Politycy powinni unikać nierzetelnej krytyki prokuratorów

W ostatnim czasie z wielu stron słychać krytyczne głosy pod adresem prokuratorów i ich pracy. Nie podważamy słusznego prawa do krytyki organów prokuratury i jej funkcjonariuszy, w szczególności gdy ma ona rzeczowy i merytoryczny charakter. Decyzje prokuratora mogą mieć niezwykle istotne znaczenie dla obywateli. Problem pojawia się, gdy krytyka działań prokuratorów jest krytyką niemerytoryczną, niepopartą argumentacją natury prawnej i tendencyjną. Jest on tym większy, im więcej w krytyce akcentów politycznych i populistycznych, które noszą cechy manipulowania opinią publiczną z wykorzystaniem środków masowego przekazu.

Krytyka niemerytoryczna powinna spotykać się z reakcją podmiotów reprezentujących środowisko. Na poziomie konkretnych postępowań głos powinni zabierać rzecznicy prasowi lub referenci konkretnych śledztw. Na poziomie spraw dotyczących prokuratury jako instytucji czy samego zawodu prokuratora pole do popisu mają organizacje przedstawicielskie i prokuratorzy. Ci ostatni coraz częściej zabierają głos, jak chociażby w sprawie niedopuszczalnych zaniedbań związanych ze zwłoką w nowelizacji przepisów dotyczących tzw. prokuratorskiego zatrzymania.

Zdarzają się jednak przypadki dyskusji publicznej związanej z działaniami prokuratury, w której uczestniczą strony, politycy, dziennikarze, a reprezentant prokuratury się nie pojawia. Oburzenie prokuratorów komentujących bieżące wydarzenia na forum www.prokuratorzy.net wywołały niedawne wypowiedzi, w których w sposób obraźliwy odniesiono się do prokuratorów nadzorujących śledztwo w sprawie śmierci syna znanego przedsiębiorcy. Na podobną ocenę zasługują według komentatorów wypowiedzi dotyczące decyzji sądu odnoszącej się do wniosku prokuratury o tymczasowe aresztowanie popularnego polityka, wręcz gloryfikujące podejrzanego. Jednocześnie w tej sprawie zakwestionowano profesjonalizm organów prowadzących i nadzorujących śledztwo, podczas gdy postępowanie to nadal się toczy, a sąd orzekający uznał, że prokuratura zebrała na tyle mocne dowody, iż nie ma obawy utrudniania postępowania ze strony podejrzanego. Abstrahując od konkretnych spraw, uznać należy, że tego typu wypowiedzi polityków stanowią nieuprawniony i nierzetelny osąd pod adresem całego środowiska prokuratorskiego, który ugruntowuje w opinii publicznej przekonanie o braku kompetencji i zaangażowania w pracę prokuratorów. Tego rodzaju wypowiedzi nie przynoszą żadnych pozytywnych efektów i jednocześnie degradują rangę zawodu prokuratora w opinii społecznej.

Zawód prokuratora jest trudną służbą, wykonywaną przez ludzi z pasją, którzy nie kierują się motywacjami ekonomicznymi. Gdyby tak było, już dawno najlepsi odeszliby do innych profesji prawniczych. Wielu z nas nadal chce pełnić tę służbę, ale jako strażnicy praworządności i kluczowe ogniowo w walce z przestępczością oczekujemy od komentatorów rozwagi w formułowaniu tez, przyjmując jednocześnie ich prawo do krytyki. Krytyki wolnej od populizmu, popartej merytorycznymi, a nie politycznymi argumentami.