Odwykliśmy od zaradności

Czy pieniądze mogą zaszkodzić? Duże pieniądze? Królestwo Hiszpanii przeżyło w XVI stuleciu swój złoty wiek. Już w XVII w., mimo stałego napływu złota i srebra z prowincji amerykańskich, zaczęło się chylić ku upadkowi. Niektórzy historycy tłumaczą ten proces dalekosiężnymi skutkami napływu wielkiego bogactwa, które niejako spadło z nieba szesnastowiecznej Hiszpanii. Wytworzyła się kultura wydawania pieniędzy - gorzej z kulturą ich wypracowywania, a zupełnie marnie - oszczędzania. Kiedy dochody płynące z kolonii zaczęły maleć, kraj długo nie umiał się przestawić z gospodarki wydającej pieniądze na gospodarkę wypracowującą zyski dzięki pracy. W XVIII w. został zdominowana przez Francję, a w XIX w. okazał się nieprzygotowany do reguł kapitalizmu i po prostu zacofany.