Wprowadzenie CFC budzi wiele obaw

Zgodnie z założeniami Ministerstwa Finansów do polskiego prawa podatkowego ma być wprowadzona instytucja CFC (controlled foreign corporation). Występuje ona już w niektórych krajach UE i nakłada na osoby fizyczne i prawne - w określonych sytuacjach - obowiązek zapłaty podatku od zysków wygenerowanych przez ich zagraniczne spółki zależne.

Stawka od dochodów uzyskiwanych za pośrednictwem kontrolowanych spółek zagranicznych wyniesie 19 proc. podstawy opodatkowania. Przykładowo jeżeli podatnik ma 60 proc. udziałów w zagranicznej spółce, która ma 1 000 000 euro zysku, będzie musiał zapłacić 114 000 euro podatku w Polsce.

Od podstawy opodatkowania będzie można odliczyć m.in. otrzymane od kontrolowanej spółki dywidendy. Warto zwrócić uwagę, że dywidendy wypłacane są za dany rok obrotowy po jego zakończeniu, zazwyczaj po terminie sporządzenia zeznania podatkowego w Polsce. Oznacza to, że składając zeznanie za dany rok, podatnicy nie będą mogli skorzystać z odliczenia tej dywidendy, ponieważ jeszcze jej nie otrzymają. Zatem dywidendę za poprzedni rok będą mogli rozliczyć tylko w następnych latach podatkowych. Oznacza to, że zysk osiągany przez spółkę zagraniczną mógłby efektywnie podlegać opodatkowaniu w Polsce w jednym roku dwukrotnie (jako zysk z bycia wspólnikiem w zagranicznej spółce) i jako dywidenda.

Projekt nowelizacji zawiera definicję dochodu zagranicznej spółki kontrolowanej. Jest nim nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, z wyłączeniem zwolnień, ulg i odliczeń, bez względu na źródło przychodów. Proponowany przepis w zakresie tych zwolnień jest nieprecyzyjny, nie wskazuje bowiem, czy chodzi o zwolnienia wynikające z przepisów ustaw obowiązujących w państwie siedziby spółki zagranicznej czy polskich.

Zgodnie z projektem dochód ma być ustalany na dzień, w którym przypada ostatni dzień roku podatkowego kontrolowanej spółki. Czasami nastąpi powiązanie roku podatkowego kontrolowanej spółki z rokiem podatkowym podatnika (np. gdy spółka nie będzie posiadać ustalonego roku podatkowego albo gdy wykroczy on poza zakres następujących po sobie kolejno 12 miesięcy). Co istotne, dochód spółki kontrolowanej nie podlega pomniejszeniu o straty z lat poprzednich. Wydaje się, że nie ma to żadnego uzasadnienia systemowego i może prowadzić do opodatkowania zysków, które w istocie nie występują, bo pokrywają wcześniejsze straty.

W związku z tym, że dochody spółki kontrolowanej mają być ustalane na podstawie przepisów polskich ustaw, taki wymóg nałoży na zagraniczne spółki kontrolowane obowiązek prowadzenia podwójnej ewidencji księgowej, tj. według zasad obowiązujących w kraju siedziby spółki zagranicznej oraz według zasad obowiązujących w Polsce. Może to generować dodatkowe koszty i liczne problemy.

W celu uniknięcia wielokrotnego opodatkowania polski podatnik, co do zasady, będzie mógł obniżyć kwotę zobowiązania o podatek dochodowy zapłacony przez spółki zależne za granicą. Wydaje się jednak, że regulacja ta nie jest dostosowana do rzeczywistości gospodarczej i mogą wystąpić trudności z jej stosowaniem.

Należy wskazać, że w przypadku spółki kontrolowanej, mającej siedzibę lub zarząd w raju podatkowym, dla ustalenia udziału związanego z prawem do uczestnictwa w zyskach spółki kontrolowanej przyjmuje się, że podatnikowi przysługiwały, przez cały rok podatkowy, wszystkie prawa uczestnictwa w jej zyskach. Przepis ten - ze względu na zasadę równości opodatkowania - nie powinien mieć zastosowania, jeżeli podatnik będzie miał wiarygodne dowody pozwalające na ustalenie jego udziału w zyskach tej spółki i okresu ich posiadania. W związku z tym, że uregulowanie to ma charakter sankcyjny dla podatnika, który nie posiada wszystkich udziałów w zyskach spółki zależnej, budzi wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją RP. Skoro legalne jest posiadanie przez polskich podatników udziałów w takich spółkach, to prawo podatkowe nie powinno być sposobem na penalizowanie takich struktur.

Prawo podatkowe nie powinno penalizować legalnych rozwiązań

@RY1@i02/2013/150/i02.2013.150.07100020b.802.jpg@RY2@

Piotr Majewski doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Piotr Majewski

doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy