Pozaziemskie medytacje o zmianie konstytucji

Unikalność konstytucji jako aktu normatywnego polega m.in. na tym, że tworzy się ją i zmienia w szczególny sposób. Przyjęcie nowej ustawy zasadniczej, nierzadko poprzedzone referendum, z reguły następuje wtedy, gdy powstaje nowe państwo lub gdy istniejące państwo radykalnie zmienia swój ustrój. Ustrojodawca jednocześnie zapewnia konstytucji stabilność obowiązywania, wprowadzając obostrzone warunki dla jej zmiany lub uchylenia. Dlatego takie przypadki należą do wyjątków i dochodzi do nich jedynie z ważnych powodów, np. ze względu na zmianę systemu rządów lub konieczność dostosowania postanowień ustawy zasadniczej do sytuacji danego państwa wynikającej z dobrowolnej integracji z innymi państwami (np. akcesji do UE). Dzięki takiemu reżimowi konstytucje obowiązują długo i rzadko są zmieniane. Z poprawkami obowiązują nie tylko XVIII-wieczna konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, lecz także konstytucje niektórych państw europejskich uchwalone w XIX w. (np. Norwegii z 1814 r. i Holandii z 1815 r.) lub w I połowie XX w. (np. Austrii z 1929 r., Irlandii z 1937 r., Włoch z 1947 r. i RFN z 1949 r.), zmieniane później wyjątkowo. Osobliwy jest natomiast przykład Łotwy, która po odzyskaniu niepodległości w 1990 r. przywróciła obowiązywanie swojej konstytucji z 1922 r.