Długi pociąg towarowy

Sporo sobie po tej książce obiecywałem. Co świadczy choćby o tym, ile znaczy w dzisiejszych czasach dobrze napisany okładkowy blurb. Mniejsza zresztą o blurb - sam pomysł na "Twoją twarz jutro" wydaje się przepyszny.

Oto mamy Hiszpana, który po latach powraca do Oksfordu, gdzie niegdyś wykładał na słynnej uczelni. Hiszpan jest nieco zdesperowany - rozstał się z żoną, jest na etapie rozpoczynania nowego życia, ale nie bardzo wie, czego się w tej sprawie chwycić. Z pomocą przychodzą mu dawni oksfordzcy znajomi chcący skorzystać z jego niecodziennej umiejętności obserwacji bliźnich i interpretowania ich zachowań. Jaime Deza - bo tak się ów Hiszpan nazywa - zostaje wciągnięty w działalność osobliwej tajnej organizacji, która, zapewne na użytek służb specjalnych, prześwietla życiorysy rozmaitych ludzi, podgląda ich i próbuje przewidzieć przyszłe kroki tych osób.

Marías podjął próbę stworzenia książki wielowymiarowej, korzystającej z dorobku powieści szpiegowskiej i literatury kampusowej, dzieła z poważnymi ambicjami filozoficznymi, egzystencjalnymi, historycznymi. Może dlatego "Twoja twarz jutro. Gorączka i włócznia", sama w sobie dość solidna objętościowo, ledwie otwiera trzyczęściowy cykl.

Zaryzykowałbym wszelako hipotezę, że hiszpański autor nie zmieścił się w jednym tomie prozy, bo po prostu nie umie pisać krótkich zdań i nie potrafi powstrzymać się od jałowych dygresji. Ta powieść ciągnie się jak pociąg towarowy z tysiącem wagonów, zaś czytelnik znajduje się w położeniu kierowcy czekającego w nieskończoność na przejeździe kolejowym. Dobry pomysł narracyjny rozmywa się w gumowatych monologach i nadętych retrospekcjach, co i rusz okraszanych jakąś (często banalną) złotą myślą. Elegancja frazy, subtelność wtrąceń i analogii, a nawet pisarska wrażliwość na detal, którą Marías bez wątpienia posiada, nie ratują tej prozy. Rokokowa nuda - tak należy to podsumować.

@RY1@i02/2010/240/i02.2010.240.196.036c.001.jpg@RY2@

Piotr Kofta