Komu przysługuje kredyt studencki

O kredyt mogą ubiegać się wszyscy studenci bez względu na typ uczelni (publiczna, niepubliczna) i tryb studiów (stacjonarny, niestacjonarny), pod warunkiem że rozpoczną studia przed ukończeniem 25 roku życia. Starać się o niego mogą również uczestnicy studiów doktoranckich. Można go otrzymać na okres studiów (w tym doktoranckich). Do okresu studiów nie wlicza się jednak:

● kolejnych jednolitych studiów magisterskich, po złożeniu egzaminu dyplomowego na tym poziomie studiów;

● kolejnych studiów pierwszego stopnia, po złożeniu egzaminu dyplomowego na tym poziomie studiów;

● kolejnych studiów drugiego stopnia, po złożeniu egzaminu dyplomowego na tym poziomie studiów,

● kolejnych studiów doktoranckich, po otrzymaniu świadectwa ukończenia tych studiów,

● urlopów udzielonych z przyczyn zdrowotnych, ważnych przyczyn losowych lub w związku ze studiami na uczelni zagranicznej.

Kredyt wypłacany jest przez 10 miesięcy w roku akademickim, maksymalnie przez sześć lat, a w przypadku studiów doktoranckich - przez cztery lata. Jego miesięczna transza wynosi 400 lub 600 zł. W ciągu pięciu lat studiów można zatem otrzymać odpowiednio 20 lub 30 tys. zł.

Decyzję o wysokości transzy należy podjąć w momencie składania wniosku. Jeśli ktoś ma problemy z zabezpieczeniem kredytu, powinien wybrać niższą kwotę. Jeśli wybierze wyższą i nie przedstawi odpowiedniego zabezpieczenia, bank odmówi przyznania kredytu.

PRZYKŁAD 1

Kolejne studia a kredyt

Karolina O. uzyskała w ubiegłym roku akademickim tytuł licencjata na kierunku pedagogika. Studia ukończyła w trybie dziennym. W tym roku zamierza rozpocząć zaoczne studia na filologii angielskiej. Pensja w nowo podjętej pracy jednak nie wystarczy jej na opłacenie czesnego, ale też nie pozwoli pobierać stypendium. Dlatego Karolina O. chce postarać się o kredyt studencki. Kredyt jednak też jej nie przysługuje, ponieważ będą to już jej drugie studia pierwszego stopnia.

Jak i gdzie złożyć wniosek

Wnioski o kredyt składa się w jednym z banków kredytujących. Obecnie kredytów udzielają cztery banki: Bank Pekao, Bank Polskiej Spółdzielczości, Gospodarczy Bank Wielkopolski i PKO BP. W tym roku z oferowania kredytów studenckich wycofał się BGŻ. Jest to jeden z dwóch banków mających podpisaną umowę z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na udzielanie poręczeń dla studentów zamieszkujący na obszarach wiejskich.

Wnioski w roku akademickim 2009/2010 można składać od 1 października do 15 listopada 2009 r.

Trzeba wybrać bank

Wybór banku należy do kredytobiorcy, jednak można złożyć tylko jeden wniosek, i tylko w jednym banku. Dlatego nad wyborem banku trzeba dobrze się zastanowić. W banku, na przykład, muszą stawić się osobiście poręczyciele. Zwykle są to rodzice lub dziadkowie. Zatem osoby studiujące w Krakowie, a pochodzące z okolic Suwałk mogą wybrać placówkę w stolicy lub w pobliżu rodzinnej miejscowości, jeśli dojazd stanowiłby kłopot dla poręczycieli. Co prawda czasami banki idą na rękę i przesyłają pocztą wewnętrzną dokumenty - jednak nie wszystkie dopuszczają takie rozwiązanie, dlatego warto o to dopytać wcześniej. Warto też, aby bank miał dużą sieć bankomatów, atrakcyjne konto studenckie, konto internetowe itp. Często bowiem studenci zakładają konto w banku, w którym składają wniosek. Jednak nie jest to obowiązkowe. Konto można mieć w jednym banku, a kredyt w drugim.

PRZYKŁAD 2

Wybór banku a konto osobiste

Agnieszka K. zdecydowała się złożyć wniosek o kredyt studencki. Pracownik banku poinformował ją, że nie przyjmie wniosku, jeśli nie założy u nich konta studenckiego. Agnieszka K. miała już konto w innym banku i nie chciała zakładać drugiego. Złożyła więc do kierownika placówki pisemną prośbę o uzasadnienie wymogu założenia konta. Ten odpowiedział, że w jej szczególnym przypadku może złożyć wniosek bez zakładania konta. Tymczasem nie ma wymogu posiadania konta w banku, w którym student ubiega się o preferencyjny kredyt studencki. Student może mieć konto w dowolnym banku. Transza kredytu musi być przelewana na konto wskazane we wniosku.

Zabezpieczenie kredytu

Ubiegając się o kredyt studencki, tak jak w przypadku każdego innego, trzeba przedstawić zabezpieczenie. Obowiązkowym jest weksel in blanco. Ponadto banki wymagają poręczenia osób trzecich. Mogą być nimi rodzice, członkowie rodziny, współmałżonkowie lub osoby trzecie. Z doświadczeń studentów z ubiegłego roku wynika, że poręczyciele powinni zarabiać łącznie około 3 tys. zł brutto.

Można skorzystać również z poręczenia udzielanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego z Funduszu Poręczeń Kredytowych oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Poręczenie BGK wynosi 70 proc. kredytu (kapitału), a w przypadku studentów będących np. wychowankami domów dziecka - 100 proc. Poręczenie BGK można uzyskać we wszystkich czterech bankach mających prawo do obsługi preferencyjnego kredytu. Jednak we wniosku należy zaznaczyć, że chce się z takiego poręczenia skorzystać. Po złożeniu wniosku nie można już tego zrobić, a z powodu braku wiarygodnych poręczycieli można nie otrzymać kredytu. Zdarza się również, że bank wymaga więcej niż dwóch poręczycieli.

ARiMR poręcza kredyty tylko studentom zamieszkującym na obszarach wiejskich. W zależności od wysokości dochodu na osobę w rodzinie agencja poręcza do 80 proc. lub do 100 proc. wykorzystanej kwoty kredytu. Poręczenie Agencji w wysokości 100 proc. mogą uzyskać studenci, których dochód na osobę w rodzinie uprawnia do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ubiegając się o uzyskanie poręczenia ARiMR, należy w oddziale Banku Polskiej Spółdzielczości, jedynym już banku współpracującym z Agencją, przedstawić:

● wniosek o udzielenie poręczenia przez ARiMR na wzorze określonym przez ARiMR,

● dokumenty świadczące o dochodach w rodzinie,

● zaświadczenie z urzędu gminy o zamieszkaniu na obszarze wsi,

● zaświadczenie z gminnego ośrodka pomocy społecznej o wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta kwalifikujące go do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (dla studentów ubiegających się o poręczenie Agencji w wys. 100 proc.).

Ponadto do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o dochodach oraz inne dokumenty wymagane przez bank.

Kto otrzyma kredyt

Każdego roku minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego ustala maksymalną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniające go do ubiegania się o kredyt studencki. Kwota ta jest podawana dopiero w grudniu. Ustalana jest bowiem po złożeniu przez studentów wniosków o kredyt.

W ubiegłym roku akademickim wynosiła ona 2,5 tys. zł, a dwa lata wcześniej 2,2 tys. zł.

Pierwszeństwo w otrzymaniu kredytów mają studenci, słuchacze i doktoranci znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Bank ma obowiązek poinformowania wnioskodawcę do 15 lutego, czy otrzyma kredyt. Jeśli okaże się, że nie, może spróbować w innym banku. Wówczas wniosek powinien złożyć do 28 lutego. Umowa musi być podpisana najpóźniej do 31 marca.

