Razem, czyli dłużej, gorzej i drożej

W XIX wieku francuski inżynier rolnictwa Max Ringelmann przeprowadził eksperyment, by sprawdzić, jak obecność innych ludzi wpływa na wykonywaną przez nas pracę. Skonstruował urządzenie, które mierzyło siłę, z jaką ciągnięta była kilkumetrowa lina. Gdy naprężał ją jeden człowiek, wkładał w to 100 proc. wysiłku. Gdy linę ciągnęły dwie osoby, robiły to z niewiele ponad 90-proc. sprawnością. Dojście każdej kolejnej osoby powodowało spadek ich siłowych możliwości. Gdy za linę chwyciło osiem osób, każda z nich ciągnęła z wykorzystaniem zaledwie połowy swojej siły. Według Ringelmanna powodem spadku efektywności było lenistwo, uśpiona cecha praktycznie każdego z nas, która budzi się w chwilach, gdy pracę trzeba wykonać, a nikt nie widzi włożonego w to wysiłku. W eksperymencie z liną oszczędzanie sił można było niejako ukryć w tłumie, bo nikt nie był w stanie sprawdzić, jak przykładają się do zadania poszczególni badani.