Uniknąć katastrofy

Jest to, rzecz jasna, możliwość nieuznania wyniku wyborów. Czy to przez opozycję – w wypadku potwierdzenia zwycięstwa Trzaskowskiego, czy to przez stronę rządową – w wypadku sukcesu Nawrockiego. Panujące po obu stronach barykady nastroje, traktowanie obecnych wyborów jako „bitwy ostatniej szansy”, której stawką ma być samo istnienie w Polsce demokracji, umożliwiają psychologicznie decyzje, wiodące w stronę zakwestionowania wyniku wyborów. Sprzyja im dodatkowo panująca w obu obozach całkowita nieufność wobec intencji drugiej strony, obecnie z definicji już podejrzewanej o zdolność – wręcz o chęć – przejęcia Pałacu Prezydenckiego za pomocą działań bezprawnych.

Sprzyja im także emocja, zawsze w największym stopniu kształtująca postępowanie człowieka – czyli strach. W wypadku opozycji przed domknięciem systemu, powsadzaniem do więzień pod wymyślonymi pretekstami czołowych polityków PiS, może wręcz jego delegalizacją, pozbawieniem kojarzonych z tą partią ludzi środków utrzymania i, w efekcie, doprowadzeniem do sytuacji, w której w wyborach parlamentarnych prawica nie będzie miała żadnych realnych szans na zwycięstwo. W wypadku strony rządowej – przed odwetem powstałego z grobu „pisowskiego potwora”, przed „rozliczeniem za rozliczenia” i jakąś kaczystowską wersją domknięcia systemu (trudną do pomyślenia z racji antyprawicowego nastawienia zdecydowanej większości elit, ale to nie jest przypadek, że najpopularniejszym powiedzeniem związanym ze strachem jest to, iż ma on wielkie oczy).