Koszty zaniechanych inwestycji można odpisać

Okres dosięgającego Polskę spowolnienia gospodarczego nie sprzyja rozpoczynaniu nowych inwestycji. W obliczu kryzysu gospodarczego coraz częstszym zjawiskiem staje się również zaniechanie rozpoczętych już inwestycji. Przedsiębiorcy wycofują się z podjętych działań zwykle w celu minimalizacji przewidywanych strat. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na przepisy podatkowe dotyczące zaliczania do kosztów podatkowych wydatków na zaniechane inwestycje.

Do końca 2008 r. w ustawach o PIT i CIT regulowany był generalny zakaz zaliczania do kosztów podatkowych poniesionych kosztów zaniechanych inwestycji. Tego typu wydatki wymienione były w katalogu kosztów nieuznawanych przez ustawodawcę za koszty uzyskania przychodów. Z początkiem tego roku przepisy te zostały uchylone i obecnie koszty zaniechanych inwestycji są potrącalne w dacie zbycia inwestycji lub likwidacji.

Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca poniósł określone nakłady inwestycyjne na wytworzenie środka trwałego, lecz przed jego oddaniem do używania zaniechał tej inwestycji, to koszt poniesionych nakładów będzie potrącalny podatkowo. Do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wartość zaniechanych inwestycji z lat poprzednich pod warunkiem ich zbycia lub likwidacji po 1 stycznia 2009 r.

Inwestycja zgodnie z definicją zawartą w ustawach o podatkach dochodowych oznacza środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy o rachunkowości. Z kolei w świetle art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy o rachunkowości przez środki trwałe w budowie rozumie się zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego.

Koszty zaniechanych inwestycji zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w momencie zbycia lub likwidacji inwestycji. Warto wskazać, że w przypadku zbycia rozpoczętych, a następnie zaniechanych inwestycji jeszcze przed zmianą przepisów organy podatkowe uznawały, że nakłady poniesione przez podatnika na taką inwestycję można zaliczyć do kosztów podatkowych.

Takie stanowisko zajął m.in. naczelnik urzędu skarbowego w Augustowie w interpretacji z 12 kwietnia 2007 r. Uznał on, że w tym przypadku nie miał zastosowania zakaz zaliczania do kosztów podatkowych kosztów zaniechanych inwestycji. Firma sprzedała bowiem poniesione nakłady inwestycyjne, a zgodnie z ogólną zasadą, o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Zatem w razie sprzedaży niedokończonej inwestycji poniesione na nią nakłady stanowią koszty uzyskania przychodu. W tym przypadku koszty te są bowiem kosztem służącym osiągnięciu przychodu ze sprzedaży inwestycji (sygn. US-III/415-KK-I-OF-8/2007). Podobne stanowisko zajął naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Katowicach 14 marca 2006 r. (sygn. PDFD/415-13/06). Stwierdził on, że w przypadku sprzedaży inwestycji rozpoczętych (zaniechanych) wydatki na nie poniesione mogą być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu, bowiem zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu ze sprzedaży inwestycji.

Obecnie ustawodawca wyraźnie reguluje możliwość zaliczania do kosztów podatkowych kosztów zaniechanych inwestycji, które zostały zbyte. Z drugiej strony, pamiętać należy, że wszelkie należne przedsiębiorcy kwoty z tytułu sprzedaży inwestycji stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Przedsiębiorca nie zawsze może lub chce sprzedać rozpoczęte, ale niezakończone inwestycje. W takiej sytuacji może zdecydować się na ich likwidację. Ustawy podatkowe nie definiują pojęcia likwidacji inwestycji. Przyjąć jednak należy, że likwidacja inwestycji musi mieć charakter trwały i powinna być potwierdzona dowodem likwidacji środka trwałego.

Ustawodawca nie określa sposobów likwidacji, w szczególności nie wymaga, aby była to fizyczna likwidacja środka trwałego, tj. zniszczenie czy rozbiórka. Należy zaznaczyć, że do uznania inwestycji za zlikwidowaną wystarczy podjęcie decyzji o likwidacji. Powodem takiej decyzji może być brak ekonomicznego uzasadnienia kontynuowania inwestycji. W takiej sytuacji należy oczywiście sporządzić dowód likwidacji inwestycji oraz dokonać wykreślenia z ewidencji nakładów inwestycyjnych wraz z podaniem przyczyny likwidacji. Z punktu widzenia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nakładów poniesionych na zaniechane inwestycje istotne jest przede wszystkim, to aby likwidacja miała charakter trwały, w odróżnieniu od zawieszenia kontynuacji inwestycji.