Uzasadnienie uchwały NSA jest ważne tak jak jej sentencja

Uchwała podjęta przez NSA stanowi całość, na którą składa się zarówno jej sentencja zawierająca bezpośrednie wyjaśnienie rozpoznawanego zagadnienia prawnego, jak i jej uzasadnienie, które obrazuje motywy, jakimi kierował się skład orzekający, podejmując uchwałę.

Sprawa dotyczyła interpretacji, o którą wystąpiła spółka z o.o. We wniosku podała, że w drodze uchwał podejmowanych przez walne zgromadzenie kapitał zakładowy spółki był kilkukrotnie podwyższany w związku z emisją nowych akcji, obligacji zamiennych oraz warrantów subskrypcyjnych. W 2010 roku akcje spółki zadebiutowały w obrocie giełdowym. Spółka spytała ministra finansów, jakie wydatki związane z tym procesem może zaliczyć do kosztów. Chodziło o wydatki poniesione na zapłatę PCC czy taksy notarialnej, jak również rozumiane szerzej wydatki związane generalnie z dopuszczeniem akcji do obrotu publicznego na giełdzie, takie jak m.in. wynagrodzenie za doradztwo prawne, koszty przygotowania prospektu emisyjnego, usług świadczonych przez dom maklerski czy opłaty związane z dopuszczeniem akcji do obrotu.

Przedstawiając własne stanowisko, pełnomocnicy stwierdzili, że spółka ma prawo do zaliczenia tych wydatków do kosztów. Minister uznał, że żadne wydatki nie mogą być odliczone. Sprawa trafiła do sądu. Ten uchylił interpretację i odniósł się do uchwały NSA w składzie siedmiu sędziów z 24 stycznia 2011 r. (sygn. akt II FPS 6/10). Sąd wskazał, że w interpretacji zabrakło podziału na wydatki związane z emisją nowych akcji na te, które poniesione zostały w celu powiększenia samego źródła przychodów, oraz pozostałe stanowiące koszty ogólnego funkcjonowania spółki kapitałowej. Od tego wyroku zarówno spółka, jak i minister wnieśli kasację. Zostały one oddalone przez NSA.

Sąd stwierdził, że z uzasadnienia uchwały wynika, że NSA dokonał podziału wydatków związanych z emisją nowych akcji na te, które są bezpośrednio związane z podwyższeniem kapitału zakładowego i nie mogą zostać potraktowane jako koszty uzyskania przychodów spółki, oraz wydatki ogólne związane z funkcjonowaniem osoby prawnej, niewarunkujące jednak podniesienia jej kapitału, które będą stanowić koszty podatkowe. NSA podkreślił, że z ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.) wynika, że zasada, zgodnie z którą stanowisko wyrażone w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych, przy czym moc wiążąca uchwały dotyczy zarówno jej sentencji, jak i poglądów prawnych wyrażonych w uzasadnieniu, które mają bezpośredni związek ze stanowiskiem wypowiedzianym w sentencji uchwały. Sąd pierwszej instancji wydając wyrok, musiał zatem uwzględnić pisemne tezy uchwały (sygn. akt II FPS 6/10) i tego dokonał, nakazując organowi interpretacyjnemu ponowne rozpoznanie sprawy.

z 22 października 2013 r., sygn. II FSK 2564/11, prawomocny.

Oprac. Przemysław Molik