Ustawa z 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (cz. 3)

W ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 16a otrzymuje brzmienie:

"Art. 16a. Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, kto złożył prawnie skuteczną, w rozumieniu przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa albo w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), korektę deklaracji podatkowej i w całości uiścił, niezwłocznie lub w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ, należność publicznoprawną uszczuploną lub narażoną na uszczuplenie.";

●Zmiana art. 16a kodeksu karnego skarbowego (dalej: k.k.s.) jest uzasadniona wprowadzeniem do ustawy o KAS możliwości złożenia korekty deklaracji po zakończonej kontroli celno-skarbowej (art. 82 ust. 3 ustawy o KAS). Jej złożenie wyłącza prowadzenie postępowania podatkowego przez naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w tym zakresie (art. 83 ust. 1 ustawy o KAS). Podobnie jak w przypadku korekt składanych na podstawie ordynacji podatkowej, złożenie skutecznej korekty deklaracji po zakończeniu kontroli celno-skarbowej wyłącza odpowiedzialność karną skarbową.

●Warto w tym miejscu wskazać, że obecnie przepisy k.k.s. wprowadzają trzy przypadki, które odnoszą się do szeroko rozumianego czynnego żalu. Pierwszy, określony w art. 16 k.k.s., wskazuje, że nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu. Jest to ogólna regulacja wyłączająca penalizację w sytuacji, gdy podatnik zawiadomił organ podatkowy o popełnionym przestępstwie lub wykroczeniu. Paragraf 5 oraz 6 tego artykułu wprowadza wyłączenia przedmiotowe oraz podmiotowe wyłączające możliwość stosowania tego rozwiązania. Dwa kolejne rozwiązania stanowią szczególną odmianę regulacji z art. 16 k.k.s. Zgodnie bowiem z art. 16a k.k.s. wyłączenie następuje w przypadku złożenia korekty deklaracji. Tym samym korekta pełni w tym wypadku funkcję zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia karnego skarbowego. Obecnie korekta deklaracji nie wymaga już uzasadnienia, ale podatnik powinien zachować terminy, w których jej złożenie jest skuteczne. W kontekście komentowanej zmiany jest to 14 dni od doręczenia wyniku kontroli (art. 82 ust. 3 ustawy o KAS). Najnowszą regulacją jest art. 16b k.k.s. dodany ustawą z 9 marca 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy (Dz.U. poz. 528), która weszła w życie 15 marca 2017 r. i ma zastosowanie do dochodów uzyskanych przez podatników od 1 stycznia 2017 r. Zgodnie z jego treścią nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe podatnik, który złożył zeznanie, o którym mowa w art. 45ca ust. 6 i 8 ustawy o PIT, w przypadku gdy zawiera ono błędy lub oczywiste pomyłki powstałe z winy organu podatkowego lub płatnika. Wyłączenie penalizacji dotyczy zeznań przygotowanych przez organy podatkowe w formie elektronicznej, które następnie poprawiane są przez podatników ze względu na zawarte w nich błędy. Nie jest to korekta zeznania, tylko samodzielnie złożone zeznanie przez podatnika, a tym samym nie będzie miał w tej sytuacji zastosowania art. 16a k.k.s.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

2) w art. 53:

a) § 31 otrzymuje brzmienie:

"§ 31. Kontrola celno-skarbowa, audyt, czynności audytowe, urzędowe sprawdzenie są to czynności określone w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.",

b) uchyla się § 31a,

c) § 37 otrzymuje brzmienie:

"§ 37. Finansowym organem postępowania przygotowawczego jest:

1) naczelnik urzędu skarbowego;

2) naczelnik urzędu celno-skarbowego;

3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej.",

d) § 39 otrzymuje brzmienie:

"§ 39. Organem nadrzędnym nad finansowym organem postępowania przygotowawczego jest:

1) miejscowo właściwy dyrektor izby administracji skarbowej - w sprawach należących do właściwości naczelnika urzędu skarbowego oraz naczelnika urzędu celno-skarbowego;

2) Szef Krajowej Administracji Skarbowej - jeżeli postanowienie lub zarządzenie wydał organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego określony w pkt 1;

3) minister właściwy do spraw finansów publicznych - w sprawach należących do właściwości Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.";

●Artykuł 53 k.k.s. wprowadza definicje stosowane na potrzeby normy prawnej w ramach stosowania przepisów k.k.s.

Treść nowego par. 31 dostosowuje pojęcia stosowane na gruncie ustawy o KAS do możliwości posługiwania się nimi w k.k.s. Z kolei uchylenie par. 31a związane jest z uchyleniem przepisów o Służbie Celnej i regulowanego tą ustawą szczególnego nadzoru podatkowego.

Kolejne dwie zmiany w tym artykule związane są z określeniem podmiotów, które prowadzą oraz nadzorują postępowanie karne skarbowe w zakresie czynności przygotowawczych. W par. 37 zmienianego artykułu ustawodawca określił finansowe organy postępowania przygotowawczego, dostosowując ich strukturę do obecnych organów podatkowych (organów KAS). Ustawodawca wprowadził personalizację tych podmiotów. Wcześniejsze brzmienie tego przepisu wskazywało bowiem, że finansowymi organami postępowania przygotowawczego był m.in. urząd skarbowy lub urząd celny, a nie naczelnik, odpowiednio, urzędu skarbowego lub celnego. Zgodnie z art. 48 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz.U. poz. 1269 i 2184 oraz z 2016 r. poz. 394, 905 i 1948), która miała wejść pierwotnie w życie 1 marca 2017 r., zamierzano dokonać personalizacji tych podmiotów, wskazując, że organami mieli być naczelnik urzędu skarbowego oraz naczelnik urzędu celnego. Obecne brzmienie znowelizowanego przepisu jest zatem powieleniem rozwiązania, które pierwotnie miało być wprowadzone ustawą o administracji podatkowej.

Analogiczne rozwiązanie miało miejsce w zakresie organów nadrzędnych nad finansowym organem postępowania przygotowawczego. Pierwotnie organami były izby skarbowe i celne, które na mocy wspomnianej ustawy o administracji podatkowej zmieniono na dyrektorów tych izb. Obecnie są to dyrektorzy IAS, szef KAS oraz minister finansów w zakresie wskazanym w znowelizowanym przepisie.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

3) w art. 56a w § 3:

a) pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług, a w przypadku gdy nie stosuje się zawiadomienia - przed dniem wszczęcia takiej kontroli, jeżeli nie miał miejsca przypadek wskazany w pkt 1;",

b) po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:

"2a) wszczęcia kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług;";

●Zmiana objęta komentowanym przepisem dotyczy już przepisów części szczególnej w ramach działu II k.k.s., który określa poszczególne, penalizowane tą ustawą czyny zabronione. Artykuł 56a k.k.s. dotyczy nieskładania informacji o wykorzystywaniu samochodów osobowych wyłącznie do działalności gospodarczej, a tym samym niemożności korzystania z prawa do pełnego odliczenia VAT naliczonego (deklaracja VAT-26). Nowelizacja związana jest z wprowadzeniem kontroli celno-skarbowej oraz brakiem obecnie postępowania kontrolnego prowadzonego przez dyrektorów UKS. Aby nie doszło do penalizacji związanej z niezłożeniem deklaracji VAT-26, musi być ona złożona najpóźniej przed doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu kontroli podatkowej lub wszczęcia kontroli celno-skarbowej. W obu przypadkach kontrola musi dotyczyć VAT.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

4) w art. 83 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Kto osobie uprawnionej do przeprowadzenia czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub czynności audytowych udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, w szczególności kto wbrew żądaniu tej osoby nie okazuje księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej lub księgę lub inny dokument niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznymi, ukrywa lub usuwa, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.";

●Regulacja ta penalizuje utrudnianie prowadzenia kontroli przez organ podatkowy. Obecne brzmienie przepisu dostosowuje k.k.s. do nowych rodzajów kontroli i procedur określonych ustawą o KAS, w tym kontroli celno-skarbowej. Podobnie jak dotychczas, penalizacja maksymalna nie uległa zmianie i wynosi do 720 stawek dziennych.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

5) art. 114a i art. 114b otrzymują brzmienie

"Art. 114a. Postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe może być także zawieszone, jeżeli jego prowadzenie jest w istotny sposób utrudnione ze względu na prowadzoną kontrolę podatkową, kontrolę celno-skarbową lub toczące się postępowanie przed organami podatkowymi, organami celnymi lub sądami administracyjnymi. Zawieszone postępowanie podejmuje się, jeżeli ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie.

Art. 114b. W razie uzasadnionej potrzeby akta sprawy można udostępnić, wydać z nich odpisy lub kopie także organom prowadzącym kontrolę podatkową, kontrolę celno-skarbową, postępowanie podatkowe, celne lub administracyjne, w zakresie niezbędnym do prawidłowego przeprowadzenia tej kontroli lub tego postępowania.";

●Zmiana wskazanych dwóch artykułów k.k.s. odnoszących się odpowiednio do fakultatywnego zawieszenia postępowania karnego skarbowego oraz udostępnienia akt sprawy karnej skarbowej organom podatkowym, wynika z konieczności dostosowania przepisów k.k.s. do obecnych procedur kontrolnych.

W przypadku zawieszenia ustawodawca przyznaje pierwszeństwo kontroli podatkowej lub celno-skarbowej, a także postępowaniom podatkowym oraz sądowym (sądowoadministracyjnym). Niemożność równoległego prowadzenia postępowań karnych skarbowych i wymienionych procedur podatkowych i sądowych uprawnia finansowy organ prowadzący postępowanie przygotowawcze do jego zawieszenia. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji podatkowej, który wskazuje na obligatoryjne zawieszenie biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Praktyka pokazuje, że organy podatkowe wszczynają postępowania karne skarbowe po rozpoczęciu postępowania podatkowego lub kontroli, aby nie doszło do jego przedawnienia. Oznacza to de facto wyłączenie możliwości przedawnienia zobowiązania, dając jednocześnie organom podatkowym pełną swobodę co do czasu prowadzenia swoich postępowań.

