Europa na zakręcie oddalona od obywateli

Cykliczność w rozwoju i historii świata jest naturalna. Wielokrotnie następowały wydarzenia zarówno negatywne (wojny, epidemie, katastrofy naturalne), jak i pozytywne (wynalazki, odkrycia), które na długie lata zmieniały życie milionów ludzi. W Europie po zakończeniu drugiej wojny światowej generalnie nastały lata gospodarczego rozwoju. Do 1989 r. wciąż jednak wisiała groźba kolejnej wojny, a z dobrobytu i demokracji mogły korzystać tylko narody położone na zachód od żelaznej kurtyny. Wszystko zmieniło się wraz z upadkiem muru berlińskiego i dołączeniem państw byłego bloku wschodniego do grona krajów demokratycznych z gospodarką rynkową. Kolejne 15 lat to okres triumfu wspólnej idei i demokratycznej Europy. Wprowadzono swobodę przepływu osób, towarów i kapitału, a uwieńczeniem integracji miało być ustanowienie wspólnej waluty. Ludzie mieli pracę, wartość ich majątku rosła, mogli pozwolić sobie na nowe kredyty, na konsumpcję i rozrywki. Powszechnej radości i wiary w przyszłość nie zakłócały nawet zbrodnie wojenne w byłej Jugosławii czy dalekie echa wojny z terroryzmem. Wydawało się, że ten stan rzeczy będzie trwać wiecznie.