Jak i kiedy można poskarżyć się do kuratorium oświaty

Czy kuratorium może sprawdzić opłaty w przedszkolu

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.819.jpg@RY2@

Zgłaszając taki incydent, trzeba wskazać placówkę, która pobiera większe niż zwykle opłaty. Samorządy wprowadzają je często latem, bo uważają, że podstawa programowa jest realizowana w roku szkolnym trwającym od września do końca czerwca. Kontrola kuratoryjna może wykazać rzeczywiste naruszenie prawa, polegające na pobieraniu przez dyrektora placówki np. w czasie dyżuru wakacyjnego opłat od rodziców za czas przeznaczony na bezpłatną naukę, wychowanie i opiekę zagwarantowane ustawą o systemie oświaty. Po dokonanej kontroli szef takiej placówki będzie zobowiązany do zwrotu nadpłaconych przez rodziców pieniędzy i podejmowania działań zgodnie z prawem, czyli prowadzenia bezpłatnej edukacji przedszkolnej przez cały rok szkolny (od 1 września do 31 sierpnia) w czasie co najmniej 5 godzin dziennie.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Czy anonimowe doniesienie poskutkuje

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.820.jpg@RY2@

Skargi i wszelkie donosy są przez kuratoria rozpatrywane dopiero, jeśli wpłyną one do nich na piśmie. Nie jest jednak wykluczone, że osoba przyjmująca np. takie zgłoszenie telefoniczne uzna to za na tyle poważną sprawę, że zarządzi przeprowadzenie kontroli. Niemniej jednak taka forma sygnalizowania nieprawidłowości nie zawsze przynosi zamierzony skutek. Dlatego rodzice, zanim poproszą o interwencję kuratorium, mogą z apelem zdjęcia reklam wystąpić do rady rodziców, aby porozmawiała o tym z dyrekcją. Również organ prowadzący, np. gmina, która zajmuje się utrzymaniem placówki, powinna zareagować na zaistniałą sytuację. Z kolei jeśli dyrektor chce uniknąć tego typu kłopotów, to ewentualną reklamę może zamieścić np. na ogrodzeniu szkoły.

Podstawa prawna

Par. 6 pkt 2 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. 168, poz. 1324).

Czy wizytator może zmienić placówkę w radosną szkołę

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.821.jpg@RY2@

Kuratorium nie może zmusić gmin do skorzystania z programu "Radosna szkoła", z którego można uzyskać dofinansowanie np. na budowę placu zabaw. Co więcej, odpowiednie warunki dla najmłodszych, sześcioletnich dzieci w szkołach są tylko zaleceniem resortu edukacji narodowej. Kuratorium nie ma nawet podstawy prawnej do przeprowadzenia takiej kontroli. Dzieciom sześcioletnim, które trafią do szkoły, powinno się stworzyć też odpowiednie warunki do nauki. Samorządy muszą podzielić przeznaczone dla nich sale na dwie części. Ministerstwo Edukacji Narodowej zaleca w przygotowanych przez siebie wytycznych wyposażenie sal w pomoce dydaktyczne i przedmioty potrzebne do zajęć, sprzęt audiowizualny, komputery z dostępem do internetu, ale co również jest bardzo ważne, w gry i zabawki dydaktyczne, kąciki tematyczne, biblioteczkę itp. Wskazane jest, aby nauczyciel wykorzystywał wolną część sali do przeprowadzania zajęć, przy których uczeń nie musi siedzieć przy stoliku. Samorząd musi się też liczyć z przystosowaniem szatni i łazienek do wzrostu najmłodszych dzieci. Szkoły muszą zadbać o wydzielenie dla sześciolatków oddzielnych korytarzy. Takie rozwiązanie ma ograniczyć wpływ hałasu panującego w czasie przerw wśród starszych uczniów.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie form i zakresu finansowego wspierania organów prowadzących w zapewnieniu bezpiecznych warunków nauki, wychowania i opieki w klasach I - III szkół podstawowych i ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia (Dz.U. nr 110, poz. 915 z późn. zm.).