●Taka regulacja była przedmiotem analizy zarówno przez parlamentarzystów, jak też sądy administracyjne i ostatecznie przez Trybunał Konstytucyjny. Ujmując całość chronologicznie, warto wskazać na interpelację poselską nr 5317 z 22 maja 2012 r. posłów Beaty Szydło i Przemysława Wiplera, na którą odpowiedzi udzielił 22 czerwca 2012 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Maciej Grabowski. W oparciu o dane statystyczne wskazał on, że w latach 2009-2010 liczba spraw, w których nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie wskazanych przepisów ordynacji podatkowej, wynosiła odpowiednio 4974 i 6753, z tego:

- liczba spraw, w których umorzono postępowanie karne skarbowe - odpowiednio 153 i 217,

- liczba spraw, w których postawiono zarzuty - odpowiednio 4786 i 6329.

Z powyższego wynika, konkludował przedstawiciel ministra finansów, że w analizowanych latach udział spraw, w których postępowanie karne skarbowe zostało umorzone, w ogólnej liczbie spraw, w których nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji podatkowej, kształtował się na podobnym poziomie i stanowił ok. 3 proc. Z kolei zarzuty postawiono w ok. 95 proc. spraw. Przedstawione dane pokazują, że we wskazanym okresie przypadki wszczęcia postępowań karnych skarbowych, wskutek których nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co do zasady były wnikliwie przeanalizowane i należycie ocenione. Zaprezentowane dane wydają się być wystarczające dla stwierdzenia, że postawiona w interpelacji teza o instrumentalnym wykorzystywaniu art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji podatkowej jest niezasadna.

●Mimo takiego stanowiska Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, orzekł, że art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. nr 221, poz. 1650) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 par. 1 ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ostatecznie regulacja ta została zmieniona i obecne brzmienie wskazuje na obowiązek poinformowania podatnika o takim zawiadomieniu, dla jego skuteczności na potrzeby zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

●Po wydaniu wyroku przez trybunał rzecznik praw obywatelskich wyraził swoje wątpliwości co do zgodności z konstytucją art. 114a oraz art. 70 par. 6 ust. 1 ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie. W ocenie rzecznika obecne brzmienie art. 114a k.k.s. narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Przepis ten, jego zdaniem, wykorzystywany jest przez państwo w stosunku do jednostki w sposób instrumentalny, gdyż pozwala na dochodzenie przedawnionych zobowiązań podatkowych. Wskutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie ulega ono wygaśnięciu z upływem 5-letniego terminu przedawnienia liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, lecz istnieje nadal i może być egzekwowane przez wierzyciela podatkowego.

Konsekwencją tych wątpliwości był wniosek rzecznika do Trybunału Konstytucyjnego (sprawa o sygnaturze K 31/14), który nie został rozpoznany. Trybunał Konstytucyjny w komunikacie wydanym 10 stycznia 2017 r. postanowił zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo i odroczyć bez wyznaczania terminu.

Tym samym wciąż nierozstrzygnięte pozostały wątpliwości co do możliwości zawieszania biegu terminu przedawnienia przez wszczęcie postępowania karnego skarbowego.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

6) w art. 118:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Organami postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe są:

1) naczelnik urzędu skarbowego;

2) naczelnik urzędu celno-skarbowego;

3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej;

4) Straż Graniczna;

5) Policja;

6) Żandarmeria Wojskowa.",

b) § 3 otrzymuje brzmienie:

"§ 3. Czynności procesowe organów, o których mowa w § 1 i § 2, wykonują upoważnieni przedstawiciele tych organów.",

c) uchyla się § 4;

●Podobnie jak w przypadku finansowych organów postępowania przygotowawczego (por. komentarz do nowelizacji art. 53 par. 37 k.k.s.), nowelizacja art. 118 par. 1 k.k.s. związana jest z koniecznością dostosowania podmiotów prowadzących postępowanie przygotowawcze w sprawach o przestępstwa i wykroczenia karne skarbowe do obecnej struktury organów podatkowych. Również problematyka personalizacji związana ze zmianą organu, np. z urzędu skarbowego na naczelnika urzędu skarbowego, jest aktualna w świetle nowelizacji tego przepisu.

Porównanie treści znowelizowanego art. 53 par. 37 k.k.s. z komentowanym przepisem uzasadnia podział organów prowadzących postępowanie przygotowawcze na finansowe organy postępowania wymienione w art. 118 par. 1 pkt 1-3 k.k.s., które pokrywają się z organami wymienionymi w art. 53 par. 37 k.k.s., oraz pozostałe organy, które również są organami postępowania przygotowawczego, ale nie są to organy finansowe. Rozróżnienie to będzie miało swoje uzasadnienie w dalszych zapisach k.k.s. (por. np. art. 53 par. 39a k.k.s.).

Zmiana par. 3 oraz uchylenie par. 4 komentowanego przepisu związane jest wyłącznie z ujednoliceniem zasad określania, kto w imieniu organów prowadzi postępowanie przygotowawcze (par. 3) oraz zniesieniem urzędów celnych i izb skarbowych (par. 4).

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

7) w art. 122 w § 1 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) przez wyrażenie "prokurator" w art. 18 § 2, art. 19 § 1 zdanie pierwsze, § 2 i 4, art. 20 § 1 i 1b, art. 23, art. 71 § 2, art. 87 § 3, art. 93 § 3, art. 135, art. 156 § 5, art. 158, art. 160 § 4, art. 192 § 2, art. 215, art. 218 § 1 zdanie pierwsze, art. 231 § 1, art. 232 § 1, art. 232a § 2, art. 236, art. 281, art. 282 § 1 pkt 1, art. 285 § 1a, art. 288 § 1, art. 290 § 1 i 2, art. 293 § 1 i 4, art. 299 § 3, art. 308 § 1, art. 317 § 2, art. 323 § 1 i 3, art. 324 § 1 i 2, art. 325e § 2 zdanie drugie, art. 327 § 1 i 3, art. 333 § 2, art. 336 § 1 i 3, art. 340 § 2, art. 341 § 1 i 2, art. 343a § 2 zdanie drugie, art. 387 § 2, art. 441 § 4, art. 446, art. 448, art. 505, art. 526 § 2, art. 527 § 1, art. 530 § 4 i 5, art. 545 § 2, art. 550 § 2, art. 570, art. 571 § 2, art. 611fs, art. 618 § 1 pkt 2 oraz art. 626a Kodeksu postępowania karnego rozumie się także "finansowy organ postępowania przygotowawczego";

2) przez wyrażenie "prokurator" w art. 15 § 1, art. 48 § 1, art. 179 § 3, art. 325, art. 325e § 4 zdanie drugie, art. 326 § 1-3, art. 327 § 2 i 3 oraz art. 626a Kodeksu postępowania karnego rozumie się także "organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego", z tym że z tytułu sprawowanego nadzoru Szef Krajowej Administracji Skarbowej i minister właściwy do spraw finansów publicznych jako organy nadrzędne nie mogą przejąć sprawy do swego prowadzenia;";

●Ze względu na specyfikę postępowania karnego skarbowego ustawodawca przyznał prawo do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania aktu oskarżenia przed sądem finansowym organom postępowania. Mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 113 par. 1 k.k.s. do postępowań karnych skarbowych stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisy ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1749 ze zm.; dalej: k.p.k.), ustawodawca przyporządkował finansowym organom postępowania przygotowawczego uprawnienia prokuratora.

●Zgodnie ze znowelizowanym art. 122 par. 1 pkt 1 k.k.s. finansowemu organowi postępowania przygotowawczego przysługują uprawnienia prokuratora enumeratywnie określone treścią przepisów odwołujących się do k.p.k. Porównując zakres tego przepisu sprzed nowelizacji, należy wskazać, że obecnie dodano do jego treści następujące odniesienia:

- odwołanie do art. 293 par. 1 i 4 k.p.k., który dotyczy wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym w postępowaniu przygotowawczym oraz ich zaskarżania;

- odwołanie do art. 324 par. 1 i 2 k.p.k., który dotyczy umorzenia postępowania w związku z niepoczytalnością sprawcy i zastosowaniem środków zabezpieczających.

Podobnie nowelizacja pkt 2 tego paragrafu dotyczy odniesień do regulacji k.p.k. w zakresie nadzoru nad czynnościami podejmowanymi przez finansowy organ postępowania przygotowawczego.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

8) w art. 133 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Postępowanie przygotowawcze prowadzą:

1) naczelnik urzędu celno-skarbowego - w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe określone w art. 54 § 1, art. 55 § 1, art. 56 § 1, art. 63-68, art. 69 § 1, 3 i 4, art. 69a-70, art. 73-73a, art. 75a-75c, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 85-95, art. 96 § 1, art. 97-106k, art. 107-110b i art. 111 § 1 oraz w sprawach ujawnionych w zakresie swojego działania przez naczelnika urzędu celno-skarbowego określonych w art. 54 § 2 i 3, art. 55 § 2 i 3, art. 56 § 2-4, art. 56a, art. 56b, art. 57 § 1, art. 60-62, art. 69 § 2, art. 71, art. 72, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2 i 3, art. 78 § 2 i 3, art. 80, art. 80a, art. 81-83, art. 84 § 1, art. 106l i art. 106ł;

2) naczelnik urzędu skarbowego - w sprawach o pozostałe przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe;

3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej - w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe ujawnione w zakresie swojego działania.";

●Nowelizowany art. 133 k.k.s. określa właściwość rzeczową finansowych organów postępowania przygotowawczego. Całokształt par. 1 tego artykułu wskazuje na domniemanie naczelnika urzędu skarbowego jako organu właściwego we wszystkich sprawach. Przy czym w pkt 1 tego paragrafu ustawodawca enumeratywnie wskazuje przestępstwa i wykroczenia skarbowe, które są zastrzeżone wyłącznie do postępowania prowadzonego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego. Są nimi:

- uchylanie się od opodatkowania, nieujawnianie właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nieskładanie deklaracji i w konsekwencji narażanie podatku na uszczuplenie (art. 54 par. 1 k.k.s.);

- firmanctwo (art. 55 par. 1 k.k.s.);

- podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy albo niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych i w konsekwencji narażanie podatku na uszczuplenie (art. 56 par. 1 k.k.s.);

- przestępstwa i wykroczenia związane z obrotem wyrobami akcyzowymi (art. 63-68, 69, 69a-70, 73-73a oraz 75a-75c k.k.s.);

- nienależny zwrot podatku, w tym nadwyżki podatku naliczonego nad należnym (art. 76 par. 1 k.k.s.);

- niewpłacenie przez płatnika lub inkasenta pobranego podatku (art. 77 par. 1 k.k.s.);

- niepobranie podatku przez płatnika (art. 78 par. 1 k.k.s.);

- przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami (art. 85-95 k.k.s.);

- niedopełnienie obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w działalności danego przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej w zakresie obowiązków określonych prawem celnym (art. 96 par. 1 k.k.s.);

- przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obrotowi dewizowemu, poza zgłoszeniem danych Narodowemu Bankowi Polskiemu na potrzeby sporządzenia bilansu płatniczego (art. 97-106k k.k.s.);

- przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier hazardowych (art. 107-110b k.k.s.);

- niedopełnienie obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem reguł obowiązujących w działalności danego przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej w zakresie obowiązków związanych z organizacją gier hazardowych (art. 111 par. 1 k.k.s.).

