Literackie nowości

Mieszkający w Azji angielski pisarz Lawrence Osborne przeżywa najlepsze chwile w karierze - choć publikuje od dwóch dekad, zaczęto go uważnie czytać stosunkowo niedawno. Przełomem była powieść "Przebaczenie" (2012, wyd. pol. 2015), rzecz o winie, karze i zderzeniu kultur. Ten nowy Osborne - autor wcześniej znany głównie z książek podróżniczych - spodobał się krytykom na Wyspach (i nie tylko na Wyspach, bo i u nas także): miał elitarystyczny sznyt, podejmował poważne tematy, niosła się za nim fama światowca, nostalgicznego egzystencjalisty. Skoro tak, i skoro jego nowa powieść "Ballada o drobnym karciarzu" traktuje o hazardziście, to pomyślałem: "sprawdzam". A kiedy już to uczyniłem, naszła mnie jeszcze jedna myśl: na miejscu Osborne’a z takimi kartami nie siadałbym do stolika. Porównywana w okładkowym blurbie do "pamiętnych dzieł Dostojewskiego i Grahama Greene’a" powieść Anglika jest bowiem co najwyżej nędzną imitacją wielkiej literatury. Fabuły "Ballady..." starczyłoby z trudem na 20-stronicowe opowiadanie. Oto mamy Brytyjczyka w Makau - chińskim Las Vegas. Brytyjczyk, były prawnik z klasowym poczuciem niższości, który okradłszy swoją klientkę, uciekł z Europy, jest obecnie straceńczym szulerem. W kasynie poznaje eteryczną call girl, ta zaś traktuje go jak człowieka. Chce go uratować czy pogrążyć? Brakuje tej książce krztyny oryginalności, atakuje za to czytelnika agresywnym werbalnym kiczem - wszyscy upajają się porażkami, zatracają się w grze, taplają się w melancholii. To męczące, ale finis coronat opus - zakończenie powieści jest już czystą groteską godną prozy Janusza L. Wiśniewskiego.