Odliczone mogą być jedynie wydatki ogólne

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2011 r. (II FPS 6/10) wydatki, które są konieczne przy podwyższeniu kapitału zakładowego spółki akcyjnej, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów związanych z emisją nowych akcji. Wcześniej kwestia rozliczenia wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego stanowiła znaczne wątpliwości. Spółki wielokrotnie występowały do organów podatkowych o interpretację przepisów prawa podatkowego. Na niekorzystne stanowiska organów podatkowych składały skargi do sądów. Jednak z uwagi na rozbieżność w orzecznictwie (część składów orzekających wydawała korzystne, a część niekorzystne wyroki dla spółek), do czasu podjęcia uchwały w składzie siedmiu sędziów NSA, sprawy sądowe były zawieszane.

Organy podatkowe nie akceptowały poglądu podatników o zaliczeniu wydatków w związku z emisją akcji. Powoływały się przy tym na przepis art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o CIT, zgodnie z którym przychody (gotówkowe lub rzeczowe) otrzymane na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie są zaliczane do przychodów podatkowych, dla których ustala się koszty uzyskania przychodów. Takie stanowisko uniemożliwiało spółkom odliczenie części wydatków ponoszonych w związku z emisją od bieżących przychodów, co przy rozliczeniu rocznym skutkowało większym obciążeniem podatkowym.

Część sądów administracyjnych uznawała jednak, że niektóre wydatki ponoszone przez spółkę w związku z emisją akcji mają charakter pośredni i nie można powiązać ich z konkretnym przychodem w związku z tą emisją, gdyż stanowią one ogólny koszt funkcjonowania spółki i w efekcie mogą zostać ujęte w rozliczeniu jako koszt podatkowy.

Uchwała NSA uwzględniła zarówno stanowisko organów podatkowych, jak i części sądów administracyjnych. Zgodnie z nią do kosztów podatkowych związanych z emisją nowych akcji nie można zaliczyć bezpośrednich wydatków, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego. Do tego rodzaju wydatków niewątpliwie należy zaliczyć opłaty notarialne i sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, a także opłaty konieczne dla dopuszczenia akcji do obrotu oraz opłaty za publikację.

Kosztami będą natomiast takie wydatki związane z ofertą, które nie warunkują emisji oferty publicznej, na przykład usługi doradztwa (w tym doradztwa inwestycyjnego), pomoc prawna, usługi audytorskie, wyceny, tłumaczenia, usługi i pośrednictwo firmy inwestycyjnej, oferującego i subemitenta, usługi marketingowe i poligraficzne.

Spółki, których sprawy zakończyły się niekorzystnymi orzeczeniami, powołując się na uchwałę NSA, mogą teraz występować o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym. Możliwość ta wynika z przepisów rozdziału 9 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Napłata może dotyczyć nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku (w tym przypadku wynikającego z zaniżenia kosztów uzyskania przychodów na skutek niekorzystnych wcześniejszych stanowisk organów podatkowych). Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (okres 5-letni, licząc od końca roku w którym powstało zobowiązanie podatkowe).

Kompromisowe orzeczenie NSA pozwoli spółkom także na bardziej efektywne przygotowanie się wejścia na giełdę i wprowadzenia własnych akcji na rynek publiczny. Koszty związane z wprowadzeniem spółki na rynek publiczny (giełdę papierów wartościowych czy też rynek NewConnect) są przecież znaczne, szczególnie te związane z czynnościami doradczymi.

Tylko wydatki związane z emisją nowych akcji, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego, nie są kosztami uzyskania przychodów

● Wydatki bezpośrednie - opłaty notarialne, sądowe, PCC, a w przypadku podwyższenia kapitału w drodze emisji akcji będących przedmiotem oferty publicznej objętych prospektem emisyjnym dodatkowo ponoszone w związku z tym opłaty giełdowe, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty sporządzenia, drukowania oraz dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji oraz koszty oferowania papierów wartościowych.

● Wydatki pośrednie - wydatki na usługi związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego, publicznym udostępnieniem prospektu, poszukiwaniem inwestorów, techniczno-organizacyjną obsługą i prowadzeniem oferty publicznej, koordynowaniem i raportowaniem o przebiegu procesu oferty, rozliczeniem oferty publicznej.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3, art. 12 ust. 4 pkt 4, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397).