Specjalnie dla tych, którzy czytają

Czy Jerzy Kosiński jeszcze kogoś interesuje? "Mnie" - odpowiada w jednym z wywiadów Janusz Głowacki. Autor powieści "Good night, Dżerzi" (Świat Ksiażki, 36 PLN) wędruje po Nowym Jorku w poszukiwaniu śladów jednej z najbardziej niezwykłych postaci pisarskiego świata drugiej połowy XX wieku. Kosiński to geniusz czy szarlatan? Głowacki nie udziela jasnych odpowiedzi, tworzy za to kawał pierwszorzędnej literatury. Gdy zaś wrócimy z Ameryki, warto udać się na Wschód. Tam ster w prozie przejmują panie. 29-letnia Rosjanka Natalia Kluczariowa to godna następczyni Pielewina i Jerofiejewa. Jej "Wagon Rosja" (Czarne, 34 PLN) okazuje się barwnym i przepełnionym cierpkim humorem portretem ojczyzny Gogola. Piszących kobiet i u nas dostatek - a prozę Elżbiety Cherezińskiej warto polecić wielbicielom powieści historycznych. Pisarka opowiedziała już o wikingach z perspektywy kobiet. W "Grze w kości" (Zysk i S-ka, 32,90 PLN) cofa się w czasy zjazdu gnieźnieńskiego.

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.001.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.002.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.003.jpg@RY2@

Co roku ukazuje się u nas literatury podróżnicza wykraczająca poza sztampę turystycznych pocztówek z dalekich krain. Szkot Daniel Kalder już swoją pierwszą książką, "Zagubionym kosmonautą", zaskoczył tych, którzy spodziewali się stereotypowej opowiastki o głębi rosyjskiej duszy - Kalder, człowiek ciekawski i sarkastyczny, stworzył niepowtarzalne portrety postsowieckich absurdów. W "Dziwnych teleskopach" (Czarne, 37,90 PLN) skupił się zaś na osobliwych typach ludzkich - prawdziwych rosyjskich freakach. A skoro niektórzy twierdzą, że Rosja i Ameryka są podobne, to w kolejną podróż wybierzmy się z Billem Brysonem i jego "Zapiskami z wielkiego kraju" (Zysk i S-ka, 32,90 PLN) - prześmiesznymi felietonami, które zaszokowany satyryk pisał po powrocie do ojczyzny po 20 latach nieobecności. Na deser zostawmy książkę już klasyczną - "Wielki bazar kolejowy" (Czarne, 36,90 PLN) Paula Theroux, relację z podróży, którą pisarz odbył w latach 70., pokonując pociągami niemal cały kontynent azjatycki. To dla koneserów pozycja obowiązkowa.

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.004.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.006.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.005.jpg@RY2@

Żyjemy na kredyt, na nieustającym debecie, odraczając w nieskończoność moment spłaty - przestrzega kanadyjska pisarka Margaret Atwood, obnażając patologie współczesnych systemów polityczno-ekonomicznych. Tytułowy "Dług" (Znak, 34,90 PLN) to nie tylko cywilizacyjna fanaberia, lecz także słowo klucz do zrozumienia współczesnego świata. Śledząc kulturowe znaczenie długu, Atwood daje popis literackiej wirtuozerii i przenikliwości. Eseistykę najwyższej próby stworzył również Anatole Broyard w "Upojonym chorobą" (Czarne, 29,90 PLN). Umierający na raka pisarz i krytyk napisał jeden z najlepszych od czasu "Choroby jako metafory" Susan Sontag szkiców poświęconych chorobie i umieraniu w kulturze. Rzecz mądra i głęboko poruszająca. O zapiskach Mariusza Szczygła z kraju naszych południowych sąsiadów mówi się, że to minieseje. W impresjach z ojczyzny Haszka i Hrabala autor "Zrób sobie raj" (Czarne, 36,90 PLN) potrafi uchwycić istotę nie tylko czeskości, ale też - przewrotnie - polskości. Podobno Czesi to nasz negatyw. Warto się przekonać, sięgając do Szczygła.

