Liczy się rzeczywista działalność

Ministerstwo Finansów chce wprowadzenia do polskiego systemu podatkowego regulacji CFC, tak by opodatkować kontrolowane przez polskich podatników (zarówno PIT, jak i CIT) zagraniczne spółki. Na szczęście nie w każdej sytuacji, gdy polski podatnik jest wspólnikiem zagranicznej spółki, będzie zobowiązany do uwzględniania jej zysków w polskim rozliczeniu podatkowym. Co więcej, nawet gdy spełnione są wszystkie warunki dla uznania danej spółki za zagraniczną spółkę kontrolowaną, planowane regulacje CFC mogą nie znaleźć zastosowania w całości lub części.

Kluczową kwestią jest ustalenie, czy zagraniczna spółka prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą. Minister finansów wskazuje w uzasadnieniu do projektu przepisów dotyczących CFC, iż nie jest celem wprowadzanej regulacji stosowanie obostrzeń wobec podmiotów, które prowadzą faktyczną działalność gospodarczą. Innymi słowy, jeśli zagraniczna spółka taką działalność prowadzi, to nie powinna "wpadać" w szczególny reżim podatkowy wynikający z przepisów CFC.

Proponowany przez ministra finansów model rozwiązania może budzić pewne wątpliwości. Przyjmuje on bowiem swoiste domniemanie winy, tzn. w sytuacji gdy zagraniczna spółka spełnia określone w przepisach warunki do uznania jej za podlegającą przepisom o CFC (np. co do wysokości opodatkowania), przyjmuje się założenie, że nie prowadzi ona rzeczywistej działalności gospodarczej. Jeśli podatnik będzie chciał uniknąć opodatkowania na podstawie regulacji CFC, będzie musiał wykazać, że prowadzi ona rzeczywistą działalność.

Takie podejście może budzić w szczególności wątpliwości wobec spółek z krajów Unii Europejskiej. W sytuacji gdy będą one spełniały warunki dla uznania ich za zagraniczne spółki kontrolowane (a taką definicję będą mogły spełniać np. spółki z Cypru czy Luksemburga), prowadzenie działalności gospodarczej przy ich wykorzystaniu będzie z założenia traktowane gorzej niż poprzez podmioty z innych krajów UE (np. Niemiec) czy z Polski. Równe traktowanie będzie możliwe dopiero po wykazaniu przez podatnika, że podmioty takie prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą. Rozwiązanie to może budzić poważne wątpliwości co do jego zgodności z prawem europejskim, w szczególności z zasadą swobody przedsiębiorczości. Pojawia się pytanie, czy ministerstwo nie powinno rozważyć - przynajmniej w odniesieniu do spółek zagranicznych z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego - przyjęcia odwrotnego rozwiązania, tzn. uznania, że regulacje CFC do spółek zagranicznych nie stosują się, chyba że zostanie wykazane, że podmioty takie nie prowadzą rzeczywistej działalności gospodarczej i są one częścią sztucznej struktury mającej na celu uzyskanie wyłącznie korzyści podatkowych.

Pojęcie rzeczywistej działalności gospodarczej i jego wykładnia będą miały kluczowe znaczenie dla zastosowania w praktyce regulacji CFC. Niestety minister finansów w proponowanych regulacjach nie przewiduje wprowadzenia definicji legalnej "rzeczywistej działalności gospodarczej". Takie rozwiązanie nie powinno zostać uznane za spełniające wymóg prawidłowej legislacji. Kluczowe pojęcie decydujące o tym, czy dana struktura będzie, czy nie będzie opodatkowana na terenie Polski, powinno być możliwie precyzyjnie zdefiniowane w przepisach. Brak takiej definicji w ustawie będzie oznaczał dużą swobodę przy interpretowaniu tego pojęcia, a co za tym idzie, wątpliwość dla podatników, którzy nie będą mogli mieć pewności, czy ich działanie jest prawidłowe, czy naraża ich na spór z fiskusem.

Wydaje się, że Ministerstwo Finansów powinno zastanowić się, jak miałoby wyglądać zastosowanie przepisów CFC, tak by uniknąć zarzutów niezgodności z prawem europejskim oraz nie narażać podatników na niepewność co do obowiązującego prawa podatkowego, co z kolei może się wiązać z uznaniem przepisów za niekonstytucyjne.

Pojęcie rzeczywistej działalności gospodarczej i jego wykładnia będą miały kluczowe znaczenie dla zastosowania w praktyce regulacji CFC

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.071000200.801.jpg@RY2@

Piotr Majewski doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Piotr Majewski

doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy