Publiczne szpitale dorobiłyby niewiele

Eksperci uważają, że należałoby doprecyzować przepisy, by publiczne szpitale nie bały się udzielania komercyjnych świadczeń zdrowotnych. Teraz teoretycznie jest to możliwe - na co wskazywały wcześniejsze interpretacje ministerstwa - ale NFZ tego nie akceptował.

Przepisy planowano już dawno uściślić, ale politycy bali się reakcji pacjentów i zarzutów, że odpłatni mogą być lepiej traktowani. - Diabeł tkwi w szczegółach. Brak precyzyjnych przepisów może doprowadzić do przerzucania kosztów na chorych i ograniczenia dostępności opieki - mówi Wojciech Wiśniewski z onkologicznej fundacji Alivia. Ale dodaje, że obecna sytuacja "NFZ albo nic" często również się nie sprawdza. - Precyzyjne wyznaczenie granicy pomiędzy bezpłatną i częściowo odpłatną opieką mogłoby być receptą, która pozwoli wesprzeć niedofinansowane ośrodki - wyjaśnia Wiśniewski. Podobnego zdania są też inne organizacje. - To rozwiązanie może nieść ryzyka, ale może mieć też zalety. Szpitale mogłyby zarabiać na bieżące potrzeby, niwelować straty wynikające ze zbyt niskich wycen części świadczeń, a to, w jakiej są kondycji finansowej, ma wpływ też na jakość opieki - mówi Dagmara Samselska, przewodnicząca Unii Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę. Zwraca uwagę, że pacjenci już teraz często muszą się leczyć komercyjnie, a po zmianach mieliby większy wybór i szansę na niższe ceny. - W leczeniu łuszczycy placówki inwestują w drogi sprzęt do naświetleń, ale ze względu na finansowanie z NFZ jest on tylko w części wykorzystywany. Umożliwienie komercyjnego użycia tych urządzeń mogłoby poprawić dostępność terapii pod warunkiem równocześnie dobrej, propacjenckiej polityki szpitali - dodaje Samselska.

Powiatowe szpitale za, prywatne przeciw

Samorządowe szpitale od dawna zabiegały o taką zmianę. Ale zwracają uwagę, że wiele sprzętu zakupiono dzięki unijnym dotacjom i przez określony czas (zazwyczaj 5 lat) nie mogą korzystać z niego komercyjnie. Część wykonywała jednak wybrane procedury odpłatnie, ale nie afiszowała się z tym. - Były raporty NIK wskazujące na ten fakt, ale żadna z dużych placówek nie straciła z tego powodu kontraktu - mówi Jerzy Gryglewicz, ekspert Uczelni Łazarskiego. Jego zdaniem przejście na system ryczałtowy związany z planowanym wdrożeniem sieci szpitali, gdy te nie będą mogły ubiegać się o zapłatę za nadwykonania, ułatwi sprawę. Placówki będą wiedziały, dokładnie ile pieniędzy dostaną na większość procedur i będą mogły zaplanować wykonywanie części komercyjnie.

Szpitale prywatne generalnie są przeciwne zmianie. - Zainwestowaliśmy w sprzęt miliony złotych. Z własnych pieniędzy. Sąsiedni szpital publiczny dostał go m.in. od resortu zdrowia i może robić to, co my, po niższych kosztach - mówi szef jednej z placówek.

Komercyjne nie mogą blokować dostępu

Zdaniem ekspertów w wielu przypadkach komercyjna działalność będzie trudna lub wręcz niemożliwa. - Szczególnie w leczeniu szpitalnym trzeba mieć bowiem na względzie, że umowa o świadczenie usług zawarta z NFZ zobowiązuje placówkę do udzielania świadczeń całodobowo, przez wszystkie dni w roku - uważa Rafał Janiszewski prowadzący kancelarię doradczą specjalizującą się w problemach ochrony zdrowia.

To zaś oznacza, że trudno będzie wyznaczyć czas na realizację świadczeń komercyjnie. Teoretycznie w przypadku, gdy świadczeniodawca realizuje procedury medyczne na bieżąco i nie ma kolejek, a ma wolne moce przerobowe, może zrealizować usługę bezpłatnie. - Warunkiem jest jednak to, by jej wykonanie nie ograniczało dostępu do świadczeń pacjentom finansowanym ze środków publicznych - wyjaśnia Janiszewski. Ale po co wtedy ktoś ubezpieczony miałby płacić sam za leczenie?

- Kluczowym jest precyzyjne wyodrębnienie zasobów, na których udzielane będą świadczenia komercyjne - uważa Janiszewski. Jego zdaniem w przeciwnym wypadku istnieje zagrożenie podwójnego finansowania lub umożliwienie omijania kolejki.

Aleksandra Kurowska

aleksandra.kurowska@infor.pl

@olkurowska