Kino wzięte ze snów

TVP Kultura przypomina wczesne filmy Luisa Bunuela: "Psa andaluzyjskiego", "Viridianę", "Szymona pustelnika" i "Anioła zagłady".

Do połowy lat 60. Bunuel tworzył filmy odrzucane przez frankistowską cenzurę, za to bardziej podobne do snów niż wszystkie późniejsze. Postrzępioną chmurę, która przecina księżyc, zobaczył we śnie w końcu lat 20. ubiegłego wieku. W tym samym śnie brzytwa przecinała ludzkie oko. Jego przyjaciel Salvador Dali miał w głowie obraz ręki pełnej mrówek. Kiedy się spotkali, któryś z nich powiedział: "Może zrobimy o tym film?". Napisali scenariusz w tydzień, zatytułowali go "Pies andaluzyjski", zgodnie z zasadą, żeby odrzucać w tej pracy wszystko, co da się wyjaśnić racjonalnie. W filmie nie ma żadnego psa, za to pojawia się zestaw motywów, do których Bunuel wracał już zawsze.

Kiedy w "Psie andaluzyjskim" mężczyzna dotyka piersi kobiety, jej twarz staje się twarzą trupa. Na chwilę, nie wiadomo dlaczego. Chodziło tylko o rejestrowanie obrazów, które wciągają, bez układania ich w sensowną historię. O pieniądze na realizację Bunuel zwrócił się do matki, bo wiedział, że żaden producent nie zaakceptuje pomysłu. Jednak po sukcesie "Psa", zrealizowanego w dwa tygodnie w Paryżu, nie chciał rezygnować z surrealizmu. W kolejnych filmach wolność opowiadania burzył poczuciem zagrożenia, powodowanym elementami absurdu albo erotycznym napięciem.

Historię Viridiany Bunuel napisał na podstawie swojego snu o przygodzie erotycznej z królową Hiszpanii Wiktorią, żoną Alfonsa XIII. Młody Luis marzył, by uśpić ją narkotykiem, a potem wykorzystać. W "Viridianie" królową zamienił na zakonnicę. "Don Luis, to jest mocna rzecz. Nic nie zrozumiałem" - powiedział po premierze filmu Gustavo Alatriste, producent, przyjaciel Bunuela.

@RY1@i02/2011/228/i02.2011.228.196.006b.001.jpg@RY2@

ms