Polska na zakręcie

Od wielu lat dwa najważniejsze, wyrosłe na podglebiu opozycji antykomunistycznej, stronnictwa definiują swój interes poprzez symboliczną delegitymizację przeciwników. Mamy do czynienia z zaostrzającą się wrogością dwóch „Polsk”, a każda z nich – i ta progresywna, i ta reakcyjna – aspiruje do mówienia w imieniu projektowanej przez siebie ideologicznej wspólnoty. Jeśli taki stan będzie się przedłużał, to doprowadzi do stoczenia się narodu politycznego do kategorii plemienia i oddania istnienia państwa na pastwę przypadku.

Co jest prawem, a co nie

Rządząca po 2015 r. prawica doprowadziła do tego, że konstytucja z 1997 r. straciła swoją zasadniczą funkcję regulowania głównych procesów politycznych. Formalnie obowiązująca ustawa zasadnicza nie jest tworem doskonałym. Nie stworzyła silnego ośrodka władzy, wprowadziła iluzoryczne mechanizmy kontroli. W rezultacie okazało się, iż możliwe jest kierowanie państwem bez formalnego tytułu do sprawowania władzy. W latach 2015–2023 ośrodki decyzyjne znajdowały się w kierownictwie partii, a nie w instytucjach państwa. Przy właściwie skonstruowanym ustroju nie mogłoby dojść do takiej sytuacji. Problemem, czego nie dostrzegają obrońcy demokracji, nie jest więc jej deficyt, ale brak skutecznych mechanizmów kontroli.