Czy rodzice mogą zablokować decyzje kuratora

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.822.jpg@RY2@

Kuratorium zajmuje się wnioskiem o likwidację lub przekazanie dopiero, gdy do niego wpłynie taka informacja z gminy. Co ciekawe, w przypadku likwidacji szkoły negatywna opinia nie stanowi przeszkody do podjęcia przez radnych takiej decyzji. Z kolei negatywna opinia kuratora przy przekazaniu małej placówki bez likwidacji np. stowarzyszeniu rodziców zamyka dalsze działania gminy. Trzeba jednak pamiętać, że każdorazowo kuratorium bada zasadność likwidacji lub przekazania placówki oświatowej. Pod uwagę brane są liczba uczniów w klasach oraz kondycja finansowa gminy. Dlatego w opisywanym przypadku szkoła publiczna może być przekazywana przez samorządy osobom fizycznym i prawnym. Mogą to być więc też stowarzyszenia rodziców. Powierzyć do prowadzenia można tylko małe szkoły do 70 uczniów.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 5g ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Czy kurator może zmusić do nauki czytania

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.823.jpg@RY2@

Kuratoria przed trzema laty w sposób wzmożony kontrolowały m.in. przedszkola i sposób realizacji nowej podstawy programowej. Po zmianach nauka w przedszkolu powinna się skupić przede wszystkim na zabawie. Dopiero w szkole podstawowej dzieci zaczynają uczyć się czytać i pisać. Dlatego nauczycieli, którzy tego nie robią ze strony kuratorium nie spotka żadna nagana. Resort edukacji narodowej przyznał, że również nie zabrania uczenia nabywania tych umiejętności, ale dopiero po zrealizowaniu podstawy programowej.

Podstawa prawna

Załącznik nr 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. nr 4, poz. 17).

Czy przy pobiciu ucznia interweniuje kurator

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.824.jpg@RY2@

W takiej sytuacji kuratorium zarządza kontrolę i na podstawie wniosków pokontrolnych zaleca np. dyrektorowi zwolnienie nauczyciela, który pobił dziecko. Niezależnie od kontroli kuratoryjnej prowadzone jest najczęściej odrębne postępowanie w prokuraturze.

Podstawa prawna

Par. 3 ust. 3 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. 168, poz. 1324).

Czy wizytator może zadbać o miejsce na książki

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.825.jpg@RY2@

Kuratorium zajmuje się głównie nadzorem pedagogicznym. Nie może zmusić dyrektora szkoły do zakupienia szafek, jeśli placówka np. boryka się z problemami finansowymi. Rodzice z tego typu zastrzeżeniami powinni jednak wystąpić do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Szkoła ma obowiązek zapewnić uczniowi możliwość pozostawienia podręczników w szkole. Powinna też zabezpieczyć je przed ewentualną kradzieżą. W efekcie placówki zobowiązane są do zakupu szafek. Z tego prawa od września mogą skorzystać uczniowie klas I - IV szkół podstawowych i wszystkich gimnazjalnych oraz I ponadgimnazjalnych. Wraz z wprowadzaniem dla kolejnych roczników nowej podstawy programowej wprowadza się również obowiązek zapewniania możliwości bezpiecznego pozostawienia podręczników. Wszystkie szkoły będą musiały się wywiązać z niego do 2015 roku.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z 25 sierpnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. nr 139, poz. 1130).

Czy wizytator doprowadzi ciepłą wodę do szkoły

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.826.jpg@RY2@

Należy powiadomić sanepid, który i tak co roku kontroluje większość placówek. Od września 2011 roku wszystkie szkoły muszą zapewnić uczniom dostęp do ciepłej wody. Problem w tym, że wciąż kilkaset z nich nie spełnia tego wymogu. Do tej pory inspektorzy sanitarni mogli tylko zwracać uwagę na te nieprawidłowości. Od roku szkoły muszą liczyć się z karami. Za niedostosowanie się do wymogu dostępu do ciepłej wody placówka może zostać zamknięta lub zapłacić karę do 200 tys. zł.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 18 października 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. nr 215, poz. 1408).

Czy zajęcia mogą być kontrolowane

@RY1@i02/2012/150/i02.2012.150.18300110e.827.jpg@RY2@

Rodzice mogą o tym powiadomić kuratorium. Wtedy zarządzona zostanie kontrola. Dyrektor szkoły może przyjść na lekcje i przyjrzeć się, czy nauczyciel właściwie realizuje zajęcia. Jeśli kontrola kuratoryjna potwierdzi obawy opiekunów, może zalecić szefowi placówki nawet usunięcie nauczyciela ze szkoły, jeśli jego braki wiedzy są elementarne. Dyrektor, jeśli się na to zdecyduje, będzie musiał poczekać do zakończenia roku szkolnego. Trudno jest pomyłkę nauczyciela zakwalifikować do zwolnienia dyscyplinarnego. W takiej sytuacji uczniowie są na cały rok szkolny skazani na naukę przez słabego nauczyciela.

Podstawa prawna

Par. 3 ust. 3 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. 168, poz. 1324).

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl