Dziennikarstwo obrazkowe

Wstrząsające relacje z wojny na Bałkanach, bliskowschodnich konfliktów lub inwazji na Afganistan to zadanie dla wojennych reporterów. Jednak dokumentalny film autorstwa Marka Danielsa przybliża rozwijający się w ostatnich dekadach gatunek komiksu podejmującego tego typu tematykę.

"Palestyna" Joe Sacco powszechnie uznawana jest za pierwszy, a przy tym jeden z najlepszych przykładów komiksowego reportażu wojennego. Amerykański rysownik Sacco, który na początku lat 90. mieszkał w Europie, głównie w Berlinie, wyjechał w 1992 roku do Palestyny. Rzeczy, które tam zobaczył, stały się kanwą powieści graficznej ukazującej konflikt palestyńsko-izraelski z perspektywy Palestyńczyków: życie codzienne na terytoriach okupowanych, liczne upokorzenia, którym poddawani są zwykli mieszkańcy, koszmarne warunki w obozach dla uchodźców.

Jak mówi Sacco, nigdy nie uważał się za dziennikarza, nie poczuwał się do obowiązku zachowania chłodnej bezstronności - przedstawione w komiksie historie przepuszcza przez swój subiektywny filtr, co czyni je tak emocjonalnymi i poruszającymi czytelników na całym świecie. Po pobycie na Bliskim Wschodzie Sacco wyruszył na objęte wojną Bałkany, gdzie stworzył swoje najlepsze dzieła - "Fixer" oraz "Safe Area Gorazde". Ta ostatnia pozycja, dokumentująca zbrodnie Serbów na ludności bośniackiej, ukaże się niebawem także na polskim rynku.

Dokumentalny film Danielsa, złożony z wywiadów z twórcami, dziesiątek kadrów z komiksów oraz archiwalnych zdjęć, w znakomity sposób przybliża fenomen gatunku. Opowiadający o zrzuceniu bomby atomowej na Hiroszimę "Bosonogi Gen" Keiji’ego Nakazawy, "Persepolis" Marjane Satrapi czy "Maus" Arta Spiegelmana to już klasyka nie tylko komiksu, lecz także literatury. Zaś refleksje, które autorzy tych powieści graficznych snują przed kamerą, zasługują na najwyższą uwagę. Dla fanów komiksu pozycja obowiązkowa, dla pozostałych okazja, by zmienić zdanie na temat obrazkowych historii, które nie muszą być infantylną rozrywką. Bywają narzędziem bardzo osobistych opowieści.

@RY1@i02/2011/107/i02.2011.107.196.005b.001.jpg@RY2@

Katarzyna Nowakowska