Od operowych śpiewaków do korzeni Andy’ego Warhola

Międzynarodowy Festiwal i Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari to jedna z najważniejszych tego typu imprez skupiających się na wokalnej muzyce poważnej na naszym kontynencie. - Kilka lat temu rozwój tego festiwalu i konkursu zahamował się ze względu na nasze ograniczone zasoby finansowe - mówi Liliana Olech, koordynator imprezy. - Gdy więc - wraz z przyjęciem MRPO - pojawiła się możliwość uzyskania dotacji unijnej na ten cel, postanowiliśmy z niej skorzystać. Zauważyliśmy, że z jednej strony jest u nas duże zainteresowanie operą, ale najbliższą mamy dopiero w Krakowie. Z drugiej - w naszych małopolskich kurortach oferta dla turystów obejmująca kulturę wysoką jest bardzo uboga. Nawet Krynica ma w zasadzie tylko jedną tego typu większą imprezę - sierpniowy festiwal im. Kiepury.

Projekt rozwoju festiwalu i konkursu im. Ady Sari, dofinansowany z środków UE, zaczął być realizowany w zeszłym roku. Od bardzo mocnego uderzenia: przeglądu teatrów operowych z Europy Środkowej, w którym wzięły udział m.in. opery z Berlina, Krakowa, węgierskiego Debreczyna, czeskiej Ostrawy i słowackich Koszyc. Co najważniejsze, dopisała widownia. Tegoroczna odsłona festiwalu i konkursu im. Ady Sari to koncerty jego laureatów z poprzednich lat w różnych małopolskich miastach, głównie w miejscowościach turystycznych. Już odbyły się one w Krynicy, w dworku Paderewskiego w Kąśnej Dolnej, w skansenie w Wygiełzowie-Lipowcu i Niepołomicach. - To też był strzał w dziesiątkę, sale wypełniły się po brzegi, na przykład w Krynicy, mimo, że repertuar nie składał się z samych operowych hitów, ale także z dużo trudniejszych w odbiorze utworów, na przykład pieśni Rachmaninowa - mówi Liliana Olech. - Tym samym udało nam się przełamać powszechne przekonanie, że ambitniejszych imprez tego typu nie ma co w Polsce organizować, bo nie dopisze frekwencja.

XV Międzynarodowy Festiwal i XIII Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari "Sztuka Wokalna Europy Środkowej",

Pomysłodawca: Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ z Nowego Sącza, koszt: 1,5 mln zł, dotacja z MRPO: 685 tys. zł

Ze względu na swój plenerowy i w dużej mierze uliczny charakter ta impreza jest czymś, co można nazwać artystycznym karnawałem. Tak będzie i w tym roku, gdy ulice, place, parki oraz skwery Nowego Sącza, Muszyny i Mszany Dolnej na kilka dni wypełnią barwne imprezy artystyczne i wszelkiej maści twórcy, od wokalistów, malarzy, rzeźbiarzy i grafficiarzy po tancerzy, akrobatów, iluzjonistów, mimów, rzemieślników i kucharzy.

Ów festiwal na kulturalnej mapie Małopolski pojawił się trzy lata temu. Jego zamysłem jest pokazywanie sztuki - tej tradycyjnej, ale i nowoczesnej, eksperymentalnej - Karpat, z których wywodzi się nie tylko ciekawa kultura pasterska, ale także tak znani artyści, jak Andy Warhol, Witkacy, Hasior czy Tadeusz Kantor. Karpaty to prawdziwy tygiel kulturowy, mieszanka wielu narodowości i dlatego miejsce unikatowe w skali Europy. Znajduje to swój wyraz w bardzo ciekawej, żywej i wciąż rozwijającej się sztuce tego regionu. Festiwal Karpaty OFFer ma ambicję to odzwierciedlać i nobilitować lokalną karpacką kulturę w jej tradycyjnych i nowoczesnych odsłonach. Jego tegoroczna edycja, dzięki wsparciu z funduszy unijnych, będzie bardziej rozbudowana niż dotychczas. Składać się na nią będą m.in.: spektakle teatrów ulicznych, pokazy taneczne, koncerty, w tym gwiazd tradycyjnej muzyki z Karpat i Bałkanów, a także starych mistrzów grających na archaicznych beskidzkich instrumentach, warsztaty i projekty artystyczne, w tym takie, które będą związane z Warholem i Hasiorem, uliczne prezentacje artystów. Wyjątkową atrakcją całej imprezy będzie specjalny pociąg Karpaty OFFer, jeżdżący po Beskidach, w którym będą się odbywać festiwalowe prezentacje.