●Pozostałe przestępstwa lub wykroczenia, co do których ustawodawca używa sformułowania "w zakresie swojego działania", również będą prowadzone przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, ale tylko jeżeli będą ujawnione przez ten organ w toku podejmowanych czynności.

Porównując te dwie grupy przepisów widać wyraźnie, że wyłączne zastrzeżenie spraw dla naczelnika urzędu celno-skarbowego dotyczy głównie przestępstw karnych skarbowych. W pozostałym zakresie naczelnik urzędu skarbowego będzie właściwy dla spraw lżejszych, przede wszystkim wykroczeń.

Podobnie jak naczelnik urzędu celno-skarbowego, szef KAS jest uprawniony do prowadzenia postępowań we wszystkich rodzajach przestępstw i wykroczeń karnych skarbowych, o ile zostały one ujawnione w toku jego działania.

Warto wskazać na art. 133 par. 2 k.k.s., zgodnie z którym finansowe organy postępowania przygotowawczego mogą wszcząć postępowanie przygotowawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe nienależące do ich właściwości, a następnie po zabezpieczeniu dowodów mają obowiązek przekazać sprawę do dalszego prowadzenia właściwemu organowi.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

9) w art. 135 § 4 otrzymuje brzmienie:

"§ 4. Spór o właściwość między finansowymi organami postępowania przygotowawczego rozstrzyga organ nadrzędny nad tymi organami. Jeżeli spór toczy się między finansowymi organami postępowania przygotowawczego niemającymi wspólnego organu nadrzędnego, rozstrzyga go Szef Krajowej Administracji Skarbowej.";

●Artykuł 135 k.k.s. dotyczy określenia właściwego organu do prowadzenia postępowania w przypadku zbiegu przestępstw lub wykroczeń. Zasadą, zgodnie z art. 135 par. 1 k.k.s., jest właściwość tego organu, który pierwszy wszczął postępowanie.

Nowelizowany przepis dotyczy sporu o właściwość organów, które postępowanie karne skarbowe powinny prowadzić. Należy pamiętać, że spór ten może mieć charakter pozytywny, gdy dwa organy chcą prowadzić to samo postępowanie, lub negatywny, gdy żaden z nich takiego postępowania nie podejmuje. W obu przypadkach spór ten rozstrzyga organ nadrzędny w rozumieniu art. 53 par. 39 oraz 39a k.k.s. lub szef KAS.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

10) w art. 136 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Postępowanie mandatowe prowadzi finansowy organ postępowania przygotowawczego lub jego upoważniony przedstawiciel, a także niefinansowy organ postępowania przygotowawczego, gdy przepis szczególny tak stanowi; postępowaniu temu nie stoi na przeszkodzie uprzednie wszczęcie postępowania przygotowawczego.";

●Postępowanie mandatowe jest szczególnym rodzajem postępowania, które kończy się z momentem przyjęcie mandatu przez ukaranego. Nowelizacja komentowanego przepisu związana jest z brakiem obecnie odwołania do możliwości wszczęcia postępowania przez funkcjonariusza Służby Celnej (dawne odwołanie do osoby wskazanej w art. 118 par. 4 k.k.s.).

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

11) w art. 150 § 3 i 4 otrzymują brzmienie:

"§ 3. Czynności, o których mowa w art. 75 § 2 oraz art. 285 § 2 Kodeksu postępowania karnego, są dokonywane przez Policję, Straż Graniczną, Służbę Celno-Skarbową, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne lub Żandarmerię Wojskową, a gdy postępowanie przygotowawcze prowadzone jest przez inny niż naczelnik urzędu celno-skarbowego finansowy organ postępowania przygotowawczego - przez Policję na żądanie tego organu.

§ 4. Oprócz Policji czynność, o której mowa w art. 244 § 1 Kodeksu postępowania karnego, może być dokonana także przez Straż Graniczną, Służbę Celno-Skarbową, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne lub Żandarmerię Wojskową.";

●Artykuł 150 k.k.s. wskazuje, że uprawnienia policji określone przepisami k.p.k. przysługują na gruncie postępowań karnych skarbowych również innym organom dochodzenia. Nowelizowane par. 3 oraz par. 4 związane są z uwzględnieniem możliwości przeprowadzania przez m.in. Służbę Celno-Skarbową czynności określonych w art. 75 par. 2 oraz art. 285 par. 2 k.p.k. Są to, odpowiednio, zatrzymanie i doprowadzenie przymusowo oskarżonego w przypadku jego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oraz zatrzymanie i doprowadzenie przymusowo świadka, a w przypadkach wyjątkowych również zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie biegłego, tłumacza i specjalisty.

Ponadto zgodnie z art. 150 par. 4 k.k.s. funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

12) w art. 153 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo skarbowe powinno być zakończone w ciągu 3 miesięcy. W razie niezakończenia postępowania w tym terminie organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, a gdy postępowanie prowadzi lub nadzoruje prokurator - prokurator bezpośrednio przełożony, mogą przedłużyć je na okres do 1 roku. W szczególnie uzasadnionych wypadkach organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, a gdy postępowanie prowadzi lub nadzoruje prokurator - prokurator bezpośrednio przełożony mogą przedłużyć okres postępowania na dalszy czas oznaczony, jednak gdy jest ono prowadzone w formie śledztwa, przedłużenia na okres przekraczający rok dokonuje prokurator nadrzędny nad prokuratorem nadzorującym lub prowadzącym postępowanie.";

●Nowelizacja zmienia z dotychczasowych sześciu miesięcy do roku okres, na który może być przedłużone postępowanie przygotowawcze przez nadzorującego prokuratora lub organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2017 r. (sygn. akt IV KK 282/16), który wprawdzie dotyczył nadzoru prokuratora, ale może być również zastosowany w odniesieniu do organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego. Sąd wskazał, że nie można zaakceptować poglądu jakoby sama czynność przedłużania organom finansowym przez właściwego prokuratora czasu trwania dochodzenia miała charakter czynności technicznej, a prokurator powinien jedynie ograniczyć się do jej wykonania, oznaczając okres, do upływu którego postępowanie powinno być zakończone. Wprawdzie chodzi tu tylko o rozstrzygnięcie w przedmiocie przedłużenia prowadzonego dotąd dochodzenia na ponad sześć miesięcy (obecnie roku), ale niewątpliwie uprawnienie prokuratora do takiego przedłużenia oznacza również, że nie musi on bynajmniej zaakceptować wniosku organu finansowego. Prokurator przed podjęciem decyzji w przedmiocie przedłużenia trwania dochodzenia, jest więc zobligowany do zbadania dotychczasowego jego przebiegu i efektów oraz rozważenia, czy istnieje wymagany przez ustawę szczególnie uzasadniony przypadek nakazujący takie przedłużenie, a przy jego braku - odmówić organowi finansowemu przedłużenia tego dochodzenia. Mamy tu zatem do czynienia nie tylko z uzyskaniem przez prokuratora informacji o toczącym się przed organem finansowym dochodzeniu o przestępstwo skarbowe, ale wręcz z sytuacją, w której prokurator musi zapoznać się z całokształtem dokonanych dotąd czynności dochodzeniowych oraz ich rezultatów i podjąć decyzję, czy dalsze czynności proponowane w tej sprawie przez organ postępowania przygotowawczego mają istotne znaczenie dla realizacji celów postępowania przygotowawczego (art. 114 par. 1 k.k.s.), a tym samym powinny skutkować przedłużeniem dochodzenia. Nie może zatem budzić wątpliwości, że czynność przedłużenia dochodzenia w sprawie o przestępstwo skarbowe przez prokuratora ma charakter czynności nadzorczej, jako że decyzja ta podjęta w wyniku uprzedniej analizy materiałów sprawy przesądza o dalszym bycie postępowania przygotowawczego.

●Termin do załatwienia sprawy jest istotny w każdym postępowaniu, gdyż stanowi procesową gwarancję nieprzedłużania stanu niepewności u osoby podejrzanej lub oskarżonego co do rozstrzygnięcia w zakresie jego praw i obowiązków. Obecnie środki zaskarżenia związane z przewlekłym prowadzeniem postępowania zarówno przygotowawczego, jak i sądowego reguluje ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1259 ze zm.). Pojęcie przewlekłości jest w tej ustawie definiowane w sposób ogólny, gdyż jej art. 2 ust. 1 wskazuje, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Przepisy te stosuje się odpowiednio do postępowania przygotowawczego. Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 tej ustawy). Sankcją za przewlekłe prowadzenie sprawy jest zasądzenie na rzecz strony postępowania sumy pieniężnej w wysokości od 2 tys. zł do 20 tys. zł (art. 12 ust. 4 tej ustawy). Przy czym wysokość tej kwoty wynosi nie mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość postępowania. Sąd może przyznać sumę pieniężną wyższą niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, jeżeli sprawa ma szczególne znaczenie dla skarżącego, który swoją postawą nie przyczynił się w sposób zawiniony do wydłużenia czasu trwania postępowania.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

13) art. 153a otrzymuje brzmienie:

"Art. 153a. Postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia, o jego zawieszeniu oraz o jego umorzeniu, gdy nie podlegało ono nadzorowi prokuratora, zatwierdza organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego. Zażalenie na postanowienie wnosi się do organu, który zatwierdził zaskarżone orzeczenie. Jeżeli organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego nie przychyli się do zażalenia, kieruje je do sądu.";

●Zmiana dotyczy możliwości skierowania do sądu zażalenia przez organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, jeżeli nie przychyli się on do otrzymanego zażalenia.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

14) art. 179 otrzymuje brzmienie:

"Art. 179. § 1. Organem wykonującym zabezpieczenie majątkowe jest naczelnik urzędu skarbowego, chyba że kodeks stanowi inaczej.

