W minionym roku bez hitów

Zmiany pozytywne, ale...

CIT

 

Obniżka od 2017 r. dla małych podatników (u których wartość przychodu ze sprzedaży wraz z kwotą należnego VAT nie przekroczyła kwoty odpowiadającej równowartości 1,2 mln euro) oraz rozpoczynających działalność w roku podatkowym, w którym wystartowali z działalnością.

doradca podatkowy, adwokat, Mariański Group

Kierunek zmian z pewnością uznać należy za słuszny, choć niestety skutki tej pozytywnej zmiany będą ograniczone, ponieważ są skierowane wyłącznie do podatników CIT.

doradca podatkowy, radca prawny w MSDS LEGAL Szczotka Szczygieł

Dla dużej części podatników oznacza to realne zmniejszenie obciążeń podatkowych. Zmiana jest atrakcyjna zwłaszcza dla spółek komandytowo-akcyjnych, gdzie komplementariuszami są osoby fizyczne.

 

Od 2017 r. zwiększyły się limity ulgi B+R. Małe i średnie przedsiębiorstwa mogą odliczyć większą część wydatków kwalifikowanych, niż mogły do końca 2016 r. (wzrost z 20-30 proc. do 50 proc.). Więcej mogą też odliczyć duże firmy. Wydłużył się też czas na skorzystanie z ulgi (z 3 do 6 lat).

doradca podatkowy, radca prawny, J. Pustuł, M.Przywara Doradztwo podatkowe

Jest to pozytywna zmiana, która korzystnie wpłynie na rozliczenia przedsiębiorców.

: Część ekspertów zastrzega jednak, że niestety nie wszystkie przedsiębiorstwa realizujące działania B+R w Polsce mają szansę skorzystać z oferowanych zachęt. Należą do nich te firmy, które działają w SSE i jednocześnie prowadzą działalność B+R poza strefą.

Ordynacja podatkowa

 

Podatnicy mogą wystawiać nie tylko pełnomocnictwa do poszczególnych spraw podatkowych, ale również pełnomocnictwa ogólne, uprawniające do reprezentowania we wszystkich sprawach podatnika.

Pełnomocnictwa ogólne obowiązują od 1 lipca 2016 r. Ułatwiają życie podatnikom, którzy nie muszą już się martwić o doręczenia, a także zapewniają profesjonalną reprezentację we wszystkich kontaktach z administracją skarbową.

VAT

 

Pakiet paliwowy pozwolił ograniczyć wyłudzenia VAT w obrocie paliwem.

doradca podatkowy, partner w KNDP

Pakiet znacząco zmniejszył kwoty wyłudzonego VAT na paliwach, co odczuli uczciwi dostawcy, którzy odnotowali wzrost sprzedaży legalnych paliw. Jest to dobry wskaźnik, wskazujący na pozytywne skutki pakietu.

 

Samorządy muszą od 1 stycznia składać wspólne deklaracje VAT wraz ze swoimi jednostkami i zakładami budżetowymi.

Centralizacja oznacza koniec bałaganu w zakresie rozliczeń VAT w jednostkach samorządu terytorialnego. Oczywiście w tych jednostkach, które dotąd nie zdecydowały się na centralizację, wiąże się z tym spora praca. Ale jednocześnie tzw. specustawa usuwa sporo wątpliwości praktycznych.

PIT

 

Osoby o dochodach nieprzekraczających rocznie 6600 zł w ogóle nie zapłacą podatku dochodowego od zarobków osiągniętych w 2017 r. Kwota wolna zwiększy się również u osób o dochodach nieprzekraczających 11 tys. zł rocznie.

Jest to pozytywna zmiana, ale jedynie dla osób osiągających najniższe dochody. Tylko z tego powodu można uznać ją za hit. Trzeba jednak zwrócić uwagę na bardzo ograniczoną liczbę podatników, która skorzysta z tej zmiany (będą to głownie osoby zatrudnione okresowo). Jednocześnie należy negatywnie ocenić sposób uchwalania tych przepisów (tempo prac, uchwalanie zmian w ostatnim możliwym momencie, zgłoszenie zmiany dopiero na etapie Senatu). Fakt wprowadzenia zmiany w ostatniej chwili jest dużym problemem dla szerokiej rzeszy płatników, którzy muszą zmienić programy komputerowe wykorzystywane do rozliczania pracowników.

Ponieważ kwota wolna dotyczy tylko osób najuboższych, niektórzy oceniają tę zmianę jako negatywną - szczególnie w kontekście wyroku TK z 28 października 2015 r. (sygn. akt K 21/14).

Buble

Ordynacja podatkowa

 

Wprowadzona 1 lipca 2016 r. klauzula generalna pozwala fiskusowi na skasowanie skutków transakcji, która miała na celu korzyść podatkową przekraczającą 100 tys. zł.

Generalnie zmiana potrzebna, ale wprowadzono nieprecyzyjne przepisy. Bublem 10-lecia można określić 30-dniowe vacatio legis dla tak poważnej zmiany systemowej, a także uchylenie mocy ochronnej interpretacji uzyskanych przed 15 lipca 2016 roku. Dodatkowo wątpliwości konstytucyjne budzi rozciągnięcie nowych regulacji do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych regulacji, a dotyczących korzyści uzyskanych po tej dacie.

Klauzula weszła w trakcie roku. Pozostaje pytanie o zgodność z konstytucją jej wejścia w życie. Klauzula to jednak przepisy prawa materialnego i przynajmniej w zakresie podatków rozliczanych rocznie nie powinna wchodzić w życie w trakcie okresu rozliczeniowego.

