Bacznie kontrolujmy wydatki na rolnictwo i naukę

Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO), niezależny kontroler finansów UE, co roku w listopadzie publikuje sprawozdanie roczne dotyczące wykonania budżetu Unii. Tegoroczne sprawozdanie ukazuje się w interesującym momencie: z jednej strony dobiega końca siedmioletni cykl wydatków publicznych (2007-2013), a z drugiej toczą się gorące dyskusje nad kolejnym okresem wydatkowania (2014-2020). To doskonała okazja, aby zastanowić się, jak najlepiej wykorzystać pieniądze podatników.

Europejczycy mają prawo wiedzieć, w jaki sposób ich pieniądze zostaną spożytkowane, na co zostaną przeznaczone i czy przyniosą oczekiwane efekty. Jednym z zadań Komisji Europejskiej jest zapewnienie informacji na temat wiarygodności rozliczeń UE, prawidłowości operacji finansowych i uzyskanych wyników. Rolą ETO jest zaś przedstawienie niezależnej oceny odnośnie do wykonania wspomnianych zadań.

Zdaniem ETO więcej uwagi należy poświęcić zarówno efektom osiąganym za pomocą funduszy unijnych, jak i samemu nimi zarządzaniu. Warto jednak zaznaczyć, iż cele te nie zostały jednoznacznie określone na poziomie unijnym ani krajowym. Dodatkowo w ocenie trybunału w ostatnich latach przedstawiciele władzy nie wykorzystali wielu okazji do doprecyzowania celów, uproszczenia programów i systemów, skuteczniejszego powiązania płatności z wynikami, ukierunkowania systemów kontroli wewnętrznej na wyniki oraz poprawę procesów monitorowania.

Skoro obywatele Europy mają być przekonani o potrzebie programów unijnych, muszą oni być w stanie dostrzec korzyści, jakie z nich płyną. Na przykład wspieranie budowy czy renowacji portu morskiego to nie tylko sfinansowanie nowych magazynów i doków, lecz także zapewnienie ich lepszego wykorzystania poprzez zwiększenie możliwości przyjęcia statków, wydajniejszego przeładunku na transport lądowy, a w dłuższej perspektywie stworzenie dodatkowych miejsc pracy.

Parlament Europejski oraz parlamenty krajowe będą musiały ściślej współpracować w kwestii nadzoru nad wydatkami publicznymi przeznaczonymi na realizację celów UE w takich dziedzinach, jak rolnictwo, zatrudnienie czy badania naukowe. Ponadto w przyszłych kontrolach należy skoncentrować się w większym stopniu na skuteczności polityki. Przepisy gwarantujące dotarcie środków publicznych do właściwych odbiorców we właściwym czasie w celu ich właściwego wykorzystania już istnieją. Jednak działają one jedynie wtedy, gdy są przestrzegane. W przypadku środków unijnych nie zawsze ma to miejsce. Komisja Europejska czasami odzyskuje nieodpowiednio wykorzystane środki, jednak dzieje się to często po wielu latach. W dodatku państwa zazwyczaj przerzucają te koszty na podatników.

Osiągnięcie skuteczniejszego zarządzania finansami UE nie jest zadaniem prostym. Cel ten można osiągnąć jedynie poprzez partnerstwo Unii z administracjami krajowymi, czego ETO jest zdecydowanym zwolennikiem. Dzięki silnej kontroli publicznej, przestrzeganiu przepisów i naciskowi na optymalne wykorzystanie środków interesy obywateli znajdą się w centrum zarządzania finansami UE.

@RY1@i02/2013/215/i02.2013.215.00000060a.802.jpg@RY2@

Vítor Caldeira prezes Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Vítor Caldeira

prezes Europejskiego Trybunału Obrachunkowego