W konkursach mogą uczestniczyć oskarżeni o zniesławienie

Komisje konkursowe, które wyłaniają dyrektorów placówek oświatowych, nie będą już wymagały od kandydata informacji, czy toczy się wobec niego postępowanie z oskarżenia prywatnego. Więcej kandydatów będzie więc mogło przystąpić do konkursu. Z kolei wójt, który organizuje wybór dyrektora, nie będzie miał wszystkich informacji na temat kandydata, którego zamierza zatrudnić. To najnowsze zmiany, jakie muszą uwzględnić gminy przy organizacji konkursu na stanowisko szefa placówki oświatowej.

Zmiany w konkursie

Nowe przepisy dotyczące wyboru szefa placówki oświatowej weszły w życie 10 grudnia 2011 r. Zmiany są ważne nie tylko dla osób, które chcą przystąpić do konkursu, ale też dla samorządu, który organizuje i zatrudnia dyrektora szkoły. Zmiany przepisów wprowadza rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 14 października 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. nr 254, poz. 1525).

Złagodzenie przepisów pozwala na uczestniczenie w konkursach osobom, przeciw którym toczy się postępowanie o zniesławienie. Powinno to ukrócić sytuacje, w których w taki nieczysty sposób jeden kandydat blokował udział drugiego. O takie zmiany występowała m.in. organizacja zrzeszająca dyrektorów szkół. Docierały do niej bowiem sygnały o przypadkach, gdzie kandydat oskarżał innego o zniesławienie i w ten sposób eliminował konkurencję. [Przykład]

Organizacja po staremu

Poza tymi zmianami procedura organizacji wyboru dyrektora nie ulega większej zmianie. Warto jednak przypomnieć samorządom tryb ich przeprowadzania.

Szkołą lub inną placówką kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Natomiast organem prowadzącym szkołę jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. To właśnie samorząd pełni m.in. nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem podległej mu placówki. Trzeba jednak zaznaczyć, że stanowisko dyrektora szkoły nie jest zarezerwowane wyłącznie dla nauczycieli. Może nią pokierować np. menedżer. Wtedy wymagana jest zgoda kuratorium oświaty na powołanie na to stanowisko osoby, która nie jest pedagogiem. Dyrektor, który nie jest nauczycielem, nie może jednak prowadzić nadzoru pedagogicznego.

Dodatkowe kwalifikacje dla nauczyciela...

Posiadanie przez nauczyciela odpowiedniego stopnia awansu zawodowego (mianowany lub dyplomowany) to jeszcze za mało, aby móc ubiegać się o stanowisko kierownicze w szkole. Kandydat na taką funkcję musi spełniać określone wymogi w zależności od rodzaju szkoły lub innej placówki oświatowej, którą ma pokierować. Kryteria te są szczegółowo opisane w rozporządzeniu w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze, w poszczególnych typach szkół i placówek.

Stanowisko dyrektora przedszkola (szkoły) może być powierzone nauczycielowi mianowanemu lub dyplomowanemu, który:

● ukończył studia wyższe magisterskie i ma przygotowanie pedagogiczne oraz kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w określonej placówce albo studia wyższe lub studia podyplomowe z zakresu zarządzania albo kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą,

● ma co najmniej pięcioletni staż pracy pedagogicznej na stanowisku nauczyciela lub pięcioletni staż pracy dydaktycznej na stanowisku nauczyciela akademickiego i ma zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym,

● w okresie 5 lat bezpośrednio przed powierzeniem stanowiska dyrektora uzyskał co najmniej dobrą ocenę pracy w przedszkolu, szkole lub placówce, a w przypadku nauczyciela akademickiego - pozytywną ocenę pracy w okresie ostatnich 4 lat pracy w szkole wyższej, jeżeli stanowisko dyrektora obejmuje bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia w szkole wyższej albo w okresie roku bezpośrednio przed przystąpieniem do konkursu na stanowisko dyrektora uzyskał pozytywną ocenę dorobku zawodowego,

● nie był karany.

...i dla menedżera

Stanowisko dyrektora przedszkola, szkoły lub innej placówki oświatowej można powierzyć osobie niebędącej nauczycielem pod warunkiem, że ta:

● ukończyła studia wyższe magisterskie albo studia wyższe lub studia podyplomowe z zakresu zarządzania albo kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą,

● ma co najmniej pięcioletni staż pracy, ma wykształcenie i przygotowanie zawodowe odpowiadające kierunkowi kształcenia w szkole lub zakresowi zadań placówki oraz ma zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowniczym,

● nie była karana.

