Nie tylko Wieliczka. Artyści znad Wisły wygrywają bitwę o Anglię

Oficjalnie rok polski w Wielkiej Brytanii trwa od 30 kwietnia. W rzeczywistości - ponad miesiąc dłużej. Kiedy w przededniu trzeciomajowych uroczystości w londyńskiej Cadogan Hall odbywał się inaugurujący Polska! Year koncert Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach pod dyrekcją Jacka Kaspszyka, trwały już inne prezentacje.

W Tate Britain można było oglądać wystawę polskich symbolistów, w prestiżowej londyńskiej galerii Whitechapel - prace Goshki Macugi, mieszkającej w Wielkiej Brytanii artystki nominowanej do bodaj najgłośniejszej nagrody świata sztuki - Turner Prize. To był dopiero początek.

W maju w ramach festiwalu Fertilizer, prezentującego najnowsze muzyczne działania, wystąpiły m.in.: Baaba, Pink Freud, Sing Sing Penelope. W październiku w Barbican Centre w Londynie świetną wystawę "Bunkier" otworzył Robert Kuśmirowski, w Camden Arts Centre doskonałą wystawę malarską pokazała Paulina Ołowska. W podobnym czasie superprestiżową przestrzeń w Tate Modern zajął w ramach cyklicznej inicjatywy Unilever Series Mirosław Bałka. Ostatnie z wydarzeń nie było częścią Polska! Year, ale zadziałał efekt bliskości - gdy na Wyspach działo się już całkiem sporo wydarzeń z polskim kluczem, kolejną wielką imprezę z polskim artystą w roli głównej automatycznie skojarzono z systemowym działaniem Polska! Year. Nieprzypadkowo. Polska! Year to nie tylko cykl ponad 200 imprez kulturalnych, ale przede wszystkim nowy i dobrze przemyślany model promocji kultury za granicą.

Trzy lata przed inaugracją programu Wally Ollins, brytyjski spec od promocji marek, na zlecenie Krajowej Izby Gospodarczej przebadał Polaków i przyjrzał się popularnym wyobrażeniom o polskości. Zebrane materiały posłużyły mu do stworzenia marketingowej oprawy Polska! Year. Powstała nazwa imprezy i logo z wykrzyknikiem, eksponujące dynamiczny charakter polskiej sceny artystycznej. W te ramy wpisały się konkretne działania resortów kultury i dziedzictwa narodowego, spraw zagranicznych, Instytutu Kultury Polskiej w Londynie oraz, przede wszystkim, koordynującego wielotorowe prace Instytutu Adama Mickiewicza.

Przy tworzeniu szczegółowego programu Polska! Year pałeczkę przekazano już stronie brytyjskiej - 150 brytyjskich kuratorów i menedżerów kultury podczas pobytów studyjnych w Polsce spotykało się z krytykami, artystami, przedstawicielami instytucji. Później wybrali oni zagadnienia, problemy i historie najbardziej trafiające do brytyjskiej publiczności. Skrojenie pod wyspiarskie gusta wyraźnie widać w programie Polska! Year - wśród organizowanych wydarzeń dominują imprezy związane ze sztukami wizualnymi, w tym architekturą i designem, przeglądy filmowe i koncerty muzyki klasycznej. W programie niemal zabrakło za to miejsca dla dziedzin kultury, które funkcjonują poza wielkimi instytucjami - komiksu, muzyki alternatywnej, street artu.

Polska! Year wystartowało z impetem i w najbliższym czasie będzie utrzymywać to napięcie. Trwają dwie świetne edukacyjne imprezy o polskiej architekturze - jedna z nich, "Open: Poland", prezentowana jest w londyńskiej siedzibie Royal Institute of British Architects, druga "Renoma: Reflections of Wrocław", w budynku firmy Arup.

W listopadzie w Liverpoolu otwarta zostanie obszerna wystawa Artura Żmijewskiego, a w londyńskim Soutbank Centre zagra Tomasz Stańko. "Brytyjczycy mówili nam: przywieźcie do nas coś ciekawego, najlepiej Wieliczkę. To oczywiście było niemożliwe, ale na szczęście bez trudu znaleźliśmy inne eksportowe propozycje" - komentuje Aneta Prasal-Wiśniewska, koordynatorka z Instytutu Adama Mickiewicza.

@RY1@i02/2009/211/i02.2009.211.000.017a.001.jpg@RY2@

Fragment wystawy "Bunkier" Roberta Kuśmirowskiego

Barbican Centre

Anna Theiss

anna.theiss@infor.pl