Magazyn

Jestem przeciwny realistycznym, dosłownym formom. Bliska jest mi idea projektowania miejsc i obiektów, które w sposób konceptualny tworzą pamięć oraz aktywizują społeczność i sprzyjają refleksji. Z Mirosławem Nizią rozmawia Estera Flieger.

Rok temu Facebook zmienił nazwę - teraz to Meta. Oczywiście, większość z nas tym się nie przejęła i „fejs” na długo, jeśli nie na zawsze, pozostanie dla nas „fejsem”. Ale Mark Zuckerberg i jego dwór z Doliny Krzemowej zmianę nazwy traktują śmiertelnie poważnie. Meta to dla nich sposób na sygnalizację nowego strategicznego celu. A jest nim utrzymanie dominacji w świecie mediów społecznościowych, gdy nastanie czas internetu przyszłości. Czyli metawersum.

Douglas Diamond i Philip Dybvig oraz Ben Bernanke. Dwaj mało znani ekonomiści zajmujący się wyjaśnianiem, skąd się biorą bankowe paniki, i jeden bardzo znany, szef Fedu w czasie największego kryzysu bankowego w najnowszej historii. To laureaci Nobla w dziedzinie ekonomii w 2022 r. Co nam to mówi o stanie współczesnego świata? Oto kilka interpretacji.

Do najbardziej dziwacznych marzeń lepiej się nie przyznawać. Ale... W czołówce moich od kilku dni jest takie, że kiedy już Pan powoła mnie do wieczystej chwały, a śladem pamięci po mnie pozostanie mój skromny nagrobek, któregoś pogodnego popołudnia położy na nim bukiecik stokrotek Maria Stenzel. Gdyby przyszli Ruscy i stokrotki były tylko spod lady – połóż, dziewczyno, cokolwiek, byle nie z plastiku. Ignorantom należy się wyjaśnienie: pani Maria jest libero w narodowej reprezentacji żeńskiej piłki siatkowej.

Dominujący obecnie pogląd, że uniwersytet ma uczyć konkretnego zawodu, jest obarczony tym samym błędem myślenia, co mechanizm generujący bańki – tendencją do upraszczania rzeczywistości po to, by kontrolować złożoność. Być może istnieją stosowane, praktyczne kierunki studiów, gdzie taki cel ma sens, jednak wiele kierunków powinno raczej uczyć odwagi myślenia.

Dyktator tonie razem z Władimirem Putinem. Tylko że on zdaje sobie z tego sprawę i rozpaczliwie próbuje szukać kontaktów z zachodem. Nie ma jednak nic do zaoferowania. W efekcie sięga po to, co zna: przemoc i szantaż.

Rzeczywistość jest nazbyt skomplikowana, a eksperymenty gospodarcze na żywym organizmie mogą doprowadzić do katastrofy. To dwa główne powody, dla których siedzący za biurkami ekonomiści budują modele – uproszczone światy – które mają dać odpowiedzi na najróżniejsze pytania, np. czy warto wprowadzać jakąś politykę albo jaki będzie wpływ jakiegoś zdarzenia na nasze bogactwo. Immanentnym mankamentem tej techniki jest rozbieżność między modelem (uproszczeniem) a światem. W konsekwencji naukowcy stoją przed wyborem: rozbudowywać schemat, aby odzwierciedlał rzeczywistość, i ponosić ryzyko jego nadmiernego dopasowania do bieżących danych czy też nie komplikować modelu, godząc się na jego niedostosowanie.