Święte alibi

Znany pisarz i publicysta Tomasz Piątek postanowił radykalnie przełamać kanoniczny dyskurs o papieżu Polaku. Ba, właściwie jego "Antypapież" to nie esej, a pamflet. Nie, w sumie nawet nie pamflet - to płomienne kazanie. Nie zaryzykuję wiele, jeśli powiem, że w Polsce nikt jeszcze o Janie Pawle II tak nie pisał - nikt też nie stawiał tak mocnych tez, choć z Zachodu docierały do nas (lepiej powiedzieć - ciurkały cienkim strumyczkiem) słowa krytyki pod adresem zmarłego przed sześciu laty biskupa Rzymu.

Okazja jest dobra - Karol Wojtyła w oczach Kościoła katolickiego poprzez beatyfikację i zapowiedzianą kanonizację na dobre pozbył się swojej cielesnej powłoki. Został symbolem, mitem, budującą opowieścią. I właśnie w tym momencie wkracza dobra krytyczna eseistyka, która jest od tego, żeby jątrzyć i zadawać trudne pytania. "Antypapież" spełnia tu swoje zadanie z nawiązką.

Sporą część książki pisarz - przekonany protestant - poświęca sporom doktrynalnym między chrześcijanami. To akurat mnie, jako równie przekonanego ateistę, niezbyt obchodzi. Uważam Jana Pawła II przede wszystkim za wybitnego polityka, który doskonale rozumiał, w jaki sposób funkcjonuje współczesne społeczeństwo spektaklu. Ale to miało konsekwencje - i zgadzam się z Piątkiem, że trudno pogodzić polityczną grę z byciem globalnym autorytetem moralnym, bo natychmiast pojawia się pokusa, by autorytetu użyć jako kamuflażu dla uprawiania polityki. A ta niewiele ma wspólnego z moralnością.

Piątek nie szczędzi papieżowi Polakowi razów, potępiając go za hipokryzję, fałszywą lewicowość, nieumiejętność pojęcia dialogu z krytykami, krycie pedofilskich afer, dwuznaczną postawę wobec epidemii AIDS, powierzchowny ekumenizm, mało kreatywną teologię, odwrót od idei II Soboru, łapczywą medialność. Jeśli nikt nie podejmie sensownej polemiki z "Antypapieżem", to będzie znaczyło, że naprawdę nigdy nie poddaliśmy pontyfikatu Jana Pawła II jakiejkolwiek refleksji i że Karol Wojtyła był tylko alibi dla licznych polskich intelektualnych i religijnych zaniechań.

@RY1@i02/2011/087/i02.2011.087.196.039b.001.jpg@RY2@

Piotr Kofta