 

Z przepisami wprowadzającymi klauzulę generalną wprowadzono również zasadę, zgodnie z którą organ podatkowy odmawia wydania interpretacji indywidualnej, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogłaby służyć unikaniu opodatkowania lub nadużyciu prawa (czyli miałaby do niej zastosowanie klauzula).

partner zarządzający w kancelarii Ożóg Tomczykowski

Pojęcie uzasadnionego przypuszczenia, że elementy stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego mogą zostać objęte klauzulą o przeciwdziałaniu unikania opodatkowanie, jest niezwykle ocenne. Przykładowo, media informowały, że na tej podstawie odmówiono wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. opodatkowania darowizn pomiędzy członkami rodziny. Szeroki zakres spraw, do których stosowany jest przepis o odmowie wydania interpretacji z uwagi na możliwość zastosowania klauzuli, uprawdopodabnia tezę, iż rzeczywistą przyczyną jego wprowadzenia do polskiego porządku prawnego mogło być pozbawienie praktycznego znaczenia interpretacji indywidualnych.

W praktyce organy zaczynają wykorzystywać wprowadzony przepis celem niewydawania interpretacji.

Przepis ten jest ewidentnie stosowany zbyt szeroko, bo zdarzają się odmowy wydania interpretacji w podstawowych kwestiach, które zdaniem organu mogą być elementem obejścia prawa podatkowego, choć wynika to z domysłów, a nie przedstawionego stanu faktycznego. Każde działanie może być elementem unikania opodatkowania, jednak taka potencjalna możliwość nie stanowi podstawy odmowy wydania interpretacji, tylko musi wynikać to ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.

CIT

 

Do ustawy o CIT wprowadzono domniemanie, że jeśli połączenie spółek, ich podział czy wymiana udziałów nie zostały przeprowadzone z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, domniemywa się, że głównym lub jednym z głównych celów jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania.

Pomysłodawca takiego rozwiązania musiał mieć mocno ograniczoną wiedzę na temat procesów restrukturyzacyjnych oraz bardzo złe zdanie o podmiotach dokonujących reorganizacji. Operacje typu: połączenie spółek, podział spółek czy wymiana udziałów (czyli wnoszenie udziałów lub akcji jednej spółki jako aportu do innej spółki) mogą być przeprowadzane z przyczyn innych niż ekonomiczne (np. celem uporządkowania struktury prawnej w grupie kapitałowej) i nie mieć nic wspólnego z chęcią unikania lub uchylania się od opodatkowania. Wprowadzone domniemanie jest szkodliwe, sprzeczne z ideą zapewniania neutralności podatkowej procesom restrukturyzacji i trudno je usprawiedliwić odwoływaniem się do idei uszczelniania systemu podatkowego.

VAT

 

Urząd skarbowy po nieudanych próbach kontaktu z podatnikiem może wykreślić podatnika z rejestru VAT.

Powodem wykreślenia podatnika mogą być takie okoliczności, jak nieudane próby kontaktu z podatnikiem lub niestawienie się podatnika na wezwanie urzędu. Paradoksalnie więc potencjalnie narażony na wykreślenie jest podatnik, który wyjechał na dłuższe wakacje. Jednak nie od razu po powrocie dowie się o wykreśleniu. Zaskoczenie przeżyje dopiero po złożeniu deklaracji lub w momencie, kiedy kontrahenci zaprzestaną dokonywać z nim transakcji ze względu na brak statusu czynnego zarejestrowanego podatnika VAT.

Choć jest to jeden z elementów walki z nadużyciami i wyłudzeniami w VAT, to przyznanie tak dużych kompetencji organom podatkowym może w wielu sytuacjach skutkować pokrzywdzeniem uczciwych podatników, którzy przypadkiem znaleźli się w "karuzeli podatkowej" nawet bez swej winy i nawet jeśli "puste faktury" stanowią margines ich obrotów.

Zmiana rodzi ryzyko, że podatnik, a także jego kontrahenci mogą nie być świadomi tego, że nie jest już podatnikiem VAT.

 

Pełnomocnik za zarejestrowanie podatnika, który okaże się oszustem, może zostać ukarany karą pieniężną w wysokości 50 tys. zł.

Zmiana ma na celu uszczelnienie systemu VAT i podzielenie odpowiedzialności pomiędzy pełnomocnika a podatnika. Przepis nie przyniesie jednak pożądanych efektów, jeżeli autor dokumentów rejestracyjnych nie złoży ich do urzędu w imieniu podatnika jako pełnomocnik, lecz przekaże je podatnikowi, aby złożył je samodzielnie.

Przepis ten skutecznie zniechęci profesjonalnych pełnomocników do udzielania pomocy przy rejestracji lub spowoduje, że jedynie będą przygotowywać dokumenty do podpisu przez przedsiębiorcę, co utrudni proces rejestracji do celów VAT.

Podatek od sprzedaży detalicznej

Przepisy zostały uchwalone, miały objąć ok. 200 podmiotów. Komisja Europejska wszczęła jednak postępowanie zbadania jego zgodności z prawem wspólnotowym. W rezultacie obowiązywanie podatku zostało zawieszone do 2018 r.

W przyjętej formule podatek od sprzedaży detalicznej zapewne nie wejdzie w życie.

Oprac. Łukasz Zalewski