W sprawach bezpieczeństwa szkoły powinny współpracować z gminami

Co zrobić, by poprawić bezpieczeństwo w szkołach? Czy konieczne są zmiany w prawie oświatowym?

Aktualnie polskie prawo zapewnia możliwość wszechstronnego działania szkół i placówek systemu oświaty w zakresie przeciwdziałania agresji i przemocy m.in. poprzez zapisy w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) czy też rozporządzenia wykonawcze do ustawy. Zgodnie z tymi przepisami w szkołach wprowadzono obowiązek realizacji programu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży spójnego z programem wychowawczym szkoły. Dodatkowo placówki oświatowe mają obowiązek realizacji zajęć profilaktycznych, w tym poświęconych problematyce agresji i przemocy w ramach godzin wychowawczych, a także godzin będących w dyspozycji dyrektora szkoły. Treści profilaktyczne zgodnie z obowiązującą podstawą programową realizowane są również w ramach nauczania poszczególnych przedmiotów. W przebiegu zajęć uczniowie przyswajają sobie wiedzę na temat przyczyn powstawania agresji i przemocy oraz kształtują i udoskonalają umiejętności osobiste i społeczne pozwalające na rozwiązywanie konfliktów bez ujawniania zachowań agresywnych.

Punktem wyjścia planowania wszelkich działań wychowawczych i profilaktycznych jest diagnoza występujących problemów w szkole. Wyniki diagnozy przekładają się na działania programowe opisane w sposób spójny w programach wychowawczym i profilaktycznym, przyjmowane do realizacji po akceptacji rady pedagogicznej i rady rodziców.

Każda szkoła może korzystać dodatkowo z rekomendowanych programów profilaktycznych, które są udostępnione w jednostce podległej ministrowi edukacji narodowej, tj. w Centrum Metodycznym Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej. Programy te są sklasyfikowane i mogą być realizowane w dużych grupach, w klasach, w grupach zwiększonego ryzyka. Mogą być przeznaczone dla liderów młodzieżowych, nauczycieli, wychowawców, rodziców. Większość z programów zakłada konieczność ścisłej współpracy z lokalnym środowiskiem i władzami gminnymi. Elementem szkolnego programu profilaktyki są często programy edukacyjne dla rodziców zwiększające ich kompetencje wychowawcze, co umożliwia wzmocnienie lub odbudowę więzi pomiędzy rodzicami i dziećmi. Programy te są realizowane na terenie szkoły i finansowane przez samorządy gminne. Najszerzej upowszechnianym jest program Szkoła dla rodziców i wychowawców.

Oprócz programów edukacyjnych wiele szkół prowadzi również tzw. programy alternatyw wspomagające rozwój ucznia, kierujące ich aktywność na konstruktywną działalność i umożliwiające zaspokojenie wielu potrzeb psychologicznych: aktywności, przynależności czy sukcesu. Resort edukacji, mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w szkołach, poza rozwiązaniami legislacyjnymi podejmuje również liczne działania wspierające i uzupełniające. Należy do nich m.in. realizacja rządowego programu na lata 2008-2013 - Bezpieczna i przyjazna szkoła, który w swoim założeniu ma na celu poprawę stanu bezpieczeństwa w placówkach systemu oświaty m.in. poprzez: zwiększenie umiejętności wychowawczych dyrektorów, nauczycieli i rodziców oraz pracowników administracji czy też wzmocnienie i rozszerzenie specjalistycznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. W związku z powyższym zmiany w obowiązujących przepisach nie są konieczne (na podstawie odpowiedzi na interpelację nr 11808).

ŁS