§ 2. Zabezpieczenia majątkowego na towarach podlegających kontroli wykonywanej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, będących w jego dyspozycji oraz na wartościach dewizowych lub krajowych środkach płatniczych podlegających kontroli dewizowej wykonywanej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe prowadzonych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego, dokonuje ten organ.

§ 3. Zabezpieczenia majątkowego może dokonywać także Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

§ 4. W razie orzeczenia środka karnego przepadku korzyści majątkowej lub ściągnięcia jej równowartości pieniężnej organ egzekucyjny określony w art. 27 Kodeksu karnego wykonawczego prowadzi także egzekucję orzeczonej równocześnie kary grzywny, środka karnego przepadku przedmiotów lub ściągnięcia ich równowartości pieniężnej, jeżeli ich zabezpieczenia dokonał uprzednio naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub Szef Krajowej Administracji Skarbowej.

§ 5. Jeżeli orzeczenie o przepadku przedmiotów dotyczy towarów nieunijnych, o których mowa w art. 5 pkt 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.), organem postępowania wykonawczego właściwym do wykonania orzeczenia o przepadku przedmiotów w tym zakresie jest naczelnik urzędu celno-skarbowego. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów prawa celnego.";

●Artykuł 179 k.k.s. rozpoczyna rozdział 22. działu I tytułu III k.k.s., który reguluje postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe. Nowa treść komentowanego przepisu wprowadza zasady wykonywania zabezpieczenia majątkowego, jednocześnie uchylając dotychczasowe uprawnienia urzędu celnego. Obecnie ustawodawca wprowadził domniemanie, że organem wykonującym zabezpieczenia majątkowe jest naczelnik urzędu skarbowego. Przy czym naczelnik urzędu celno-skarbowego dokonuje zabezpieczenia na towarach podlegających jego kontroli oraz wydaje orzeczenie o przepadku towarów nieunijnych. Zabezpieczenia może również dokonać szef KAS i uprawnienie to nie jest niczym ograniczone.

Przepisy te weszły w życie 1 marca 2017 r.

15) art. 180 § 1 otrzymuje brzmienie:

"§ 1. Do zabezpieczenia i egzekucji środka karnego ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów, środka karnego ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej lub należności publicznoprawnej uszczuplonej czynem zabronionym stosuje się odpowiednio art. 27 Kodeksu karnego wykonawczego.";

●Zgodnie z art. 178 par. 1 k.k.s. do wykonywania orzeczeń w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 665 ze zm.; dalej: k.k.w.), jeżeli przepisy k.k.s. nie stanowią inaczej. Artykuł 27 k.k.w. wskazuje, że egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. To uprawnienie naczelnika urzędu skarbowego stosuje się również do czynności wymienionych nowelizowanym przepisem.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

16) art. 189 otrzymuje brzmienie:

"Art. 189. Do wykonania orzeczenia w części dotyczącej środka karnego ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów lub środka karnego ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej stosuje się odpowiednio art. 27, art. 44, art. 49-51 i art. 187-195a Kodeksu karnego wykonawczego".

●Podobnie jak w przypadku nowelizacji art. 180 k.k.s. zmieniany art. 189 k.k.s. odwołuje się do przepisów kodeksu karnego wykonawczego, aczkolwiek ustawodawca uchylił w dotychczasowym brzmieniu odwołanie do art. 179 k.k.s. Wynika to ze zmiany jego treści (por. komentarz do znowelizowanego art. 179 k.k.s.).

Odniesienia do przepisów k.k.w. dotyczą:

- uprawnienia naczelnika urzędu skarbowego do prowadzenia egzekucji przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa (art. 27 oraz 187-195a k.k.w.);

- ściągnięcia grzywny (art. 44 k.k.w.);

- rozłożenia grzywny na raty (art. 49-51 k.k.w.).

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 966) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) pracownicy - rozumie się osoby zatrudnione w jednostkach, o których mowa w pkt 1, oraz żołnierzy zawodowych, żołnierzy odbywających nadterminową zasadniczą służbę wojskową, żołnierzy odbywających okresową służbę wojskową, funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej - z wyjątkiem pełniących służbę kandydacką - oraz funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Więziennej i Służby Celno-Skarbowej;";

2) w art. 5 w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie:

"a) osoby zajmujące kierownicze stanowiska państwowe, członkowie korpusu służby cywilnej, etatowi członkowie samorządowych kolegiów odwoławczych i kolegiów regionalnych izb obrachunkowych, pracownicy Rządowego Centrum Legislacji, eksperci, asesorzy i aplikanci eksperccy Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, członkowie służby zagranicznej niebędący członkami korpusu służby cywilnej, członkowie Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych,".

●Zmiana art. 2 pkt 2 nowelizowanej ustawy wprowadza do definicji legalnej pracownika, na potrzeby stosowania tej ustawy, również funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Z kolei w art. 5 tej ustawy ujęto funkcjonariuszy tej służby w grupie pracowników sfery budżetowej objętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1036 i 1629 oraz z 2016 r. poz. 862 i 1579) w art. 6 w ust. 1:

1) pkt 7 otrzymuje brzmienie:

"7) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Krajowej Administracji Skarbowej i Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, w zakresie, w jakim jest to konieczne dla wykonania nałożonych na nie zadań określonych w ustawie;";

2) uchyla się pkt 7a.

●Zmieniona treść komentowanego przepisu uprawnia Krajową Administrację Skarbową, w miejsce dotychczasowej Służby Celnej, do pozyskiwania danych o osobach, które zgromadzone są w Krajowym Rejestrze Karnym. Usunięcie pkt 7a nowelizowanego artykułu wynika z tego, że obecnie czynności wywiadu skarbowego realizowane są przez organy KAS, a tym samym wystarczająca jest obecna dyspozycja znowelizowanego pkt 7 tego artykułu, aby dane personalne mogły być pozyskiwane.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 223 i 1228) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej - jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym na fakt jej dokonania.";

2) w art. 7 w ust. 5 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Stawka podatku wynosi 20%, jeżeli przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej:".

●Nowelizacja przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych dostosowuje jej brzmienie do aktualnej struktury organów podatkowych. W odniesieniu do powstania obowiązku podatkowego (zmieniany art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy) ustawodawca wskazuje na powołanie się przed organem podatkowym, bez odniesienia do organu kontroli skarbowej, na fakt dokonania czynności objętej tym obowiązkiem.

Analogicznie jest w przypadku zastosowania sankcyjnej stawki 20 proc. Jest to obecnie najwyższa stawka podatku w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych i ma ona zastosowanie, gdy:

- podatnik powołuje się na zawarcie umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;

- biorący pożyczkę od osoby określonej w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn powołuje się na zawarcie umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 719, 831 i 904) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 54 w ust. 1 w pkt 3 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"organu Krajowej Administracji Skarbowej w związku z toczącym się przed tym organem postępowaniem w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe:";

2) w art. 55a pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej, Szefowi Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, organom podatkowym lub organom celnym - w zakresie, trybie i na warunkach określonych w odrębnych ustawach;".

●Zmiany dotyczą uwzględnienia nowej struktury organów KAS w treści innych ustaw. Nowelizacja art. 54 ustawy o giełdach towarowych związana jest ze zwolnieniem z zachowania tajemnicy zawodowej, która może być ujawniona m.in. na żądanie organu KAS w związku z toczącym się przed tym organem postępowaniem w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe:

- przeciwko osobie fizycznej będącej stroną umowy, czynności lub transakcji zawartej z podmiotem zobowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej,

- popełnione w zakresie działalności osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej będącej stroną umowy, czynności lub transakcji zawartej z podmiotem zobowiązanym do zachowania tajemnicy zawodowej.

Natomiast nie jest naruszeniem obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przekazywanie informacji stanowiących taką tajemnicę m.in. podmiotom wymienionym w treści art. 55a pkt 2 nowelizowanej ustawy.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2016 r. poz. 299 i 615) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zwanymi dalej "organami informacji finansowej", są:

1) minister właściwy do spraw finansów publicznych, jako naczelny organ informacji finansowej;

2) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, jako Generalny Inspektor Informacji Finansowej, zwany dalej "Generalnym Inspektorem".",

b) uchyla się ust. 2 i 3,

c) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Generalny Inspektor wykonuje swoje zadania przy pomocy jednostki organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej wyodrębnionej w tym celu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych.";

2) w art. 4a ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, po przekazaniu Prezesowi Rady Ministrów minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępnia na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.";

3) w art. 4b ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"2. Wyłączenie następuje na wniosek Generalnego Inspektora złożony w formie pisemnej ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.

3. W razie wyłączenia Generalnego Inspektora, jego zadania wykonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych.";

4) w art. 5:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, mogą delegować pracowników lub funkcjonariuszy jednostek i organów im podległych lub przez nich nadzorowanych do pracy w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych może wyznaczyć żołnierzy zawodowych do pełnienia służby w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.",

c) ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i warunki oddelegowania pracowników jednostek i organów mu podległych, w tym dane, jakie powinien zawierać wniosek, z którym Generalny Inspektor występuje o oddelegowanie, z uwzględnieniem stanowiska przeznaczonego dla oddelegowanego, zakresu wykonywanych na tym stanowisku zadań i obowiązków oraz proponowanego uposażenia, a także rodzaje przysługujących oddelegowanemu uprawnień i świadczeń oraz zasady wypłacania uposażenia i innych należności pieniężnych, z uwzględnieniem podziału na uposażenia i należności wypłacane przez jednostkę delegującą oraz jednostkę organizacyjną, do której pracownik został oddelegowany.";

5) w art. 9d ust. 5 i 6 otrzymują brzmienie:

"5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż wskazane w ust. 1 i 2 kategorie podmiotów lub rodzaje działalności, z którymi jest związane niewielkie ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, w stosunku do których możliwe jest niestosowanie przepisów art. 8b ust. 3 pkt 2-4 i ust. 4 pkt 2 i 4 - z uwzględnieniem prawidłowości wykonania środków bezpieczeństwa finansowego przez instytucje obowiązane.

