Podatek od dochodów anonimowego podatnika rozliczy pośrednik

Nowelizacja ustawy o obrocie instrumentami finansowymi wprowadza instytucję rachunku zbiorczego instrumentów finansowych dla anonimowych klientów. Funkcjonowanie tego typu rachunków wymagało także uregulowania w przepisach podatkowych kwestii wykonywania obowiązków płatnika. Tym samym konieczne było wprowadzenie zmian w ustawach o podatkach od osób fizycznych oraz osób prawnych, a także w Ordynacji podatkowej.

Zmiany, które zostały wprowadzone do ustawy o PIT oraz o CIT, dotyczą zasad naliczania i poboru zryczałtowanych podatków dochodowych od świadczeń z papierów wartościowych zapisanych na rachunkach zbiorczych, które są wypłacane na rzecz tych osób, których tożsamość nie została płatnikowi ujawniona.

Podatki te będą naliczane według ich stawki podstawowej (19 proc.) w taki sposób, jakby całość świadczenia wypłacanego z danego tytułu na rzecz wszystkich posiadaczy papierów zarejestrowanych na tym samym rachunku zbiorczym, była wypłacana jednej osobie.

Do naliczenia i pobrania zryczałtowanych podatków PIT i CIT należnych od anonimowych podatników zobowiązane zostaną pośredniczące w przekazaniu świadczenia podmioty prowadzące rachunki zbiorcze, na których zarejestrowane będą należące do nich papiery wartościowe. W przypadku gdy uzyskanie przychodu z papierów wartościowych nie wiąże się jednak z przekazaniem świadczenia za pośrednictwem podmiotów prowadzących rachunki, obowiązki płatnika podatku będzie wykonywał tak jak dotychczas emitent.

Pozostałe zmiany ustawy PIT oraz ustawy CIT przewidujące w szczególności wyłączenie stosowania do płatnika będącego podmiotem prowadzącym rachunek zbiorczy określonych obowiązków informacyjnych względem podatnika oraz wyłączenie możliwości korzystania przez podatnika z określonych ulg podatkowych. Taka ulga nie może być bowiem przypisana do anonimowego podatnika. Zmiany w Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą podmioty prowadzące rachunki zbiorcze mają obowiązek na pisemne żądanie naczelnika urzędu skarbowego sporządzania informacji o wysokości dochodów przekazanych na rzecz podatników uprawnionych z papierów wartościowych zapisanych na takich rachunkach oraz o kwocie pobranego podatku.

Oprócz tego zgodnie z nowelizacją podmiot prowadzący rachunek zbiorczy może żądać od posiadacza rachunku zbiorczego przekazania mu danych dotyczących osób uprawnionych z rejestrowanych na tym rachunku papierów wartościowych w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania obowiązków podatnika.

W sytuacji gdy określenie tożsamości takich osób nie jest możliwe, w celu ustalenia właściwej podstawy pobrania podatków dochodowych (PIT lub CIT) posiadacz rachunku będzie mieć obowiązek wskazania prowadzącemu rachunek zbiorczy liczby papierów wartościowych należących do osób fizycznych lub prawnych.

Ponadto nowelizacja wprowadza pewną informacyjną zasadę dla podatników. Zgodnie z nią umowa o prowadzenie rachunku zbiorczego powinna zawierać informację o obowiązku składania przez podatników będących osobami fizycznymi zeznań podatkowych o wysokości dochodu (straty) osiągniętego przez nich w roku podatkowym z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych oraz o obowiązku zapłaty podatku dochodowego od tego dochodu, w stosunku do których nie jest pobierany podatek zryczałtowany.

Wprowadzenie rachunków zbiorczych związane jest z tym, że obecnie na polskim rynku kapitałowym funkcjonują dwie struktury ewidencyjne papierów wartościowych. Pierwsza z nich to konta depozytowe, które prowadzone są w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych (KDPW) dla firm inwestycyjnych, banków powierniczych i innych podmiotów uprawnionych do prowadzenia rachunków papierów wartościowych.

Drugą strukturą jest rejestracja na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez uczestników systemu depozytowo-rozliczeniowego, na którym to poziomie rachunków papierów wartościowych można ustalić posiadaczy tych papierów.

Rachunki zbiorcze stałyby się więc trzecim urządzeniem ewidencyjnym. Od rachunków papierów wartościowych różnić je będzie to, że nie będą one pozwalać na identyfikację osób uprawnionych z zapisanych na nich papierów wartościowych, zaś od kont depozytowych to, że nie będą one powiązane z rachunkami papierów wartościowych oraz że będą mogły być prowadzone nie tylko przez KDPW, ale także przez uczestników depozytu papierów wartościowych prowadzonego przez KDPW.

Nowelizacja ustawy czeka na rozpatrzenie przez Senat.

Do Senatu trafiła też nowelizacja przepisów związana z rynkiem kapitałowym. Ustawą o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadzone zostały przede wszystkim nowe zasady nadzoru nad zamkniętymi funduszami inwestycyjnymi emitującymi wyłącznie certyfikaty inwestycyjne, które nie będą dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani dopuszczone do alternatywnego systemu obrotu. Oprócz tego ustawa modyfikuje zakres warunków, jakie muszą spełnić zagraniczne fundusze inwestycyjne z siedzibą w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej oraz Europejskim Obszarze Gospodarczym, aby zostały zwolnione z podatku dochodowego od osób prawnych na takich samych zasadach jak fundusze polskie.

Zmiana ta wynika z zaleceń Komisji Europejskiej, która zarzuciła Polsce dyskryminację podatkową zagranicznych funduszy. W stosunku do obecnie obowiązujących przepisów fundusz zagraniczny, aby był zwolniony z podatku, nie będzie musiał np. posiadać depozytariusza, który przechowuje aktywa funduszu.

Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ich w Dzienniku Ustaw.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 1 pkt 4, art. 4, art. 5 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw.

Art. 2 ustawy z 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.