System to my, niestety

Klasyczny thriller pyta czytelnika: "Kiedy morderca przyjdzie do twojego domu?". Współczesność zmienia perspektywę. Teraz thrillerowi wypada raczej zapytać: "Na jakim świecie żyjesz?". "Święto rewolucji" Michała Protasiuka to chyba pierwszy udany polski thriller, który podejmuje tę kwestię całkiem serio. Odpowiedź nie jest oczywista.

Trudno bowiem orzec, która rzeczywistość może tu uchodzić za prawdziwą - ta, w której materialnie poruszają się bohaterowie, czwórka młodych Polaków wplątana w międzynarodową intrygę, czy może ta, która wyświetla się na ekranach komputerów giełdowych analityków, specjalistów od statystyki w służbie marketingu, projektantów masowych mód i manii, matematyków znajdujących ukryte regularności turbokapitalizmu. Protasiuk wie, o czym mówi - sam zawodowo robi w liczbach i rozumie procesy zachodzące w światowej gospodarce. I to jest najciekawszy aspekt tej nieźle napisanej książki - oddaje ona osobliwą schizofrenię naszych czasów, której najdejście przeczuwali Dick czy Lem.

Thriller spiskowy musi jednak również złożyć ofiarę na ołtarzu konwencji - zawsze więc będzie trochę przypominał harcerską grę w podchody. Pomysłowość autora, niekiedy nawet trochę nadmiarowa (jest w "Święcie rewolucji" i książka rządząca życiem jednej z bohaterek, i eksperyment psychologiczny z życiem pozagrobowym, i matematyczne formuły wyjaśniające procesy historyczne, i haker z pociskiem w głowie, bez zająknienia odgadujący hasła), nie powoduje, że uciekamy od schematu, w którym rycerz (tu: młody fachman od marketingu) razem z księżniczką (tu: piękna studentka socjologii) ratują świat.

Ale to drobiazgi - dwie sprawy przeszkadzały mi bardziej. Pierwsza to bijące z tej książki przekonanie, że za apokaliptyczną granicą niepojmowalnej złożoności naszych cywilizacyjnych przedsięwzięć musi kryć się Bóg. Musi? Druga - to niezrozumiała skłonność bohaterów do pytlowania przez własne komórki o tajemnicach wielkich korporacji rządzących światem. Tak nie postępują ludzie, którzy wiedzą, jak działa system.

@RY1@i02/2011/064/i02.2011.064.196.036c.001.jpg@RY2@

Piotr Kofta