Magazyn

Najpierw był Brexit. Teraz jest Trump. Jesteśmy świadkami podwójnej katastrofy, Europa powinna zapiąć pasy – przekonuje były szef MSZ Szwecji Carl Bildt. Jak będzie wyglądała polityka zagraniczna nowego prezydenta USA?

Przed wyborami prezydenckimi w Stanach Zjednoczonych tylko 2 (słownie dwie) z dużych redakcji gazet w USA ogłosiły poparcie dla Donalda Trumpa. Aż 57 (!) poparło Hillary Clinton. Tylko niewielka część ogłosiła neutralny stosunek do obojga polityków, zazwyczaj cieplej pisząc o kandydatce demokratów. Redakcje telewizyjnych wiadomości częściej wspierały Clinton niż Trumpa. Z kolei internet wspierał kogo chciał i – jak widać – wybory wygrał. Bo Trump jest internetowy.

Jakiś czas temu powiedziałem „żegnaj” polskim sklepom internetowym i zaprzyjaźniłem się z chińskim Aliexpress. Oczywiście zanim to nastąpiło, przez pół roku starałem się pokonać wewnętrzną barierę mentalną – za każdym razem, gdy w polu „numer karty kredytowej” wpisywałem ostatnią cyfrę, w głowie dźwięczały mi złowrogie słowa: „Xi Jinping wyczyści twoje konto, a jego ludzie wydłubią ci oczy pałeczkami do ryżu”. I wycofywałem się rakiem. Jednak któregoś wieczoru wypiłem za dużo, omsknął mi się palec na klawiaturze i doprowadziłem sprawę do końca.

Coś bez wątpienia jest na rzeczy. Po całych latach ekscytowania się rozwojem metropolii przyszedł czas na zmianę perspektywy. I wsłuchanie się, „co to tak wyje tam w tle”. Nareszcie!

Panuje dość powszechne przekonanie, że dawniej losem człowieka była praca ponad siły. I dopiero kapitalizm ludzkość z tej pułapki wyzwolił. Fakty pokazują jednak, że było dokładnie odwrotnie. Oczywiście wszyscy przypomną zaraz, że zanim doszło do ustawowego ograniczenia dniówki do ośmiu godzin (40 godzin tygodniowo), robotnicy tyrali nawet dwa razy tyle.

Z tupecikiem równie kiczowatym jak fryzura Dolly Parton, z opalenizną rodem z solarium, z nieukrywanym zamiłowaniem do przepychu. Trump stał się idolem dla tych Amerykanów, których wielkomiejskie elity pogardliwie nazywają „białymi śmieciami”. I to mimo że sam nie ma z nimi nic wspólnego.

Z tych wyborów obie główne partie USA wychodzą poobijane. Demokraci długo nie poradzą sobie z porażką. Wszystkie wskaźniki i historyczne tendencje ich faworyzowały. Bezrobocie było rekordowo niskie, a urzędujący prezydent wyjątkowo popularny. Clinton walczyła o trzecią kadencję Obamy i przegrała z kretesem. Centrolewica musi przeprowadzić serię rozliczeń. Wielki przegrany prawyborów Bernie Sanders, jak wskazywały nawet jesienią symulacyjne sondaże, rozgromiłby Trumpa. Faworyzowanie przez establishment Clinton pomimo jej oczywistych słabości jako kandydata skończyło się katastrofą. Czas przemyśleć partyjne procedury i zwyczaje, żeby na długie lata nie oddać pola republikanom. Tymczasem Partia Republikańska też kończy tę kampanię wewnętrznie rozdarta. Do nowego Kongresu dostało się wielu kandydatów, którzy otwarcie krytykowali Trumpa. Senatorowie i kongresmeni elekci znaleźli się w wyjątkowo trudnym położeniu.

Odwróciliśmy się od rzek. Ostatnie barki na Odrze, która walczyła najdłużej, zniknęły w latach 80. Po rzekach pływali tylko zapaleńcy i dziwacy. Teraz zapadła decyzja, by je wskrzesić.