Polska na socjalu. W kolejce po opiekę

Wspomniany miliard to niemało, zważywszy że plan zapisany w budżecie zakładał wypłacenie na świadczenia ok. 10,1 mld zł. Wygląda jednak na to, że nie doszacowano liczby świadczeniobiorców. Resort pracy zakładał, że przeciętnie liczba wypłaconych zasiłków wyniesie miesięcznie 1,9 mln, tymczasem we wrześniu było ich 2,2 mln. Z systemu opieki społecznej (bez 500 plus liczonego oddzielnie) skorzystało w tym czasie o 250 tys. osób więcej.

Znacznie częściej, niż zakładał rząd, sięgaliśmy po świadczenie zwane kosiniakowym, czyli 1000 zł miesięcznie dla matek, którym nie przysługuje zasiłek macierzyński. Jeszcze poprzedni rząd szacował, że skorzysta z niego rocznie 59 tys. osób, a tylko do teraz pobrało go 83,5 tys., co daje wzrost o 40 proc.

Przyczyną dynamicznych wzrostów w wypłatach zapomóg mogą być zmiany systemowe w świadczeniach. Zostały podniesione progi dochodów, powyżej których traci się prawo do zapomogi. Na znaczeniu zyskuje również teoria, że to efekt odchodzenia z niskopłatnej pracy przez korzystających z programu "Rodzina 500 plus". Szczególnie przez takich pracowników, u których dochody w rodzinie nieznacznie przekraczały 800 zł na osobę, co pozbawiało ich prawa do dodatku już na pierwsze dziecko.

Tę tendencję może potwierdzać fakt, że znaczący wzrost liczby wypłacanych zasiłków nastąpił w momencie wprowadzenia świadczenia wychowawczego, czyli od kwietnia. Zdaniem minister pracy Elżbiety Rafalskiej to efekt tego, że sporo osób, ubiegając się o 500 plus, w urzędach gmin dowiedziało się, że mogą także otrzymać świadczenia rodzinne, bo są do nich uprawnieni.

Niezależnie od przyczyn jedno można założyć z pewnością: wydatki na cele społeczne rosną wyjątkowo szybko. Już w tym roku do rodzin trafi rekordowo duży transfer: ok. 35 mld zł, wliczając w to dodatki na wychowanie dzieci, świadczenia rodzinne i ulgę wychowawczą w podatku PIT. W przyszłym roku będzie to około 41,5 mld zł.

Marek Chądzyński

Grzegorz Osiecki

dgp@infor.pl

A2-3