Pacjenci nie są bezbronni w sporze lekarzy z NFZ i rządem

Po proteście lekarzy ustawę chcą bojkotować aptekarze, a to nie wróży chorym niczego dobrego. Bez względu na to, jakie będą dalsze scenariusze, warto znać swoje prawa.

Ustawa refundacyjna miała uporządkować rynek leków, ale spowodowała chaos w refundacji leków. Obowiązuje od 1 stycznia, a już kilka dni później okazało się, że trzeba ją znowelizować.

Jeszcze przed jej wejściem w życie bojkot nowych przepisów zapowiedzieli lekarze. Protestowali przeciwko karom, które groziły im za przepisanie recepty osobie nieubezpieczonej. Od 1 stycznia część z nich w ramach protestu wypisywała pacjentom recepty, przystawiając pieczątkę z adnotacją: "Refundacja do decyzji NFZ", twierdząc, że nie są w stanie sprawdzić uprawnień pacjenta do tańszych leków.

Większość aptekarzy na początku nie chciała takich recept realizować. Nie wiadomo, ile pacjentów zostało pokrzywdzonych wskutek protestu. Do rzecznika praw pacjenta wpłynęło ponad 1700 sygnałów o problemach z dostępem do leków.

Najwięcej, bo ponad 600, skarżyło się na to, że wskutek protestu pieczątkowego musieli wykupić lek, płacąc za niego 100 proc. ceny. 51 osobom, które poskarżyły się do rzecznika, lekarz nie chciał wypisać recepty ze zniżką, bo nie okazały dokumentu potwierdzającego prawo do ubezpieczenia zdrowotnego.

Sporna refundacja

Po wielogodzinnych negocjacjach lekarzy i aptekarzy z resortem zdrowia i NFZ wiadomo, że ostemplowane przez protestujących lekarzy recepty są ważne i powinny zostać zrealizowane ze zniżką. NFZ musi zaś dokonać refundacji aptekarzom.

W efekcie uzgodnień resort zdrowia odstąpił od karania lekarzy za nienależną refundację i obiecał im, że w ciągu kilku miesięcy powstanie baza danych, w której online będą mogli sprawdzać, czy pacjent, któremu muszą wypisać receptę, jest ubezpieczony. Rezygnacja z kar dla lekarzy wymagała jednak pilnej nowelizacji ustawy refundacyjnej.

Na jej wejście w życie czekają także pacjenci leczeni lekami, które są stosowane niezgodnie z zarejestrowanymi wskazaniami medycznymi. Będą mogli kupić je ze zniżką, choć ustawa refundacyjna pierwotnie nie przewidywała takiej możliwości.

Chodzi o wiele leków, którymi są leczone m.in. dzieci, a zostały zarejestrowane przez producenta jako produkt stosowany w terapii osoby dorosłej. Lekarze nie chcieli ich przepisywać ze zniżką, obawiając się kar, które może nałożyć na nich NFZ.

Wykaz do poprawy

Już wiadomo, że dalszych korekt będzie wymagała nowa lista refundacyjna, która weszła w życie 1 stycznia. Resort zdrowia pilnie poprawiał ją w ostatnich dniach grudnia, kiedy okazało się, że wypadło z niej 800 leków.

Były wśród nich preparaty niezbędne w leczeniu, np. chorych po przeszczepach. Resort wprowadził poprawki na wykazach po protestach chorych i lekarzy. Problem w tym, że na listach refundacyjnych nadal brakuje kilku leków, które nie mają swoich tańszych odpowiedników.

Nie jest refundowany np. jeden z preparatów, który jest stosowany u chorych po przeszczepie, a nie ma swojego bezpośredniego tańszego odpowiednika na liście produktów refundowanych. Listy mają być aktualizowane co dwa miesiące, a najbliższą okazję do skorygowania błędów na liście refundacyjnej resort zdrowia będzie miał w lutym.

Nowe przepisy ważne dla lekarzy, aptekarzy i pacjentów

● Od stycznia 2012 r. obowiązuje nowa ustawa refundacyjna, która zaostrza wymagania wobec lekarzy i aptekarzy

● Apteki w żaden sposób nie mogą reklamować swojej działalności

● Szpitale mają zakaz uzyskiwania leków z darowizn

● Ministerstwo Zdrowia ustala ceny urzędowe leków

● Wszystkie apteki muszą sprzedawać leki po takiej samej cenie

● Listy refundacyjne nie są publikowane w formie rozporządzeń ministra zdrowia, ale obwieszczeń

60,9 mld zł przeznaczy w tym roku NFZ na leczenie

Dodatek opracowały Dominika Sikora i Beata Lisowska