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.007.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.008.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.009.jpg@RY2@

Mario Vargas Llosa zawsze traktował swoje życie jako plastyczny materiał do tworzenia prozy - na różne sposoby wykorzystywał motywy autobiograficzne, wzorował powieściowe postaci na istniejących osobach. Wreszcie - po porażce w peruwiańskich wyborach prezydenckich w 1990 roku - zasiadł do spisania dziejów własnego żywota. "Jak ryba w wodzie" (Znak, 49,90 PLN) to nie tylko fascynujący dokument epoki, ale też hołd złożony sztuce opowiadania. Bo Llosa, pisząc autobiografię, ani na chwilę nie przestaje być pisarzem. Trochę podobnie było ze Sławomirem Mrożkiem - niedawno ukazał się długo oczekiwany "Dziennik 1962 - 1969" (Wyd. Literackie, 69,90 PLN), w którym autor "Tanga" dokonuje niemal niemożliwych autorefleksyjnych wolt, walczy ze sobą, zmaga się ze swoją słabością. To naprawdę wielka literatura. Wybitnym artystą był również Włodzimierz Majakowski - jego znakomita biografia pióra Bengta Jangfeldta ("Majakowski. Stawką było życie", W. A. B., 59 PLN) to jednak gorzka historia nierównego starcia talentu z ideologią.

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.010.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.011.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.012.jpg@RY2@

"Niespokojny człowiek" (W.A.B., 49,90 PLN) Henninga Mankella był jednym z najbardziej oczekiwanych kryminałów tego roku. Szwedzki mistrz powieści detektywistycznej do kultowego cyklu o Kurcie Wallanderze wrócił po 12-letniej przerwie, by na dobre pożegnać się ze swoim bohaterem. Wielbiciele książek Mankella znów otrzymują to, co w jego prozie najlepsze: perfekcyjnie nakreśloną intrygę, wyrazistych bohaterów i ową szczególną nutkę melancholii, właściwą tylko pisarzom ze Skandynawii. Niezawodny przepis na wytrawną popliteraturę zna również Amerykanin Eliot Pattison, autor bestsellerowego cyklu kryminałów rozgrywających się we współczesnym Tybecie. W najnowszej części, "Panu śmierci" (Rebis, 35,90 PLN), wędrujemy aż do stóp Mount Everestu. Dla wymagających - rzecz nietuzinkowa z rodzimego podwórka. Paweł Goźliński w "Julu" (Czarne, 39,50 PLN) cofa się w czasy Wielkiej Emigracji polistopadowej, dowodząc, że poczciwi romantycy kryli niejedną mroczną tajemnicę. Fascynująca powieść, a przy okazji erudycyjna perełka.

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.013.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.014.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.015.jpg@RY2@

Dorobiliśmy się najpewniej pisarza światowego formatu - świat wprawdzie jeszcze chyba o tym nie wie, ale może niedługo się dowie: na przełom 2011 i 2012 roku zapowiedziano anglojęzyczną edycję "Lodu" Jacka Dukaja. Tymczasem autor "Innych pieśni" opublikował sążnisty zbiór opowiadań "Król Bólu" (Wyd. Literackie, 59,90 PLN), a w nim cztery całkiem nowe teksty, z których każdy właściwie mógłby funkcjonować jako oddzielna powieść. Dukaj nie zwalnia tempa, z każdą książką podwyższając wymagania swoim czytelnikom. Również Łukasz Orbitowski, specjalista od inteligentnej literackiej gry motywami grozy, w nowelistycznym tomie "Nadchodzi" (Wyd. Literackie, 38 PLN) wyruszył na tereny, na które dotąd się nie zapuszczał, penetrując polską historię najnowszą i wyciągając z szafy rozmaite upiory naszej pamięci zbiorowej. Podobnie postępuje zresztą Haruki Murakami - pierwszy tom jego najnowszej powieści "1Q84" (Muza, 49,99 PLN) rozgrywa orwellowską metaforę w niby-Japonii lat 80., zinfiltrowanej przez totalitarną sektę przypominającą ugrupowanie Najwyższa Prawda.

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.016.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.017.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.018.jpg@RY2@

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.019.jpg@RY2@

Murakami

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.020.jpg@RY2@

Atwood

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.021.jpg@RY2@

Mrożek

@RY1@i02/2010/245/i02.2010.245.196.0037.022.jpg@RY2@

Vargas Llosa

Malwina Wapińska

Piotr Kofta