Model finansowania infrastruktury musi ulec zmianie

Zdaniem Jerzego Gajewskiego, prezesa firmy NDI, bez zmiany zasad prowadzenia przetargów oraz realizacji i rozliczania kontraktów infrastrukturalnych środki europejskie zarezerwowane na budowę dróg czy kolei nie zostaną wykorzystane efektywnie. - Według obowiązujących dzisiaj reguł organ zlecający inwestycję, a więc Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, całe ryzyko inwestycyjne przerzuca na wykonawcę projektu. Często wprowadza zmiany pozbawione podstaw kontraktowych i nie godzi się na jakikolwiek dialog, co nierzadko kończy się w sądzie i powoduje opóźnienia w realizacji umowy - uważa Jerzy Gajewski.

Podobne wnioski płyną z raportu przygotowanego przez Centrum im. Adama Smitha na temat polskich dróg, który stara się odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Polska nie radzi sobie z inwestycjami infrastrukturalnymi. Wśród najważniejszych przeszkód raport wymienia problemy z uzyskaniem należności finansowych od GDDKiA. Szacowano, że jesienią ubiegłego roku zaległości te wynosiły ponad 4 mld zł. Obecnie jest to już 6 mld zł. Firmy budowlane narzekają na sztywne stanowisko drogowej dyrekcji i brak elastyczności. GDDKiA tłumaczy z kolei, że roszczenia są zwykle nieuzasadnione, bo najczęstszym powodem ich składania jest próba pokrycia części strat na kontraktach.

Przedstawiciele branży budowlanej postulują zmiany w prawie zamówień publicznych, które ryzyko związane z realizacją inwestycji rozkładałoby nie tylko na wykonawcę, ale i zamawiającego. Ponadto wprowadzenie procedur prekwalifikacyjnych miałoby chronić inwestora, czyli np. GDDKiA, przed sytuacjami, z jakimi mieliśmy do czynienia w ubiegłym roku, gdy z placu budowy jednej z autostrad wycofał się chiński wykonawca.

Kolejnym sposobem na rozwiązanie części problemu mogłaby być rezygnacja z ceny jako kryterium decydującego o wyborze wykonawcy. - Dziś urzędnicy z obawy przed ewentualnymi konsekwencjami boją się stosowania innych kryteriów - pisze w swoim raporcie Centrum im. Adama Smitha. Należałoby również wprowadzić możliwość pełniejszej waloryzacji cen kontraktowych, na co organy zamawiające godzą się dziś rzadko.

- W ramach kolejnego budżetu unijnego dla Polski zarezerwowano ok. 300 mld zł. Jeżeli nie zmienimy zasad dotyczących realizacji inwestycji infrastrukturalnych, nie będziemy w stanie ich wykorzystać - uważa Jerzy Gajewski.

Zarządzanie projektami infrastrukturalnymi będzie jednym z tematów Europejskiego Kongresu Finansowego, który w dniach 24-26 czerwca odbędzie się w Sopocie.

@RY1@i02/2013/112/i02.2013.112.00000140a.802.jpg@RY2@

Jacek Uryniuk

jacek.uryniuk@infor.pl