PRZYKŁAD 3

Zmiana banku a poręczenie

Andrzej K. pochodzi z Wągrowca koło Poznania i studiuje ekonomię na Uniwersytecie Szczecińskim. Złożył wniosek o kredyt studencki w jednym ze szczecińskich banków. Na poręczycieli wybrał rodziców, ponieważ pracownik banku poinformował go, że ich dochody są wystarczające. 13 lutego 2009 r. okazało się, że Andrzej K. nie otrzyma kredytu z powodu zbyt niskich zarobków poręczycieli. Bank zaproponował znalezienie trzeciego poręczyciela. 16 lutego Andrzej K. przeniósł jednak wniosek do innego banku, tym razem w Wągrowcu, w którym dochody rodziców okazały się wystarczające.

O czym trzeba pamiętać

Każdy student, który korzysta z kredytu studenckiego, musi dwa razy w roku dostarczyć do banku zaświadczenie o byciu studentem. W przeciwnym razie wypłata kredytu zostanie wstrzymana. Terminy złożenia oświadczenia mijają odpowiednio 31 października i 31 marca, czyli w terminach zakończenia sesji.

Jeśli student nie zaliczył semestru, nie przedstawił w terminie bankowi zaświadczenia potwierdzającego, że jest studentem, lub został zawieszony w prawach studenta, bank zaprzestaje wypłacania rat kredytu. Wypłaty mogą być wznowione w miesiącu następującym po miesiącu, w którym złoży zaświadczenia uprawniające do korzystania z kredytu.

W przypadku przerwania studiów spłata kredytu następuje, począwszy od pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym kredytobiorca był zobowiązany złożyć zaświadczenie potwierdzające, że jest studentem (1 maja lub 1 grudnia). W tym dniu zaczynają być naliczane odsetki od pobranego kredytu równe 0,75 proc. stopy redyskontowej NBP.

Spłata zobowiązania

Spłata kredytu rozpoczyna się po dwóch latach od daty ukończenia studiów, ale nie później niż w dniu 1 października, gdy ostatni rok studiów trwa dwa semestry, oraz 1 kwietnia roku następującego po dwóch latach od roku, w którym według planu studiów student powinien ukończyć studia, gdy ostatni rok studiów trwa jeden semestr.

Liczba rat spłaty kredytu stanowi dwukrotność liczby wypłaconych rat kredytu. Oznacza to, że osoba pobierająca kredyt maksymalnie przez pięć lat, będzie spłacać go przez osiem lat i cztery miesiące. Wraz ze spłatą kredytu rozpoczyna się także spłatę odsetek.

Wysokość odsetek stanowi połowa stopy redyskontowej NBP. 8 września wynosiła ona 3,75 proc., a zatem oprocentowanie kredytu wynosiło niecałe 1,9 proc. w skali roku.

Na wniosek kredytobiorcy bank może zmniejszyć wysokość raty spłaty kredytu do 20 proc. miesięcznego dochodu kredytobiorcy.

Natomiast kredytobiorcom, którzy ukończyli studia w grupie 5 proc. najlepszych absolwentów uczelni, kredyt jest umarzany w 20 proc.

W szczególnych przypadkach kredyt może być umorzony częściowo lub w całości z uwagi na trudną sytuacja życiową (choroba, wypadek) lub trwałą utratę zdolności do spłaty zobowiązań (niepełnosprawność).

Ważne

Osoba, która nie zaliczy sesji lub ma warunek, także musi dostarczyć zaświadczenie o byciu studentem. W przypadku braku takiego zaświadczenia bank wzywa do spłaty kredytu. Osoby mające warunek nadal otrzymują transze. Natomiast powtarzającym rok lub semestr bank wstrzymuje wypłaty do momentu zaliczenia powtarzanego roku lub semestru.

Jolanta Ojczyk

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich (Dz.U. nr 108, poz. 685 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 12 października 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich oraz warunków i trybu rozliczeń z tytułu pokrywania odsetek należnych bankom od kredytów studenckich (Dz.U. nr 186, poz. 1371, z późn. zm.).