Konstytucja, inwestycje, edukacja

Plany, które są określane mianem Nowej Konstytucji Kultury, przedstawił wczoraj w Sejmie Bogdan Zdrojewski. Sejmowe ławy świeciły jednak pustkami, w porywach zasiadało w nich zaledwie pół setki parlamentarzystów. Szkoda, bo minister Zdrojewski przedstawił projekty zmian, które w dużej mierze wykraczają poza sferę sztuki.

- Twórcy odzyskali swobodę wypowiedzi, a odbiorcy możliwość wyboru. Zniknęły granice. Polska kultura po ponad 20 latach wolności nie jest już ta sama, co tamta zza żelaznej kurtyny. Zostaliśmy postawieni wobec nowych wyzwań - mówił Bogdan Zdrojewski.

Jednym z najważniejszych wyzwań, przed którymi stoi resort, jest kwestia finansowania kultury w dobie wolnego rynku, globalizacji i nowych mediów elektronicznych. Polska przeznacza na ten cel z budżetu niewiele ponad pół procent rocznego PKB, co stawia nas na jednym z ostatnich miejsc w UE. Minister zapewnił, że nowa ustawa o działalności kulturalnej, która znacznie uprości mechanizm pozyskiwania funduszy, trafi pod głosowanie jeszcze w tym kwartale. Rewolucyjne zmiany dotyczyć będą obsady kierowniczych stanowisk w instytucjach kultury. Od przyszłego roku resort zamierza wprowadzić podpisywane na trzy do siedmiu lat kontrakty, które pozwolą nowym szefom teatrów, muzeów i galerii na realizację długofalowego, autorskiego programu działalności w obejmowanych przez nich placówkach. Bogdan Zdrojewski zaznaczył, że rok 2010 będzie rekordowy pod względem inwestycji w kulturę. Zapowiedział, że resort dąży do koncentracji środków na wiodące inwestycje.

Priorytetowo ministerstwo traktuje remont i modernizację krakowskich Sukiennic, budowę muzeów - Żydów Polskich, Historii Polski i Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Osobnym zagadnieniem są inwestycje związane z obchodami Roku Chopinowskiego (łączne nakłady to blisko 147 milionów złotych) - 1 marca w stolicy zostanie otwarte nowe muzeum i centrum muzyki wielkiego kompozytora. - Olbrzymia sfera kultury, pojętej jako twórczość społeczna, przestrzeń komunikowania się oraz integracji, ma rosnący wpływ na kreowanie miejsca pracy, poziom i jakość życia - przekonywał Zdrojewski.

Mimo zapewnień o tym, że w ciągu ostatniej dekady ochrona zabytków uzyskała większe wsparcie, niż to wynika z danych statystycznych, dramatycznie zabrzmiały dane o wydatkach na ochronę dziedzictwa materialnego. Rozziew między kosztami remontów zabytków (miliard złotych) a roczną dotacją na ten cel (60 - 100 milionów złotych) jest ogromny. Zdrojewski zaznaczył, że w najbliższym czasie nie należy spodziewać się skokowego wzrostu tej kwoty. Bardziej optymistyczne prognozy dotyczą planów reformy edukacji kulturalnej. Rząd wdraża wieloletni program "Kultura+", który ma na celu współfinansowanie bibliotek, domów kultury, zabezpieczanie i upowszechnianie zbiorów audiowizualnych. Projekt, którego budżet wynosi 670 milionów złotych, zakłada także digitalizację zasobów bibliotek, archiwów i muzeów oraz udostępnienie ich zbiorów użytkownikom z kraju i zagranicy przy użyciu nowych mediów i technologii elektronicznych. Elementem strategii tego programu jest przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia z kultury będącego udziałem mieszkańców małych ośrodków, w których jedyną oprócz szkoły i urzędów niekomercyjną placówką życia publicznego jest niedoinwestowana biblioteka.

Po stronie pozytywów Zdrojewski umieścił zmiany, jakie zaszły po wejściu w życie ustawy o kinematografii i utworzeniu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. - Dziewięćdziesiąt procent dochodów naszego kina jest pozyskiwanych z rynku - podkreślił.

Kilkakrotnie Bogdan Zdrojewski mówił o rozdźwięku między spektakularnymi sukcesami polskich artystów na arenie międzynarodowej a anachronicznymi rozwiązaniami instytucjonalnymi i systemowymi, które w wielu wypadkach mają peerelowski rodowód. Wśród mechanizmów z poprzedniej epoki wymienił m.in. zwyczaj zaczynania cięć budżetowych od kultury. Pytany o losy zagrożonych drastycznymi oszczędnościami TVP Kultura oraz Programu II PR zapowiedział wsparcie tych stacji.

@RY1@i02/2010/014/i02.2010.014.000.008a.001.jpg@RY2@

Muzeum Historii Polski jest wśród priorytetowych inwestycji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Fot. Paczowski/Et Fritsch Architectes

cezary.polak@infor.pl