Wszystkie odcienie szarości

"Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki" - mawiał Benjamin Franklin, którego wizerunek zdobi studolarówkę. Może mówił tak dlatego, że podatki są starsze niż cywilizacja: potrzeba zapisywania informacji o należnościach podatkowych legła u podstaw pierwszego alfabetu i pierwszej matematyki. A po co zapisywać należności podatkowe? Bo równie stara jak podatki jest ludzka skłonność do ich unikania. Przenośne stragany, które łatwo zwinąć na widok zbliżającej się kontroli i dać nogi za pas, to nie wynalazek polskiej transformacji systemowej, lecz patent dobrze znany starożytnej Aleksandrii, Atenom czy Rzymowi. Nie chodziło o to, że ktokolwiek wówczas sprzedawał towary nielegalne, lecz o to, by zapłacić mniejszą daninę na rzecz protektora czy samej republiki.