Ogłoszenie w internecie

Samorząd musi w odpowiednim czasie rozpisać konkurs na dyrektora. Ogłoszenie o konkursie jest zamieszczane na stronie internetowej gminy, w miejscu ogólnie dostępnym w jego siedzibie lub w inny zwyczajowo ustalony sposób. Może być opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej kuratorium oświaty właściwego dla siedziby szkoły oraz w dzienniku o zasięgu wojewódzkim. Nie ma już jednak przymusu, aby gmina publikowała taką informację w dwóch dziennikach. W ogłoszeniu muszą być zawarte szczegółowe informacje, aby kandydaci wiedzieli, gdzie składać aplikacje i jakie warunki muszą spełnić. Termin na złożenie dokumentów nie może być krótszy niż 14 dni od dnia zamieszczenia informacji o konkursie.

Powołanie komisji

Wójt, prezydent czy też burmistrz powołują komisję konkursową w sprawie wyboru dyrektora szkoły. W skład tej komisji wchodzą: trzy osoby z organu prowadzącego szkołę, dwie osoby z organu sprawującego nadzór pedagogiczny, po jednej osobie z rady pedagogicznej i rady rodziców szkoły, a także jedna osoba reprezentująca związki zawodowe. Ta ostatnia nie może pracować w szkole, do której wybiera się dyrektora. Komisja w pierwszej kolejności sprawdza, czy oferty spełniły warunki formalne, a potem sprawdza przebieg kariery zawodowej oraz umiejętności, które będą pomocne kandydatowi w prowadzeniu danej szkoły i placówki. Konkurs może być unieważniony przez gminę, jeśli np. wójt uzna, że odrzucona przez komisję oferta spełniała warunki formalne, a nie została uwzględniona.

Kadencja na pięć lat

Po rozstrzygniętym konkursie stanowisko dyrektora szkoły powierza się na pięć lat szkolnych. Jedynie w uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż jeden rok szkolny. Taka sytuacja może zaistnieć, np. gdy szkoła będzie likwidowana, będzie zmiana profilu nauczania lub gdy nowy dyrektor sam wnioskował o krótszą kadencje. Jeśli wójt po pięciu latach będzie zadowolony z funkcjonowania szkoły, może przedłużyć zajmowanie stanowiska o kolejną kadencję, bez konieczności przeprowadzania konkursu. W tym przypadku gmina musi zasięgnąć opinii rady szkoły i rady pedagogicznej, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty. Jeśli od tych podmiotów do wójta nie docierają większe zastrzeżenia, może on przedłużyć powierzenie stanowiska na kolejne okresy pięciu lat.

Wymagane dokumenty dla gminy przy sporządzeniu konkursu

● uchwała rady gminy o rozpisaniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły

● ogłoszenie o konkursie zgodne z przepisami rozporządzenia

● regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły

● oferty kandydatów na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki

● zarządzenie prezydenta, burmistrza, wójta o powołaniu komisji konkursowej

● protokół z postępowania konkursowego

● opinia kuratora oświaty o kandydacie na stanowisko dyrektora szkoły

● akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły

PRZYKŁAD

Informacje od kandydata

Wójt zamieścił ogłoszenie o konkursie na stanowisko dyrektora szkoły. Rozmowa kwalifikacyjna ma się odbyć za 14 dni. Jeden z kandydatów spełnia warunki formalne, ale przez swojego kolegę nauczyciela został oskarżony o zniesławienie, więc toczy się wobec niego sprawa karna z oskarżenia prywatnego. Mimo to, może przystąpić do konkursu. Może ubiegać się o to stanowisko i nie musi w ogóle informować komisji, że takie postępowanie toczy się przeciwko niemu. Co więcej, jeśli członkowie komisji wiedzą o tym zdarzeniu, to nie mogą np. ze względów formalnych odrzucić tej kandydatury. Jeśli tak by się stało, osoba ta mogłaby się domagać od wójta unieważnienia całego postępowania konkursowego i przeprowadzenia go ponownie.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. nr 60, poz. 373 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 27 października 2009 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w poszczególnych typach publicznych szkół i rodzajach publicznych placówek (Dz.U. nr 184, poz. 1436 z późn. zm.).