Wynagrodzenie za gwarancję to nie odsetki od kapitału

Wynagrodzenie za udzieloną gwarancję nie jest dochodem z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Spółka chce wziąć kredyt w polskim banku. Podpisała więc ze spółką japońską gwarancje, które umożliwią wzięcie kredytu. Zgodnie z umową wynagrodzenie za udzieloną gwarancję zależne jest od wykorzystania kredytu w określonych okresach rozliczeniowych i jest płatne w terminach wynikających z umowy. Gwarancja jest zabezpieczeniem kredytów pozyskanych przez spółkę w polskim banku. Spółka posiada też certyfikat rezydencji japońskiej spółki. Z kolei spółka japońska nie posiada zakładu ani siedziby na terytorium Polski.

Spółka chciała wiedzieć, czy musi pobrać podatek dochodowy u źródła od wynagrodzenia wypłaconego na rzecz japońskiej spółki. Jej zdaniem wynagrodzenie wypłacane japońskiej spółce jest należnością za gotowość do ewentualnego wyłożenia pieniędzy w przypadku uruchomienia gwarancji. Spółka twierdziła więc, że nie ma obowiązku pobrania podatku u źródła. Minister finansów uznał jednak, że wypłacane przez spółkę wynagrodzenie należy zaliczyć do kategorii odsetek, o których mowa w art. 11 umowy między Polską a Japonią o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu. Dodatkowo, należność należy zaliczyć do dochodu z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów. W konsekwencji spółka ma obowiązek pobrać i odprowadzić zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10proc. kwoty brutto wypłaconej należności.

Istota sporu dotyczyła więc tego, czy wynagrodzenie można uznać za odsetki w rozumieniu polsko-japońskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Sąd wyjaśnił, że art. 11 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania określa, że odsetki, które powstają w umawiającym się państwie i wypłacane są osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim umawiającym się państwie, mogą podlegać opodatkowaniu w tym drugim umawiającym się państwie. Odsetki jednak mogą również podlegać opodatkowaniu w umawiającym się państwie, w którym powstają i zgodnie z prawem tego umawiającego się państwa, lecz jeśli ich odbiorca jest uprawnionym właścicielem odsetek, podatek ustalony w ten sposób nie może przekroczyć 10 proc. kwoty brutto tych odsetek.

Jak wynika z art. 11 ust. 4 umowy, za odsetki uważa się dochody z wszelkiego rodzaju roszczeń wynikających z długów, a w szczególności dochody z pożyczek publicznych, obligacji i skryptów dłużnych.

Sąd wyjaśnił, że pojęcie odsetek zostało zdefiniowane w komentarzu do Modelu Konwencji OECD o unikaniu podwójnego opodatkowania. Za odsetki uważa się wynagrodzenie z tytułu pożyczonych pieniędzy. Pojęciem tym określa się ogólnie dochód z wszelkiego rodzaju wierzytelności, zarówno zabezpieczonych, jak i niezabezpieczonych hipoteką lub zastawem albo prawem uczestnictwa w zyskach. Określenie "wszelkiego rodzaju wierzytelności" obejmuje depozyty pieniężne i wartości w formie pieniężnej, jak również państwowe papiery wartościowe, obligacje i skrypty dłużne.

WSA, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, orzekł, że wynagrodzenie, które otrzymuje japońska spółka, nie jest zapłatą za korzystanie z jej kapitału przez skarżącą, ponieważ nie pozwala na to charakter gwarancji. Polega ona na tym, że gwarant zobowiązuje się wobec beneficjenta gwarancji do spełnienia świadczenia w razie niespełnienia go przez dłużnika ze stosunku podstawowego. W rezultacie - stwierdził sąd - charakter wynagrodzenia z tytułu gwarancji jest inny niż odsetek. Odsetki to dochód z kapitału, dochód z gwarancji natomiast jest wynagrodzeniem za ryzyko niewypłacalności dłużnika.

Oprac. Łukasz Zalewski

w Bydgoszczy z 15 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 1078/11, nieprawomocny.