6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, listę państw równoważnych, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości wykonania środków bezpieczeństwa finansowego przez instytucje obowiązane oraz oceny w zakresie spełniania przez dane państwo standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, dokonywane przez organizacje międzynarodowe.";

6) w art. 13 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego oraz Prezesa Narodowego Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia:";

7) w art. 15a:

a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Organy podległe Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej powiadamiają niezwłocznie Generalnego Inspektora o wszelkich ujawnionych w toku swojej działalności okolicznościach, mogących wskazywać na prowadzenie działań mających na celu popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.",

b) ust. 5 i 6 otrzymują brzmienie:

"5. Organy Straży Granicznej oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej przekazują Generalnemu Inspektorowi informacje, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1889/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie kontroli środków pieniężnych wwożonych do Wspólnoty lub wywożonych ze Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 309 z 25.11.2005, str. 9), oraz informacje zawarte w zgłoszeniu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 21 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 826, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2015 r. poz. 855 i 1893). Informacje te są przekazywane w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano przywozu środków pieniężnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywozu środków pieniężnych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy Straży Granicznej przekazują informacje za pośrednictwem Komendanta Głównego Straży Granicznej.

6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, formę i tryb przekazywania informacji, o których mowa w ust. 5, z uwzględnieniem konieczności sprawnego przekazywania Generalnemu Inspektorowi informacji zgromadzonych przez organy Straży Granicznej oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej.";

8) art. 15b otrzymuje brzmienie:

"Art. 15b. W uzasadnionych przypadkach Generalny Inspektor może zwrócić się do organów Krajowej Administracji Skarbowej o zbadanie legalności pochodzenia określonych wartości majątkowych. Informacja o wynikach przeprowadzonych działań jest przekazywana Generalnemu Inspektorowi niezwłocznie.";

9) w art. 20d:

a) ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych może określić, w drodze rozporządzenia, listę osób, grup lub podmiotów, w stosunku do których dokonuje się zamrożenia, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem konieczności wykonania zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych lub wiążących uchwał organizacji międzynarodowych oraz mając na uwadze konieczność zwalczania terroryzmu i przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu.",

b) ust. 9 otrzymuje brzmienie:

"9. Osoby, grupy lub podmioty znajdujące się na liście określonej na podstawie ust. 4 mogą wystąpić z umotywowanym wnioskiem do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o usunięcie ich z tej listy. Wniosek taki podlega zaopiniowaniu na najbliższym posiedzeniu Komitetu.";

10) w art. 20e:

a) ust. 8 otrzymuje brzmienie:

"8. Odwołanie od decyzji Generalnego Inspektora, o której mowa w ust. 7, przysługuje do ministra właściwego do spraw finansów publicznych w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji.",

b) ust. 10 otrzymuje brzmienie:

"10. Od decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.";

11) w art. 21:

a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Kontrolę przeprowadzają pisemnie upoważnieni przez Generalnego Inspektora pracownicy jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4, zwani dalej "kontrolerami", po okazaniu legitymacji służbowej, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), i pisemnego upoważnienia.",

b) w ust. 3:

- uchyla się pkt 3,

- pkt 7 otrzymuje brzmienie:

"7) naczelnicy urzędów celno-skarbowych.",

c) uchyla się ust. 5;

12) w art. 33 w ust. 2:

a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) dyrektorów izb administracji skarbowej oraz naczelników urzędów celno-skarbowych - wyłącznie w zakresie ich zadań;",

b) uchyla się pkt 1a,

c) uchyla się pkt 3;

13) w art. 34c ust. 6 otrzymuje brzmienie:

"6. Od decyzji Generalnego Inspektora przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych w terminie 14 dni od jej doręczenia.".

●Jak już wielokrotnie wspominano, wprowadzenie Krajowej Administracji Skarbowej wraz z utworzeniem organu, jakim jest szef KAS, przeniosło wiele zadań związanych z działalnością operacyjną organów podatkowych z ministra finansów na szefa KAS. Widoczne jest to w regulacjach samej ustawy o KAS, jak też znajduje swoje odzwierciedlenie w innych aktach prawnych, gdzie dotychczas to minister finansów pełnił określone funkcje. Przykładem takiej zmiany jest nowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej: ustawa o PPPiFT), gdzie funkcję Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej: GIIF) pełni obecnie szef KAS w dotychczasowe miejsce ministra finansów. Przy czym nowelizacja art. 3 wspomnianej ustawy pozostawiła ministra finansów jako naczelny organ informacji finansowej, aczkolwiek nie znajduje to przełożenia w treści ustawy. Wszystkie kompetencje zastrzeżone zostały bowiem dla szefa KAS jako GIIF, który wykonuje je przy pomocy jednostki organizacyjnej KAS wyodrębnionej w tym celu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Minister finansów, poza wydawaniem aktów wykonawczych, wykonuje czynności GIIF tylko w przypadku jego wyłączenia (art. 4b ust. 3 ustawy o PPPiFT) oraz udostępnia sprawozdanie roczne GIIF na stronie Biuletynu Informacji Publicznej swojego urzędu (art. 4a ust. 4 ustawy). Dodatkowo, w przypadku zamrożenia wartości majątkowych minister finansów rozpatruje odwołanie od decyzji GIIF (art. 20e ust. 8 ustawy o PPPiFT) oraz odwołanie od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej (art. 34c ust. 6 ustawy).

Wyłączenie GIIF i związane z tym zastępstwo ministra finansów oparte jest na ogólnej przesłance związanej z wątpliwościami co do bezstronności GIIF przy prowadzeniu określonej sprawy. Mając dodatkowo na uwadze to, że wyłączenie następuje na wniosek GIIF, trudne w praktyce będzie zweryfikowanie, czy powinno w danym przypadku dojść do wyłączenia GIIF.

●Zmiany obejmują również możliwość delegowania do pracy w jednostce KAS zajmującej się stosowaniem nowelizowanej ustawy zarówno pracowników, jak i funkcjonariuszy podległych ministrowi spraw wewnętrznych oraz ministrowi obrony narodowej. Tryb i warunki delegowania określone są rozporządzeniem jednego z tych ministrów.

Istotna zmiana dotyczy art. 15a nowelizowanej ustawy, gdzie w ust. 3 tego artykułu wskazano na obowiązek przekazywania przez organy KAS informacji GIIF o wszelkich ujawnionych w toku swojej działalności okolicznościach mogących wskazywać na prowadzenie działań mających na celu popełnienie przestępstwa finansowania działań o charakterze terrorystycznym (art. 165a kodeksu karnego) oraz prania pieniędzy (art. 299 kodeksu karnego). Dotychczas taki obowiązek nałożony był na organy podatkowe, organy celne oraz organy kontroli skarbowej. Mając na uwadze, że obecnie GIIF jest jednocześnie szefem KAS sprawującym zwierzchność operacyjną nad organami KAS, przepływ tych informacji powinien być ułatwiony, a jednocześnie kontrole prowadzone przez organy KAS powinny również uwzględniać aspekty związane ze stosowaniem znowelizowanej ustawy.

Zagadnienie to powiązane jest także z podmiotami, które mogą taką kontrolę prowadzić. Znowelizowany w tym zakresie art. 21 ustawy wskazuje, że poza pracownikami wyodrębnionej jednostki w Ministerstwie Finansów kontrolę taką prowadzą również naczelnicy urzędów celno-skarbowych. Jest to zatem kontynuacja dotychczasowego rozwiązania, gdzie kontrolę taką prowadzili dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z 2015 r. poz. 1505 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 266, 1343 i 1579) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 43d ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Komendant Główny Straży Granicznej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zapewniają szkolenie, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariuszom Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej oraz strażakom, którzy mogą zetknąć się ze źródłami niekontrolowanymi w związku z pełnioną służbą.";

2) w art. 62b pkt 8 otrzymuje brzmienie:

"8) pierwsze państwo członkowskie - państwo członkowskie, którego organ celny, w przypadku tranzytu odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego przez obszar celny Wspólnoty, jest właściwy do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wprowadzenia odpadów promieniotwórczych lub wypalonego paliwa jądrowego na obszar celny Wspólnoty albo odmowy ich wprowadzenia;";

3) w art. 62i wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Prezes Agencji niezwłocznie informuje Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Głównego Straży Granicznej i Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o:";

4) art. 86a otrzymuje brzmienie:

"Art. 86a. W przypadku wykrycia przez Straż Graniczną lub Służbę Celno-Skarbową próby nielegalnego przywozu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywozu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej substancji promieniotwórczej, o ile nie doszło do zdarzenia radiacyjnego, właściwy terenowy organ Straży Granicznej lub kierownik jednostki organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej podejmuje działania określone w procedurze postępowania opracowanej odpowiednio przez Komendanta Głównego Straży Granicznej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej i uzgodnionej z Prezesem Agencji.".

●Zmiany w prawie atomowym związane są wyłącznie z dostosowaniem obowiązujących regulacji do nowej struktury organów KAS. Dotyczy to zagadnień związanych ze szkoleniem funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej przez szefa KAS w przypadku możliwości zetknięcia się tych osób ze źródłami promieniowania jonizującego oraz informowania przez prezesa Państwowej Agencji Atomistyki o wydawaniu zezwoleń na obrót materiałami promieniotwórczymi, w tym odpadami. Obejmuje również wykrywanie przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej nielegalnego obrotu materiałami radioaktywnymi.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 194 oraz z 2016 r. poz. 1228) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 14 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Zezwolenie indywidualne oraz zezwolenie globalne są dokumentami mającymi znaczenie dla kontroli wykonywanych przez organy celne.";

2) art. 20 otrzymuje brzmienie:

"Art. 20. 1. Wywóz, przywóz lub tranzyt towarów o znaczeniu strategicznym jest realizowany w wyznaczonych urzędach celno-skarbowych.

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wykaz urzędów celno-skarbowych, o których mowa w ust. 1, mając na względzie zapewnienie właściwej kontroli wywozu, przywozu i tranzytu towarów o znaczeniu strategicznym.

