Morderca zgarnia całą pulę

Stalinowski totalitaryzm pożerał Polskę etapami. Cel, czyli sowietyzacja w takiej czy innej postaci, był niezmienny, zmieniały się jednak warunki jego realizacji. Jakkolwiek II RP, "potworny bękart traktatu wersalskiego", w sposób naturalny była dla ZSRS cennym kąskiem (a także, po wojnie polsko-bolszewickiej, swoistą kością w gardle), jedno wydarzenie położyło się cieniem na całym tym procesie. "Zbrodnia katyńska miała poważny wpływ na prawie wszystkie działania Stalina w kwestii polskiej w okresie II wojny światowej" - pisze Nikołaj Iwanow, autor "Komunizmu po polsku". "Obawy przed wykryciem prawdy determinowały zarówno ustępstwa w niektórych kwestiach, jak i chwilowe usztywnienie pozycji władz sowieckich - w końcu zaś przyczyniły się do ostatecznej decyzji o sowietyzacji Polski".