Obowiązek szkolny dla sześciolatków dopiero za dwa lata

Za dwa lata, gdy obowiązkiem szkolnym zostaną objęte sześciolatki, naukę w szkole będą mogły rozpocząć także pięciolatki - jeśli wykażą psychofizyczną dojrzałość. Zmiany te wynikają z ostatniej nowelizacji ustawy o systemie oświaty, uchwalonej przez Sejm 27 stycznia.

W latach szkolnych 2012/2013 - 2013/2014, na wniosek rodziców, naukę w szkole może rozpocząć dziecko, które w danym roku kalendarzowym skończy sześć lat. Dyrektor publicznej szkoły musi przyjąć do niej sześciolatka, bez względu na warunki organizacyjne, jakie panują w placówce. Oznacza to, że nawet jeśli samorząd nie będzie miał środków finansowych na przygotowanie szkoły do nauki sześciolatków, dyrektor nie będzie mógł odmówić rodzicom przyjęcia do niej takiego dziecka.

Pomoc finansowa

Gminy, które nie dostosowały szkół do przyjęcia sześciolatków, mogą się ubiegać o wsparcie z budżetu m.in. z programu Radosna Szkoła. W ubiegłym roku na ten cel przeznaczono 400 mln zł. W 2012 roku zarezerwowana kwota również ma wynieść ponad 200 mln zł.

Program zakłada wspieranie organów prowadzących publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe oraz ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia w tworzeniu odpowiednich warunków do aktywności ruchowej najmłodszych uczniów. Zanim taka pomoc trafi do szkół, wojewoda powiadami gminy o możliwości ubiegania się o środki na dostosowanie szkół na przyjęcie sześciolatków. Te muszą następnie sporządzić wniosek i przedstawić swoje zapotrzebowania, począwszy od pomocy dydaktycznych, a kończąc na utworzeniu placu zabaw.

Wszystkie szkoły podstawowe mogą się starać o dotację na zakup pomocy dydaktycznych dla miejsc zabaw w placówkach. W szkole z liczbą uczniów do 69 pomoc ta wynosi 6 tys. zł, a powyżej 70 uczniów - maksymalnie 12 tys. zł. Jeżeli szkoła chce utworzyć lub zmodernizować plac zabaw, może liczyć na dofinansowanie w wysokości od 63 tys. zł do 115 tys. zł. Warunkiem otrzymania tych pieniędzy jest wkład własny organów szkół, który musi być na poziomie 50 proc. kosztów inwestycji. Na podobnych zasadach placówki mogą występować o zwrot kosztów zakupu pomocy dydaktycznych lub utworzenia placu zabaw, jeżeli koszty z tym związane zostały lub zostaną poniesione w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 10 października 2013 r.

Lepsze warunki

Szkoła powinna stworzyć odpowiednie warunki nauki dla sześciolatka, które są zgodne z zaleceniem resortu edukacji. Zamieszczone są one na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej (http://www.men.gov.pl/). Dodatkowo warto zapoznać się z podstawą programową dotyczącą sposobu kształcenia w szkole podstawowej. Jest ona określona w załącznik nr 2 do rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. nr 4, poz. 17).

Zgodnie z zaleceniem MEN samorządy przed przyjęciem sześciolatków muszą podzielić przeznaczone dla nich sale na dwie części. W jednej z nich (wyposażonej w tablicę, stoliki itp.) mają się odbywać zajęcia dydaktyczno-wychowawcze, a w drugiej (odpowiednio do tego przystosowanej, m.in. wyposażonej w dywaniki lub materace) dzieci powinny móc się bawić i odpoczywać.

Atrakcyjność i użyteczność sal uzależniona jest od pomysłu nie tylko dyrektora, nauczycieli, lecz także rodziców. MEN zaleca również wyposażenie sal w pomoce dydaktyczne i przedmioty potrzebne do zajęć, sprzęt audiowizualny, komputery z dostępem do internetu, oraz w gry i zabawki dydaktyczne, kąciki tematyczne, biblioteczkę itp. Wskazane jest, by nauczyciel wykorzystywał część wolną sali do przeprowadzania zajęć, przy których uczeń nie musi siedzieć przy stoliku.

Trzeba też przystosować szatnie i łazienki do wzrostu najmłodszych dzieci. Szkoły muszą też zadbać o wydzielenie dla sześciolatków oddzielnych korytarzy. MEN chce, aby w ten sposób można było tłumić hałas panujący w czasie przerw wśród starszych uczniów. Jego zdaniem najlepszym rozwiązaniem jest utworzenie sal dla sześciolatków na oddzielnym piętrze. Gminy nie mogą też zapominać o przyszkolnych ogródkach zabaw wyłącznie dla najmłodszych - na wzór funkcjonujących w przedszkolach. W szkole, gdzie uczą się sześciolatki, powinna być też stołówka i zapewniona możliwość korzystania z ciepłych posiłków.

Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) za działalność szkoły lub placówki, w szczególności za zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki odpowiada organ prowadzący tę szkołę lub placówkę.

Ponadto w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół określone zostały wskazania dotyczące organizowania zajęć z uczniami klas I - III.

Dodatkowe ułatwienia

Rodzice, którzy zdecydują się na posłanie sześciolatków do szkoły, mogą też liczyć na bezpłatny dowóz do oddalonej szkoły. Tak wynika z ustawy o systemie oświaty. Przewiduje ona, że jeśli droga ucznia pierwszej klasy z domu do najbliższej szkoły podstawowej przekracza trzy kilometry, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka.

W przypadku gdy rodzice zdecydują się we własnym zakresie na dowożenie dziecka do szkoły, gmina zobowiązana jest zwrócić koszty przejazdu. Może też zaproponować rodzicom zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice.

Harmonogram na lata 2012 - 2014

● w roku szkolnym 2012 - 2013 dzieci urodzone w 2006 roku,

● w roku szkolnym 2013 - 2014 dzieci urodzone w 2007 roku,

- pod warunkiem że:

sześciolatki zostały rok wcześniej objęte wychowaniem przedszkolnym lub

● od 1 września 2014 r. wszystkie sześciolatki obowiązkowo muszą być w pierwszej klasie.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 1 ustawy z 27 stycznia 2012 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmianie niektórych innych ustaw (ustawa oczekuje na podpis prezydenta).