3. Organ kontroli obrotu informuje Komisję Europejską o urzędach celno-skarbowych upoważnionych do dokonywania czynności celnych w zakresie wywozu, przywozu i tranzytu towarów o znaczeniu strategicznym.";

3) w art. 21b ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Dokonane zgłoszenie jest dokumentem mającym znaczenie dla kontroli wykonywanej przez organ celny.";

4) w art. 24:

a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Podmiot, który otrzymał certyfikat importowy, jest uprawniony, w terminie 30 dni od dnia zwolnienia lub odbioru towaru o znaczeniu strategicznym, wystąpić do naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego ze względu na siedzibę końcowego użytkownika tego towaru z wnioskiem o wydanie certyfikatu weryfikacji dostawy stwierdzającego, że towar objęty certyfikatem został przez ten podmiot faktycznie i w sposób zgodny z przepisami prawa wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Podmiot jest obowiązany zwrócić właściwemu organowi celnemu koszty poniesione przez ten organ w toku postępowania w sprawie wydania certyfikatu weryfikacji dostawy.".

●Obrót towarami i usługami objętymi nowelizowaną ustawą realizowany jest obecnie w wyznaczonych urzędach celno-skarbowych, podczas gdy dotychczas były to urzędy celne. Urzędy te zostały określone rozporządzeniem ministra finansów i rozwoju z 21 lutego 2017 r. w sprawie urzędów celno-skarbowych, w których może być dokonywany wywóz, przywóz i tranzyt towarów o znaczeniu strategicznym (Dz.U. poz. 365). Treść rozporządzenia wskazuje na oddziały celne w poszczególnych miastach przygranicznych, mimo że ustawodawca posługuje się w ustawie sformułowaniem "organ celny". Pojęcie to jest definiowane w ustawie z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1880 ze zm.), gdzie zgodnie ze znowelizowanym art. 69 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wskazuje się, że organem celnym jest naczelnik urzędu celno-skarbowego jako organ I instancji. Przyjąć zatem należy, w zgodzie z wykładnią systemową, że pojęcie organu celnego powinno być rozumiane jako tożsame z pojęciem "naczelnik urzędu celno-skarbowego". Ustawodawca nie jest jednak konsekwentny w zakresie wprowadzanych zmian, gdyż nowelizując ustawę o VAT, wskazał wprost w przepisach przejściowych, że w treści tego aktu prawnego zastępuje się pojęcia naczelnika urzędu celnego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 83 pkt 3 ustawy wprowadzającej KAS). Wskazuje to na dowolność ustawodawcy w podejściu do ujednolicania terminologii organów, które obecnie funkcjonują w strukturze KAS.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1604) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 10 ust. 2a otrzymuje brzmienie:

"2a. Organ Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadzający kontrolę graniczną jakości handlowej w portach morskich współpracuje z organami celnymi w zakresie tej kontroli, w szczególności informuje naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego dla portu morskiego o terminie, w tym o godzinie, i miejscu planowanej kontroli. Organ Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadza kontrolę graniczną jakości handlowej w portach morskich w sposób pozwalający na zachowanie terminów, o których mowa w art. 60 ust. 2-5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947).";

2) w art. 17 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) współpraca z właściwymi organami administracji rządowej w województwie, organami innych inspekcji, urzędami celno-skarbowymi, Policją, jednostkami samorządu terytorialnego oraz państwowymi jednostkami organizacyjnymi realizującymi politykę rolną państwa;";

3) art. 18a otrzymuje brzmienie:

"Art. 18a. Kontrole należące do zakresu działania właściwych organów Inspekcji wykonuje również Służba Celno-Skarbowa w zakresie określonym w przepisach odrębnych.".

●W zakresie obrotu produktami rolno-spożywczymi organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych współpracują z organami celnymi, w tym informują naczelnika urzędu celno-skarbowego o terminach i miejscu kontroli. Pojęcie organu celnego wyjaśniono w komentarzu do art. 55 ustawy wprowadzającej KAS.

Komentowana nowelizacja wprowadziła również możliwość prowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania ustawy przez Służbę Celno-Skarbową, podczas gdy dotychczas zastrzeżone było to dla Służby Celnej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz.U. z 2016 r. poz. 884) w art. 8 w ust. 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) przy dokonywaniu kontroli celno-skarbowej,".

●W miejsce dotychczasowego przepisu wskazującego na obowiązek przeprowadzenia kontroli metrologicznej urządzeń wykorzystywanych przy kontroli celnej, ustawodawca nowelizując przepis, wskazał na kontrolę celno-skarbową.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1017, z 2013 r. poz. 1650, z 2015 r. poz. 1893 oraz z 2016 r. poz. 544 i 1579) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 30 w ust. 2:

a) w pkt 2 lit. f i g otrzymują brzmienie:

"f) Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Policji, Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Służbie Więziennej i Biuru Ochrony Rządu, po okazaniu dokumentu uprawniającego do jej nabycia, wystawionego przez właściwy organ,

g) Państwowej Straży Łowieckiej, Straży Ochrony Kolei, Straży Leśnej, Państwowej Straży Rybackiej, straży gminnej (miejskiej), Straży Marszałkowskiej, Straży Parkowej, Służbie Celno-Skarbowej i Inspekcji Transportu Drogowego - na podstawie dokumentu wydanego przez uprawniony organ Policji,",

b) w pkt 3 lit. e i f otrzymują brzmienie:

"e) Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Policji, Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Służbie Więziennej i Biuru Ochrony Rządu, po okazaniu dokumentu uprawniającego do jej nabycia, wystawionego przez właściwy organ,

f) Państwowej Straży Łowieckiej, Straży Ochrony Kolei, Straży Leśnej, Państwowej Straży Rybackiej, straży gminnej (miejskiej), Straży Marszałkowskiej, Straży Parkowej, Służbie Celno-Skarbowej i Inspekcji Transportu Drogowego - na podstawie dokumentu wydanego przez uprawniony organ Policji,",

c) w pkt 7 lit. b i c otrzymują brzmienie:

"b) Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Policji, Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Służbie Więziennej, Biuru Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej, po okazaniu dokumentu uprawniającego do ich nabycia, wystawionego przez właściwy organ,

c) Państwowej Straży Łowieckiej, Straży Ochrony Kolei, Straży Leśnej, Straży Rybackiej, straży gminnej (miejskiej), Straży Marszałkowskiej, Straży Parkowej, Służbie Celno-Skarbowej i Inspekcji Transportu Drogowego, po okazaniu dokumentu uprawniającego do ich nabycia, wystawionego przez właściwy organ,",

d) w pkt 9 lit. b otrzymuje brzmienie:

"b) Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Policji, Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Służbie Więziennej i Biuru Ochrony Rządu, po okazaniu dokumentu uprawniającego do ich nabycia, wystawionego przez właściwy organ.";

2) w art. 32 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1. Przedsiębiorca wprowadzający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wyprowadzający z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej materiały wybuchowe oraz broń, na które nie jest wymagane zezwolenie ministra właściwego do spraw gospodarki, jest obowiązany posiadać koncesję ministra właściwego do spraw wewnętrznych i okazać ją funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej.

2. Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej po dokonaniu odprawy celnej wwiezionego towaru, o którym mowa w ust. 1, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawiadamia komendanta wojewódzkiego Policji właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce wykonywania działalności przedsiębiorcy.".

●Zmiany są związane z zastąpieniem dotychczasowej Służby Celnej Służbą Celno-Skarbową, która jest uprawniona do nabywania broni, amunicji, wyrobów o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym oraz technologii o przeznaczeniu wojskowym. Związane jest to z charakterem Służby Celno-Skarbowej, która jest formacją umundurowaną i posiadającą uprawnienia dotychczas wykorzystywane przez Służbę Celną.

Również wywóz lub przywóz materiałów wybuchowych oraz broni kontrolowany jest w zakresie dokonywanego obrotu i posiadanej koncesji przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, którzy informują o dokonanym przywozie właściwego komendanta wojewódzkiego policji.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu Konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów (Dz.U. poz. 812 oraz z 2010 r. poz. 1228) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 10 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Dopuszcza się import, eksport oraz tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów wymienionych w Wykazie 1, pod warunkiem uzyskania zezwolenia i z zastrzeżeniem art. 11.";

2) art. 11 otrzymuje brzmienie:

"Art. 11. 1. Eksport, import i tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów, wymienionych w Wykazie 1, do i z państw niebędących Stronami Konwencji jest zakazany.

2. Eksport, import i tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów, wymienionych w Wykazie 1, do i z państw będących Stronami Konwencji jest dopuszczalny jedynie do celów niezabronionych przez Konwencję i w ilościach przez nią dozwolonych oraz zgodnie z jej wymogami.";

3) w art. 12 ust. 1-3 otrzymują brzmienie:

"1. Eksport, import i tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów, wymienionych w Wykazie nr 2 Załącznika do Konwencji dotyczącego związków chemicznych, zwanym dalej "Wykazem 2", jest dopuszczalny tylko do i z państw będących Stronami Konwencji.

2. Eksport, import i tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów, wymienionych w Wykazie nr 3 Załącznika do Konwencji dotyczącego związków chemicznych, zwanym dalej "Wykazem 3", jest dopuszczalny tylko do i z państw będących Stronami Konwencji, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Eksport, import i tranzyt przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów, wymienionych w Wykazie 3, z państw będących Stronami Konwencji jest dopuszczalny do i z państw niebędących Stronami Konwencji, z tym że w przypadku eksportu i tranzytu do tych państw warunkiem jego dopuszczenia jest dostarczenie oświadczenia końcowego użytkownika, wydanego przez właściwe władze tych państw.";

4) w art. 15 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Do kontroli, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947) dotyczące kontroli celno-skarbowej oraz przepisy art. 29-31 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz o zmianie niektórych ustaw.";

5) w art. 18 uchyla się ust. 2.

●Zmiany w nowelizowanej ustawie mają charakter dwukierunkowy. Dotychczas ograniczenia związane z importem, eksportem i tranzytem dotyczyły polskiego obszaru celnego. Nowelizacja zmieniła to pojęcie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, doprecyzowując obszar objęty kontrolą i nadzorem.

