Jak ustalić dochód po objęciu udziałów

Przychodem jest nominalna wartość udziałów w spółce kapitałowej albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część (ZCP). Tak wynika z art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Przepisy art. 14 ust. 1- 3 stosuje się odpowiednio. Z powyższej regulacji wynika, że w sytuacji objęcia udziałów za aport w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub ZCP powstaje przychód do opodatkowania.

Należy równocześnie zauważyć, że art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT, stanowiąc o przychodzie w wysokości wartości nominalnej, odsyła do odpowiedniego stosowania art. 14 ust. 1 - 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), który reguluje zasady rozpoznawania przychodu w sytuacji odpłatnego zbycia rzeczy i praw majątkowych, gdzie przychodem jest wartość określona w cenie, która co do zasady nie powinna odbiegać od wartości rynkowej, pod rygorem szacowania przychodu przez organy podatkowe.

W doktrynie prawa podatkowego wskazuje się, że odesłanie w art. 12 ust. 1 pkt 7 do odpowiedniego stosowania art. 14 ust. 1 - 3, może być próbą "zobiektywizowania nominalnej wartości udziałów w oparciu o wartość rynkową. (...) Odesłanie to może być odczytane jako nakazujące zrównać wartość nominalną wydanych udziałów (akcji) z wartością rynkową aportu" (S. Babiarz, L. Błystak, B. Dauter, A. Gomułowicz, R. Pęk, K. Winiarski, Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2009 r., s. 337).

Mając zatem na uwadze powyższe poglądy, zgodnie z którymi dla celów podatkowych wartość nominalna objętych udziałów nie powinna odbiegać od rynkowej wartości aportu, należy uznać, że na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 ustawy o CIT rozpoznawanie przychodu w wysokości wartości nominalnej objętych udziałów, w sytuacji gdy jest ona niższa niż wartość wniesionego wkładu, może się wiązać z ryzykiem podatkowym, które wynika z braku jednolitego stanowiska organów podatkowych.

Tytułem przykładu, w interpretacji z 24 października 2008 r. (nr IBPB3/423-670/08/AK), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał, że wartość przychodu powinna odpowiadać wartości rynkowej przedmiotu aportu w momencie jego wnoszenia do spółki z uwagi na odesłanie do art. 14 ustawy o PIT.

Należy jednak zaznaczyć, że w ostatnim czasie pojawiały się również korzystne dla podatników interpretacje organów podatkowych, opowiadające się za przychodem w wysokości wartości nominalnej przychodu. Przykładem jest interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 6 września 2011 r. (nr IPTPB3/423-122/11-2/KJ), w której stwierdzono, że w sytuacji objęcia udziałów o wartości nominalnej niższej od wartości aportu przychodem jest wartość nominalna udziałów i art. 14 ust. 1 ustawy o PIT nie ma w takim przypadku zastosowania, jednakże z zastrzeżeniem, że aport powinien być wyceniony według wartości rynkowej.

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są korzystne dla podatników stanowiska. W wyroku z 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Bd 699/09) WSA w Bydgoszczy stwierdził, że z istoty pojęcia "wartość nominalna" wynika, że jest ona wielkością stałą, której podwyższenie skutkowałoby ukształtowaniem nowej wielkości, która nie byłaby już wartością nominalną. Z tego też względu, w opinii sądu, wykluczona jest możliwość ustalania wartości udziału w oparciu o ceny rynkowe (stanowisko takie potwierdził ostatnio NSA w wyroku z 19 stycznia 2011 r., sygn. II FSK 1691/09).

@RY1@i02/2012/156/i02.2012.156.071000200.802.jpg@RY2@

Lech Janicki, ekspert ECDDP Sp. z o.o.

Lech Janicki

ekspert ECDDP Sp. z o.o.