Zarządzanie przez upokarzanie
C zy pamiętają państwo teleturniej „Najsłabsze ogniwo”? Emitowano go w TVN w latach 2004–2006 (licencja BBC) – jego formuła zakładała, że prowadzący będzie bezlitośnie jeździł po uczestnikach, szydząc z ich złych odpowiedzi na pytania i wyśmiewając ich tłumaczenia.
W rodzimej wersji teleturnieju prowadzącą była feministka Kazimiera Szczuka. Fakt, że na taką rolę przystała intelektualistka o lewicowej autoidentyfikacji, zawsze mi mocno zgrzytał. Nie tylko z punktu widzenia moralnego, lecz przede wszystkim politycznego. Nie byłem jednak do końca pewien, co takiego zgrzyta. Wyjaśnił mi to dopiero Michał Rydlewski w książce, którą dziś prezentuję.
Michał Rydlewski, „Scenariusze kultury upokarzania. Studium z antropologii mediów”, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2019
Rydlewski to medioznawca z Uniwersytetu Wrocławskiego, który w swojej pracy nawiązuje do tez filozofa Andrzeja Szahaja, który już niemal dekadę temu zauważył, że ciągłe upokarzanie klas niższych i podległych ekonomicznie nie jest w naszych czasach przypadkiem. Że stanowi ono zwornik panującej ideologii neoliberalnej. Słabi muszą być stale przywoływani do porządku, by znać swoje miejsce w szeregu. A uderzanie w poczucie czyjejś wartości to jeden z lepszych sposobów na osiągnięcie tego celu. Chcesz nad kimś panować? Upokorz go.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.