Drugi rodzaj zmian to wprowadzenie przepisów o kontroli celno-skarbowej na potrzeby stosowania kontroli działalności z wykorzystaniem toksycznych związków chemicznych i ich prekursorów. Dotychczas były to przepisy o kontroli skarbowej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1930) w art. 19:

1) pkt 7 otrzymuje brzmienie:

"7) organy Krajowej Administracji Skarbowej;";

2) uchyla się pkt 7a.

●Zmiana zastępuje dotychczasowe organy kontroli skarbowej i wywiadu skarbowego organami KAS. W świetle przepisów nowelizowanej ustawy są one uprawnione do otrzymywania informacji kryminalnych z Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, przy pomocy którego swoje zadania określone tą ustawą wykonuje komendant główny policji. Informacjami kryminalnymi są dane dotyczące spraw będących przedmiotem czynności operacyjno-rozpoznawczych, wszczętego lub zakończonego postępowania karnego, w tym postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe oraz dotyczące innych postępowań lub czynności prowadzonych na podstawie ustaw przez uprawione organy państwowe, istotnych z punktu widzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych lub postępowania karnego.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, 1590, 1642 i 2295 oraz z 2016 r. poz. 352 i 1250) w art. 144 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) statki jednostek sił zbrojnych, jednostek organizacyjnych resortu spraw wewnętrznych, Krajowej Administracji Skarbowej oraz jednostek ratowniczych;".

●Nowa regulacja zwalnia z zapłaty należności za korzystanie ze śródlądowych dróg wodnych oraz urządzeń wodnych stanowiących własność Skarbu Państwa, usytuowanych na śródlądowych wodach powierzchniowych oraz z opłat określonych nowelizowaną ustawą statki będące w użytkowaniu KAS. Dotychczas zwolnienie to dotyczyło statków pozostających na wyposażeniu Służby Celnej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 133, z późn. zm.) w art. 16 w § 4a pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) kontroli danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych - do spraw związanych z kontrolą pozyskiwania danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych przez Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straż Graniczną, Centralne Biuro Antykorupcyjne i Służbę Celno-Skarbową.".

●Zmiana dotyczy możliwości tworzenia w sądach okręgowych wydziałów kontroli danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych w związku z ich pozyskaniem przez Służbę Celno-Skarbową. Regulacja ta jest konsekwencją art. 114 i nast. ustawy o KAS, które uprawniają organy KAS do takich działań. Dotychczas w ramach wskazanych wydziałów pozyskiwano dane na potrzeby wywiadu skarbowego i Służby Celnej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1713) w art. 100 w § 4 w pkt 2 lit. a otrzymuje brzmienie:

"a) właściwy miejscowo dyrektor izby administracji skarbowej,".

●Zgodnie z art. 100 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia uprawnionym do poboru należności wynikających z grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego stanowiących dochód budżetu państwa, jest właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Tylko w przypadku grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego przez organy Inspekcji Transportu Drogowego uprawnionym do ich poboru jest główny inspektor transportu drogowego.

Dotychczas organem uprawnionym do dystrybucji oraz rozliczania formularzy mandatu karnego, przydziału i rozliczania serii i numerów mandatów karnych generowanych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego był dyrektor izby skarbowej oraz główny inspektor transportu drogowego - dla organów Inspekcji Transportu Drogowego. Obecnie izbę skarbową zastąpiono dyrektorem IAS, zgodnie z nową strukturą organów KAS.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1483) w art. 14:

1) w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Policją, Strażą Graniczną, organami Krajowej Administracji Skarbowej, Biurem Ochrony Rządu, strażami ochrony kolei oraz innymi organami uprawnionymi do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, a także organami uprawnionymi do prowadzenia dochodzeń w sprawach o przestępstwa oraz organami, którym przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego, i organami uprawnionymi do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego w sprawach o wykroczenia;";

2) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb współdziałania Żandarmerii Wojskowej z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Policją, Strażą Graniczną, organami Krajowej Administracji Skarbowej, Biurem Ochrony Rządu oraz innymi organami uprawnionymi do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych, a także organami uprawnionymi do prowadzenia dochodzeń w sprawach o przestępstwa oraz organami, którym przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego, i organami uprawnionymi do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego w sprawach o wykroczenia, z uwzględnieniem właściwości i kompetencji tych organów oraz zadań Żandarmerii Wojskowej.".

●Znowelizowany art. 14 wprowadził obowiązek współpracy Żandarmerii Wojskowej przy wykonywaniu swoich czynności z organami KAS w miejsce dotychczasowych organów celnych i organów kontroli skarbowej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 i 1935) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 54 w ust. 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) opracowuje, we współpracy z Komendantem Głównym Policji, Komendantem Głównym Straży Granicznej, Szefem Krajowej Administracji Skarbowej oraz Głównym Inspektorem Pracy, jednolitą krajową strategię kontroli przepisów w zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców;";

2) w art. 54b:

a) w ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Główny Inspektor Transportu Drogowego, Komendant Główny Policji, Komendant Główny Straży Granicznej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz Główny Inspektor Pracy prowadzą rejestry danych statystycznych dotyczących kontroli czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowców wykonujących przewozy drogowe, według następujących kategorii:",

b) ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Komendant Główny Policji, Komendant Główny Straży Granicznej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz Główny Inspektor Pracy przekazują Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego w formie pisemnej, w postaci papierowej oraz w postaci elektronicznej, dane statystyczne, o których mowa w ust. 2, w terminie do dnia 31 lipca roku następującego po roku sprawozdawczym.";

3) w art. 67 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Inspekcja współdziała w szczególności z: Policją, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencją Wywiadu, Biurem Ochrony Rządu, Żandarmerią Wojskową, Strażą Graniczną, Służbą Celno-Skarbową, Państwową Inspekcją Pracy, Inspekcją Handlową, Inspekcją Ochrony Środowiska, Inspekcją Weterynaryjną i zarządcami dróg - w zakresie bezpieczeństwa i porządku ruchu na drogach publicznych oraz zwalczania przestępstw i wykroczeń drogowych dokonywanych w zakresie transportu drogowego lub w związku z tym transportem, z uwzględnieniem właściwości i kompetencji tych organów oraz zadań Inspekcji.";

4) w art. 81 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) Komendant Główny Straży Granicznej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej, Główny Inspektor Pracy, właściwy miejscowo komendant wojewódzki Policji, zarządcy dróg.";

5) w art. 89 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej;";

6) w art. 89a ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Funkcjonariusze Policji, Służby Celno-Skarbowej i Straży Granicznej oraz upoważnieni pracownicy zarządców dróg dokonują kontroli na warunkach i w sposób określonych w przepisach o kontroli ruchu drogowego.";

7) w art. 90a w ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:

"Komendant Główny Policji, Komendant Główny Straży Granicznej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz wojewódzki inspektor transportu drogowego, a w zakresie, o którym mowa w pkt 2, również Główny Inspektor Pracy, przekazują Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego zbiorczą informację dotyczącą kontroli:";

8) w art. 94 w ust. 4 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) przelewu na wyodrębniony rachunek bankowy organu prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie o nałożenie kary, a w przypadku poboru kaucji przez organy celne - na wyodrębniony rachunek bankowy naczelnika urzędu skarbowego określonego w przepisach odrębnych, przy czym koszty przelewów ponosi zobowiązany podmiot.".

●Nowelizacja ustawy wprowadziła szefa KAS oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w miejsce dotychczasowego szefa Służby Celnej i funkcjonariuszy tej służby. Dotyczy to uzgadniania jednolitej krajowej strategii kontroli przepisów w zakresie czasu jazdy i postoju, obowiązkowych przerw i odpoczynku kierowców oraz prowadzenia rejestrów danych statystycznych pozyskanych w trakcie kontroli. Są one przekazywane rokrocznie głównemu inspektorowi transportu drogowego.

Obejmuje również obowiązek współdziałania Inspekcji Transportu Drogowego ze Służbą Celno-Skarbową, która może również samodzielnie prowadzić kontrolę dokumentów u kierowców wykonujących przewozy drogowe.

●Na rachunek naczelnika urzędu celno-skarbowego, w miejsce dotychczasowego rachunku izby celnej, dokonuje się przelewu kaucji, jeżeli podczas kontroli stwierdzone zostanie naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez zagraniczny podmiot mający siedzibę w państwie, z którym Rzeczpospolita Polska nie jest związana umową lub porozumieniem o współpracy we wzajemnym dochodzeniu należności bądź możliwość egzekucji należności nie wynika wprost z przepisów międzynarodowych oraz przepisów tego państwa.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. poz. 271, z późn. zm.) w art. 78a ust. 5 otrzymuje brzmienie:

"5. Sprzeciw lub uchylenie sprzeciwu podlega publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektora Farmaceutycznego, a informacja w tym zakresie jest przekazywana Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej oraz właściwym organom celnym. Z chwilą publikacji sprzeciwu lub uchylenia sprzeciwu uznaje się go za skutecznie doręczony.".

●Prawo farmaceutyczne nakłada na przedsiębiorców prowadzących hurtownię farmaceutyczną obowiązek zgłoszenia głównemu inspektorowi farmaceutycznemu zamiaru wywozu lub zbycia produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych podmiotowi prowadzącemu działalność poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Główny inspektor może wnieść, w drodze decyzji, sprzeciw wobec zamiaru wywozu lub zbycia wskazanych powyżej produktów. Nowelizacja wskazuje, że informacja o wydaniu sprzeciwu lub jego uchyleniu powinna być przekazana szefowi KAS oraz właściwym organom celnym, pomimo jej publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1897) wprowadza się następujące zmiany:

1) art. 11 otrzymuje brzmienie:

"Art. 11. Przy Radzie Ministrów działa Kolegium do Spraw Służb Specjalnych, zwane dalej "Kolegium", jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach programowania, nadzorowania i koordynowania działalności ABW, AW, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zwanych dalej "służbami specjalnymi", oraz podejmowanych dla ochrony bezpieczeństwa państwa działań Policji, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, Służby Więziennej, Biura Ochrony Rządu, Krajowej Administracji Skarbowej, organów informacji finansowej oraz służb rozpoznania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.";

2) w art. 12 w ust. 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie:

"7) koordynowania działalności ABW, AW, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura Antykorupcyjnego, a także działalności służb specjalnych z Policją, Strażą Graniczną, Żandarmerią Wojskową, Biurem Ochrony Rządu, Krajową Administracją Skarbową, organami informacji finansowej i służbami rozpoznania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz ich współdziałania w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa państwa;";

3) w art. 13 w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie:

"6) ministra właściwego do spraw finansów publicznych - w odniesieniu do działalności Krajowej Administracji Skarbowej oraz organów informacji finansowej.".

