.2, pozycji 31 formularza wykazuje się koszty stanowiące koszty uzyskania przychodów po wyłączeniu kosztów sfinansowanych z dotacji. Jednocześnie kwoty dotacji należy ująć w załączniku CIT-8/O przeznaczonym do ujawnienia dochodów (przychodów) zwolnionych od podatku (część B.1 poz. 12), a następnie przenieść do części E.1 (poz. 40) deklaracji CIT-8.

Kwoty otrzymanych dotacji oraz szczególnie sfinansowane z tych środków zakupy inwestycyjne mogą też budzić wątpliwości podatników w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług.

Generalnie podstawą opodatkowania VAT jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje natomiast całość świadczenia należnego od nabywcy. Jednocześnie obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Oznacza to, że wartość obrotu zwiększają tylko te dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Pozostałe dotacje, subwencje lub dopłaty nie podlegają opodatkowaniu (np. mające na celu dofinansowanie ogólnej działalności, a nie konkretnej usługi nie podlegają opodatkowaniu VAT).

W zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Możliwość ta zachodzi wówczas, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, oraz towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Jednocześnie przepisy nie uzależniają generalnie prawa do odliczenia podatku naliczonego od źródła pochodzenia środków finansowych przeznaczonych na zakup towarów i usług, przy nabyciu których podatek został naliczony. Nie jest zatem istotne źródło pochodzenia środków finansowych na zakupy podatnika. Mogą to być zatem wydatki dokonywane ze środków pochodzących również z dotacji.

● Wartość początkowa środka trwałego = 30 tys. zł

● Stawka amortyzacji 10 proc.

● Dotacja na zakup w wysokości 50 proc. wartości środka

250 zł - wysokość miesięcznego odpisu amortyzacyjnego (10 proc. x 30 tys. zł) = 3 tys. zł / 12

125 zł - wysokość odpisu amortyzacyjnego, która nie jest kosztem uzyskania przychodu

250 zł x 50 proc.

125 zł - kwota, która może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów (250 zł - 125 zł)

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl