Jak i gdzie nauczyciel może szukać pracy, gdy zlikwidują jego szkołę

Czy nauczyciel może zatrudnić się w kuratorium

@RY1@i02/2012/054/i02.2012.054.18300150f.813.jpg@RY2@

Byli nauczyciele często trafiają do pracy w kuratorium oświaty. Doświadczenie zawodowe to jednak tylko część wymaganych kwalifikacji, aby dostać się do pracy w tej placówce. Osoby, które chcą się w niej zatrudnić, muszą wstąpić do korpusu służby cywilnej. Składa się on z pracowników i urzędników służby cywilnej. Zanim byli pedagodzy się nimi staną, powinni przystąpić do naboru. Ogłoszenia o nim zamieszczane są w biuletynie informacji publicznej kuratoriów i na stronie internetowej rządu (www.kprm.gov.pl, w dziale BIP Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, zakładka Służba Cywilna). Nauczyciel, zanim zdecyduje się na złożenie aplikacji do pracy w kuratorium, powinien zapoznać się ze ścieżką awansu w korpusie służby cywilnej. Kandydat jest zatrudniany na podstawie rocznej umowy na czas określony. W tym czasie odbywa służbę przygotowawczą i musi zaliczyć końcowy egzamin, a jego bezpośredni przełożony dokonuje pierwszej oceny. Gdy wszystko wypadnie pomyślnie i wynik będzie pozytywny, były pedagog zostaje zatrudniony na czas nieokreślony. W zależności od liczby wolnych stanowisk i zaangażowania może awansować na kolejne stanowisko. Do tego pomocna jest ocena okresowa dokonywana co dwa lata. Taki pracownik ma możliwość przystąpienia po dwóch latach do postępowania kwalifikacyjnego na urzędnika mianowanego. Wtedy były nauczyciel może się ubiegać o taki statut, a co za tym idzie ma szansę na wyższe wynagrodzenie.

Podstawa prawna

Art. 26 ust. 1, art. 28 oraz 35 - 37 ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 227, poz. 1505 z późn. zm.).

Czy nowa szkoła przyjmie wszystkich nauczycieli

@RY1@i02/2012/054/i02.2012.054.18300150f.814.jpg@RY2@

Stowarzyszenie, które poprowadzi szkołę, nie będzie musiało zatrudniać pedagogów na podstawie Karty nauczyciela. Wystarczy zwykła umowa o pracę. Nauczyciele nie będą więc mieć takich przywilejów, jak np. większa ochrona przed zwolnieniem czy dodatkowe prawa socjalne. Pedagoga na podstawie umowy o pracę można też zatrudnić na więcej godzin czy zawrzeć z nim umowę na czas określony, wyłączający z okresu zatrudnienia wakacje. W opisanej w pytaniu sytuacji nauczyciele mogą decydować się na mniej korzystne warunki, bo szkoła nie zostanie zlikwidowana i utrzymają miejsca pracy. Prowadzone przez stowarzyszenie placówki nadal będą publiczne, bezpłatne i dostępne dla wszystkich uczniów. W przypadku gdy okaże się, że taka szkoła wykonuje swoje obowiązki niezgodnie z przepisami o systemie oświaty, gmina może ją odebrać. Jeśli zaś stowarzyszenie uzna, że nie radzi sobie z jej prowadzeniem, może ją zwrócić gminie. Ta zaś nie będzie mogła odmówić jej przyjęcia. Samorząd, po podjęciu uchwały o przekazaniu szkoły, musi zawrzeć umowę z podmiotem, który ją przejmuje. Powinna ona określać obwód szkoły, warunki przyjmowania uczniów, korzystania z mienia, tryb kontroli przestrzegania umowy oraz warunki i tryb rozwiązania umowy za wypowiedzeniem. O przekazaniu szkoły gmina jest zobowiązana przynajmniej pół roku wcześniej powiadomić zatrudnionych tam pracowników oraz związki zawodowe. W informacji muszą być uwzględnione ekonomiczne i prawne oraz socjalne skutki decyzji dla zatrudnionych, a także nowe warunki płacy i pracy. Nauczyciel w ciągu trzech miesięcy może złożyć oświadczenie o odmowie przejścia do przejmowanej szkoły. Wtedy z dniem przekazania placówki jej dyrektor rozwiązuje z nim umowę. Pedagog otrzyma od szkoły, w której był dotychczas zatrudniony, odprawę przewidzianą w art. 20 ust. 2 Karty nauczyciela. Nie dostanie jej, jeśli po przekazaniu szkoły odmówi przyjęcia warunków pracy i płacy zaproponowanych przez stowarzyszenie.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. g, ust. h ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

Czy nauczyciel może trafić do pracy w gminie

@RY1@i02/2012/054/i02.2012.054.18300150f.815.jpg@RY2@

O pracę w urzędzie gminy może ubiegać się osoba, która ma obywatelstwo polskie. W przypadku zatrudnianych na podstawie umowy o pracę wymagane jest wykształcenie co najmniej średnie. Były nauczyciel może więc starać się o stanowisko urzędnicze pracownika samorządowego. Co więcej, pedagodzy najczęściej mają wyższe wykształcenie, więc mogą się ubiegać o kierownicze stanowiska. Kandydaci do pracy w gminie muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystać w pełni z praw publicznych. Mogą przystąpić do otwartego i konkurencyjnego naboru. Wójt zobowiązany jest do zamieszczenia informacji o wolnym stanowisku wraz z wymaganiami wobec kandydata. Najlepiej, żeby były one podzielone na niezbędne i dodatkowe. Z ogłoszenia o naborze powinno wynikać, jakie zadania mają być mu powierzone. Jeśli kandydatów jest więcej, przeprowadzany jest pisemny test, a następnie z najlepszymi - rozmowa kwalifikacyjna. Jeśli jest to nabór np. do wydziału edukacji, to osoba z doświadczeniem w pracy w szkole ma duże szanse na to, że wygra konkurs. Z nauczycielem, który pierwszy raz został zatrudniony w administracji samorządowej, zawierana jest umowa na sześć miesięcy. W tym czasie ma on odbyć służbę przygotowawczą i zdać egzamin. Od jego wyniku zależy kontynuacja pracy w samorządzie. Służba przygotowawcza trwa nie dłużej niż trzy miesiące. Po spełnieniu tych warunków nauczyciel może się ubiegać o stałe zatrudnienie.

Podstawa prawna

Art. 6, art. 11 - 16 oraz 19 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).

Czy były pedagog może organizować wycieczki

@RY1@i02/2012/054/i02.2012.054.18300150f.816.jpg@RY2@

Były nauczyciel historii, który ma kurs pilota lub przewodnika, może oprowadzać wycieczki po mieście. Musi rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem. Jeśli nie sprawdzi się w roli przewodnika wycieczek, firma nie zleci mu oprowadzania kolejnej grupy. Jednak były nauczyciel, który ma kontakty z różnymi szkołami, może być cennym nabytkiem dla firm turystycznych, bo może pozyskać klientów. Osobie takiej również łatwiej jest dotrzeć z ofertą programową planu wycieczek do dyrektorów placówek oświatowych. A te mają w programie m.in. wycieczki szkolne.

Podstawa prawna

Art. 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) w związku z art. 75 - 85 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Czy można się zatrudnić w szkole na zlecenie

@RY1@i02/2012/054/i02.2012.054.18300150f.817.jpg@RY2@

Dyrektor szkoły samorządowej nie może zatrudnić pedagoga na innej podstawie niż Karta nauczyciela. Osoba, która trafia do takiej szkoły, otrzymuje na pełnym etacie 18 godzin zajęć tygodniowo, tzw. pensum. Jeśli pedagog tygodniowo miałby mniej niż 9 godzin, to dyrektor musi zwolnić taką osobę. Nie ma jednak możliwości np. zatrudnienia go na zlecenie. Nawet jeśli w czasie egzaminów maturalnych miałby zająć się opieką lub kształceniem pozostałych uczniów. Dyrektor może znaleźć dodatkowy etat dla pedagoga, jeśli za zgodą gminy w kolejnym roku szkolnym np. podzieli oddziały na mniejsze. Tym bardziej jest to uzasadnione, że np. w klasach I - III szkoły podstawowej powinno się uczyć nie więcej niż 26 uczniów. Takie zalecenie dla organów prowadzących szkołę jest zawarte w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. z 2009 r. nr 4, poz. 17). Dla starszych klas brak jest podobnych wytycznych. Nie ma więc przeszkód, aby klasy były liczniejsze. Niemniej jednak jeśli gmina dysponuje odpowiednimi środkami, może te odziały podzielić na mniejsze, a co za tym idzie stworzyć dodatkowe etaty dla nauczycieli.

Podstawa prawna

Art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Czy można udzielać korepetycji, nie pracując w szkole

@RY1@i02/2012/054/i02.2012.054.18300150f.818.jpg@RY2@

Nauczyciel może założyć działalność gospodarczą i odpłatnie uczyć uczniów. Problem z korepetycjami mógłby się pojawić, gdyby pedagog pracował w szkole i jednocześnie proponował swoim uczniom odpłatną pomoc w nauce. Korepetycje dla własnych uczniów mogłyby być uznane przez dyrektora placówki za nieetyczne. Nie ma jednak przepisów, które uznawałyby to np. za naruszenie obowiązków pracowniczych. Udzielanie takich lekcji swoim uczniom można uznać co najwyżej za nieetyczne postępowanie. Jeśli nauczyciel nie chce prowadzić firmy, wystarczy, że z rodzicami zawrze umowę cywilnoprawną o świadczeniu usług. Powinny zostać w niej określone m.in. liczba godzin oraz stawki za korepetycje. Zajęcia nie mogą odbywać się na terenie szkoły lub w ramach godzin karcianych, których dysponentem jest dyrektor szkoły.

Podstawa prawna

Art. 75 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl