Kara umowna może stanowić koszt uzyskania przychodu

@RY1@i02/2012/222/i02.2012.222.18300040d.802.jpg@RY2@

Andrzej Dębiec partner, kancelaria Hogan Lovells

Kwestia zaliczania do kosztów uzyskania przychodów kar umownych często jest w praktyce źródłem sporów podatników z organami podatkowymi. Dobrze ilustruje to przykład podatnika, który przejmując inny podmiot z branży, zobowiązał się do odsprzedaży udziałów w spółkach zależnych firmie doradzającej przy przejęciu - w przypadku pozytywnej realizacji przedsięwzięcia. Strony ustaliły wartość, po jakiej udziały miały być sprzedane w przyszłości. Wartość rynkowa udziałów wzrosła jednak znacznie w stosunku do ceny ustalonej w umowie, więc podatnik sprzedał udziały na zasadach rynkowych innemu podmiotowi. Konsekwencją takiego działania była wypłata doradcy kary umownej z należnymi odsetkami. Organy podatkowe nie pozwoliły zaliczyć tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Innego zdania był NSA w wyroku z 3 października 2012 r. (sygn. akt II FSK 2597/11), który uznał, że działania spółki miały na celu zabezpieczenie jej działalności gospodarczej jako źródła przychodu. Wydatki na rozwój źródła przychodów, umocnienie pozycji na rynku, dostosowanie do zmieniających się warunków tego rynku, zwiększenie konkurencyjności itp. służą zabezpieczeniu przychodów. Sprawiają, że źródło ma możliwość funkcjonowania w bezpieczny sposób i dostosowują to funkcjonowanie do zmieniających się realiów obrotu gospodarczego.

Wyrok jest kolejnym orzeczeniem odbiegającym od nadmiernie restrykcyjnej wykładni przepisów stosowanej przez organy podatkowe. Stanowi także odejście od dotychczasowej, negatywnej linii orzeczniczej w zakresie możliwości uznania kary umownej za koszt uzyskania przychodu w sytuacji, gdy zapłata kary chroni podmiot gospodarczy przed znacznymi stratami ekonomicznymi.

not. MGM