Okruchy zwierciadła

Nieustanne porównania z Orhanem Pamukiem to dla Elif Safak zarazem nobilitacja i przekleństwo. Rzeczywiście - gdyby nie Nobel dla autora "Śniegu" - zainteresowanie prozą jego rodaczki z pewnością byłoby mniejsze. Gorzej, że do utalentowanej Turczynki nieodwracalnie przylgnęła poręczna łatka "Pamuka w spódnicy". Czy słusznie? I tak, i nie. Podobieństwa z tureckim noblistą, choć miejscami zdają się jaskrawe, są raczej powierzchownej natury. Owszem, i Safak, i Pamuk to wielcy pisarze miast, wyczuleni na ich klimat i rytm, zwłaszcza powracającego w powieściach obojga Stambułu. Oboje szukają balansu pomiędzy fascynacją Zachodem a przywiązaniem do rodzimej tradycji, choć może proza autorki "Pchlego pałacu" w mniejszym stopniu naznaczona jest ową specyficzną melancholią, u Pamuka tak nieodzownie wiązaną z tureckim duchem kulturowego i geograficznego pogranicza. Gdy dodamy, że zarówno Pamuk, jak i Safak zyskali w kraju opinię prowokatorów i skandalistów, uparcie przypominając rodakom niewygodną prawdę o rzezi Ormian sprzed wieku, łatwo możemy ulec złudzeniu, że mamy do czynienia z parą literackich bliźniąt, których różnić może co najwyżej metryka i płeć.