●Zmiany uwzględniają KAS jako jedną ze struktur państwowych, której działanie powinno być koordynowane z innymi służbami państwowymi. W celu tej koordynacji prezes Rady Ministrów wydaje wiążące wytyczne w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa i obronności państwa oraz żąda informacji i opinii od m.in. ministra finansów - w odniesieniu do działalności KAS oraz organów informacji finansowej. Podkreślenia wymaga, że w tym wypadku to minister jest podmiotem, który takie informacje przekazuje, a nie szef KAS.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1100 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 544, 1250 i 1579) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Przepisów ustawy nie stosuje się do materiałów wybuchowych nabywanych, przechowywanych, przemieszczanych i używanych przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Biuro Ochrony Rządu, Policję, Służbę Więzienną, Straż Graniczną, Służbę Celno-Skarbową oraz przez armie obcych państw przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.";

2) w art. 2a w pkt 1 lit. h otrzymuje brzmienie:

"h) Krajowej Administracji Skarbowej, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947),".

●Zmieniane przepisy wyłączają z zakresu stosowania nowelizowanej ustawy m.in. Służbę Celno-Skarbową. Ustawa ta bowiem reguluje wykorzystywanie i produkcję materiałów wybuchowych do użytku cywilnego. Wyłączenie to dotyczy również obowiązków nałożonych na podmioty, które wprowadzają lub wytwarzają takie materiały oraz organów kontroli i certyfikacji takich działań.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 605, 904 i 1361) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 68:

a) ust. 2c otrzymuje brzmienie:

"2c. Zarządzający lotniskiem nieposiadającym lotniczego przejścia granicznego może udostępnić lotnisko do wykonywania międzynarodowych lotów niehandlowych, na zasadach określonych w art. 73 ust. 5, po uzyskaniu zgody Komendanta Głównego Straży Granicznej i właściwych organów celnych. Zgoda ta jest udzielana na czas oznaczony.",

b) w ust. 2e pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:

"1) zawiadamiają z co najmniej 24-godzinnym wyprzedzeniem najbliższego komendanta placówki Straży Granicznej, naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz kierownika placówki granicznej kontroli sanitarnej, weterynaryjnej i fitosanitarnej o planowanym przekroczeniu granicy państwowej przez statek powietrzny przewożący ładunek lub osoby nienależące do załogi w celu kontroli tego statku, ładunku lub osób;

2) zapewniają funkcjonariuszom i pracownikom placówki Straży Granicznej, urzędu celno-skarbowego oraz placówki granicznej kontroli sanitarnej, weterynaryjnej i fitosanitarnej dojazd do miejsca dokonywania kontroli i powrót z tego miejsca.";

2) w art. 116 w ust. 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) żołnierzy i funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, żołnierzy Żandarmerii Wojskowej oraz funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej i Biura Ochrony Rządu, którzy, bez zamiaru odbycia lotu, wykonują obowiązki służbowe na pokładzie statku powietrznego pozostającego na lotnisku albo lądowisku;";

3) w art. 126a w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) ust. 1 pkt 1 lit. a, b i d - są uprawnieni funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, strażnicy Straży Marszałkowskiej, żołnierze Żandarmerii Wojskowej i Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz pracownicy specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych,";

4) w art. 188a w ust. 2 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) Służbą Celno-Skarbową;".

●Prawo lotnicze reguluje stosunki prawne z zakresu lotnictwa cywilnego. Ze względu na możliwość realizacji połączeń międzynarodowych, zagadnieniami, które pojawiają się w ramach takiej wymiany towarów lub osób, są aspekty związane z kontrolą celną. Dotychczas nowelizowane przepisy wprowadzały określone obowiązki zarządzającego lotniskiem w stosunku do służb celnych. Obecnie są to właściwe organy celne, którymi zgodnie z art. 69 prawa celnego są naczelnicy urzędów celno-skarbowych.

Z ograniczeń wprowadzonych ustawą dotyczących np. wnoszenia broni na pokład statków powietrznych zostali obecnie zwolnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej. Ponadto są oni uprawnieni do zniszczenia, unieruchomienia albo przejęcia kontroli nad lotem bezzałogowego statku powietrznego, jeżeli zaistnieją przesłanki określone ustawą, w szczególności lot takiego statku zagraża bezpieczeństwu lub życiu albo zdrowiu osób.

Zarządzający lotniskiem jest zobowiązany obecnie do wyznaczenia stref zastrzeżonych lotniska w porozumieniu m.in. ze Służbą Celno-Skarbową.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 826, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2015 r. poz. 855 i 1893) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 20 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Organy celne oraz organy Straży Granicznej mogą, w celu sprawdzenia, czy przywóz do kraju wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych oraz ich wywóz za granicę odbywa się zgodnie z przepisami ustawy, podejmować czynności kontrolne na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli celno-skarbowej lub kontroli granicznej.";

2) art. 32a otrzymuje brzmienie:

"Art. 32a. Przedsiębiorcy wykonujący działalność kantorową oraz rezydenci i nierezydenci dokonujący czynności obrotu dewizowego, które podlegają ograniczeniom lub obowiązkom określonym w ustawie, są obowiązani, na potrzeby kontroli wykonywanej przez naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz kontroli wykonywanej przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego, przechowywać dokumenty związane z tą działalnością lub tymi czynnościami przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wykonywali działalność kantorową lub dokonali danej czynności obrotu dewizowego.".

●Prawo dewizowe reguluje m.in. wwożenie oraz wywóz wartości dewizowych lub krajowych środków płatniczych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym zakresie obecnie kontrolę takich transakcji mogą prowadzić organy celne.

Ponadto w miejsce dotychczasowych uprawnień dyrektorów urzędów kontroli skarbowej, którzy mogli wykonywać kontrolę zarówno działalności kantorowej, jak i przekazywania informacji o płatnościach na rzecz nierezydentów w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, wprowadzono naczelników urzędów celno-skarbowych.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, 846, 996 i 1579) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 w § 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;";

2) w art. 35 dodaje się § 6 w brzmieniu:

"§ 6. Pełnomocnikiem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej może być także funkcjonariusz lub pracownik urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.".

●Pierwszy zmieniany przepis dotyczy wyłączenia z zakresu kontroli sądowoadministracyjnej innych niż decyzje i postanowienia aktów podejmowanych nie tylko na gruncie przepisów k.p.a. i ordynacji podatkowej, lecz także ustawy o KAS w zakresie kontroli celno-skarbowej. W konsekwencji zaskarżeniu podlegają wyłącznie decyzje ostateczne wydane przez naczelników urzędów celno-skarbowych oraz postanowienia wydane przez ten organ, pod warunkiem że przysługuje na nie zażalenie kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

●Druga zmiana związana jest z reprezentacją organów KAS w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Pełnomocnikami mogą być bowiem również funkcjonariusze lub pracownicy urzędu obsługującego ministra finansów. Należy wskazać, że całokształt regulacji art. 35 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdza, iż pełnomocnikiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, może być także funkcjonariusz lub pracownik kierowanej przez ten organ jednostki organizacyjnej. Ponadto w sprawach, w których sąd przedstawił zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów lub w których sąd przedstawił pytanie prawne Trybunałowi Sprawiedliwości UE albo skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, pełnomocnikiem organu może być także funkcjonariusz lub pracownik jednostki organizacyjnej kierowanej przez organ nadrzędny.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (Dz.U. poz. 1800, z późn. zm.) w art. 32a ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Nie podlegają restrukturyzacji również zaległości podatkowe i celne określone w decyzji właściwego organu podatkowego lub organu celnego oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wpłat do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz opłat i kar dla Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz budżetów powiatów i budżetów gmin, oraz opłat za użytkowanie wieczyste gruntów Skarbu Państwa, określone w wyniku postępowania kontrolnego, jeżeli zaległości te zostały określone jako wynikające z czynności prawnych mających na celu obejście przepisów podatkowych, o należnościach celnych, o ubezpieczeniach społecznych lub przepisów dotyczących wymiaru i poboru tych należności.".

●Komentowana nowelizacja ma istotne znaczenie dla przedsiębiorców, którzy mogli być objęci przepisami o restrukturyzacji, a którzy są podmiotami o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy. Są to przedsiębiorcy, którzy znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U. nr 141, poz. 1177) oraz u których liczba osób świadczących pracę na podstawie stosunku pracy - na 30 czerwca 2002 r. - przekraczała 1000 osób.

Zgodnie z komentowanym przepisem wyłączeniu z restrukturyzacji podlegają wymienione w tym przepisie należności publicznoprawne. Przy czym zmiana dotyczy wydawanych decyzji przez organ kontroli skarbowej, którym obecnie jest organ podatkowy lub organ celny.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.

W ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1242 i 1442 oraz z 2016 r. poz. 1807) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 3 w ust. 3 pkt 14 otrzymuje brzmienie:

"14) pełnienia przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej obowiązków służbowych.";

2) w art. 5 w ust. 1 pkt 15 otrzymuje brzmienie:

"15) podmiot, w którym funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej pełni służbę - w stosunku do tych funkcjonariuszy.";

3) w art. 9 w ust. 4 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

"5) kwota otrzymanego za ten miesiąc uposażenia - dla ubezpieczonych będących funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej".

●W związku z powołaniem nowej formacji, jaką jest Służba Celno-Skarbowa, z pełniącymi w niej służbę funkcjonariuszami, niezbędna była nowelizacja ustaw, które dotychczas regulowały uprawnienia funkcjonariuszy Służby Celnej. Brak ciągłości formalnoprawnej pomiędzy tymi dwiema formacjami skutkuje koniecznością każdorazowej zmiany obowiązujących regulacji w stosunku do funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.

Przykładem takich działań legislacyjnych jest nowelizacja przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, która uwzględnia w swoim zakresie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, analogicznie jak miało to miejsce dotychczas w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Celnej.

Regulacje te weszły w życie 1 marca 2017 r.