Małopolska - Karpaty OFFer. Międzynarodowy Multimedialny Festiwal Sztuki

Pomysłodawca: Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ z Nowego Sącza, koszt: 1,3 mln zł, dotacja z MRPO: 655 tys. zł

Krakowski Kazimierz znany jest z Festiwalu Kultury Żydowskiej - wydarzenia kulturalnego o międzynarodowej randze. Teraz doszła kolejna impreza tego typu: "Etnodizajn Festiwal, która ma pokazać bogactwo i specyfikę małopolskiej kultury ludowej przez zabawę i plenerowe wystawy zainspirowanych etnografią dzieł współczesnej sztuki użytkowej. Jednym z nich jest karuzela, do której stworzenia posłużyły jako inspiracja zabawki ludowe z Małopolski i figurki pochodzące z krakowskich warsztatów rękodzielniczych. Są też m.in. ławki dekorowane przetworzonymi ornamentami kwiatowymi ze skrzyń gorczańskich, koniki na biegunach wielkości człowieka, kilkumetrowe wiatraczki, huśtawki z kogucikami wyrzeźbionymi według ludowych wzorów.

W maju festiwal odbywał się w Krakowie, a w wakacje przeniesie się on do Tarnowa i Nowego Sącza. - Ta impreza, na którą nie byłoby nas stać bez dotacji z MRPO, pozwoliła nam wyjść w plener, dotrzeć także do ludzi, którzy niechętnie odwiedzają muzea, przekonać ich, że warto chodzić do muzeów, zainteresować naszą kulturą regionalną, której duża część nie była dotąd szerzej znana - mówi Katarzyna Piszczkiewicz z krakowskiego Muzeum Etnograficznego. - W maju przeszkodziła nam powódź, przez którą musieliśmy znacznie skrócić krakowską część festiwalu. Mimo to uczestniczyło w nim już 17 tysięcy osób.

Rzecz Małopolska. Etnodizajn Festiwal

Pomysłodawca: Muzeum Etnograficzne w Krakowie, koszt: 1,6 mln zł, dotacja z MRPO: 687 tys. zł

Krakowskie Muzeum Narodowe gromadziło od momentu swego powstania, czyli od 1879 roku, eksponaty ilustrujące dzieje architektury w Polsce. Jedne z nich to oryginalne fragmenty krakowskich budowli świeckich i sakralnych (np. kościoła Mariackiego, Katedry Wawelskiej, nagrobków królewskich), wymienianych z powodu ich zniszczenia na kopie. Drugie to odlewy gipsowe, zastępujące te dzieła rzeźby architektonicznej, których nie można było pozyskać w ten sposób, a uważano je za niezbędne uzupełnienie narracji o dziejach sztuki polskiej. Niektóre z nich to jedyna pozostałość po zabytkach, które bezpowrotnie zostały zniszczone w czasie obu wojen światowych. Przez lata uzbierała się tą metodą bardzo cenna, składająca się z ponad 800 eksponatów kolekcja, która od początku lat 60. do maja tego roku zalegała w magazynach. Teraz dzięki unijnemu dofinansowaniu, zostanie zaprezentowana pod nazwą "Kraków na wyciągnięcie ręki". Towarzyszą jej multimedialne prezentacje i muzyka specjalnie skomponowana na tę okazję przez Dominika Dołęgę, wyróżniającego się polskiego perkusistę młodszego pokolenia.

Kraków na wyciągnięcie ręki. Rzeźba architektoniczna w oryginałach kamiennych i zabytkowych odlewach gipsowych

Pomysłodawca: Muzeum Narodowe w Krakowie, koszt: 1,018 mln zł, dotacja z MRPO: 417 tys. zł

Okolice Nowego Sącza były niegdyś mozaiką różnych grup etnicznych i kulturowych: Sądeckich Lachów i Górali, Pogórzan, Łemków, galicyjskich Niemców i Żydów. Nowosądecki Jarmark Kultur trwający od zeszłego roku pokazuje kulturę każdej z tych społeczności. Przez wystawy, pokazy, koncerty, imprezy plenerowe czy sesje naukowe. Odbywające się m.in. w nowosądeckim żywym skansenie nazywanym Miasteczkiem Galicyjskim, które samo w sobie jest warte zobaczenia.

Jarmark Kultur

Pomysłodawca: Muzeum Narodowe w Krakowie, koszt: 996 tys. zł, dotacja z MRPO: 498 tys. zł

W lipcowe weekendy na krakowskim placu Wolnica, będzie można poznać wybrane, charakterystyczne dla Małopolski zjawiska kulturowe: plecionkarstwo, zabawkarstwo, koronkarstwo i malarstwo w stylu zalipiańskim. Pokazy, połączone z warsztatami dla wszystkich chętnych, poprowadzą regionalni twórcy.

Małopolska. Passage oblige

Pomysłodawca: Muzeum Etnograficzne w Krakowie, koszt: 1,2 mln zł, dotacja z MRPO: 805 tys. zł

@RY1@i02/2010/121/i02.2010.121.050.0002.001.jpg@RY2@

XV Międzynarodowy Festiwal im. Ady Sari

@RY1@i02/2010/121/i02.2010.121.050.0002.002.jpg@RY2@

Karpaty OFFer

@RY1@i02/2010/121/i02.2010.121.050.0002.003.jpg@RY2@

Etnodizajn Festiwal

@RY1@i02/2010/121/i02.2010.121.050.0002.004.jpg@RY2@

Jarmark kultur

Jacek Krzemiński