Samorząd będzie musiał wyrazić zgodę

Powiat lub gmina nie będzie musiał już likwidować małej, publicznej szkoły, aby następnie przekazać jej prowadzenie np. stowarzyszeniu rodziców, prywatnej firmie lub osobie fizycznej. Wystarczy, że zgodzi się na to organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (np. rada powiatu lub gminy) oraz nadzór pedagogiczny. Tak wynika z marcowej nowelizacji ustawy o systemie oświaty. Sejm odrzucił już weto prezydenta do tej nowelizacji, więc wejdzie ona w życie 14 dni po ogłoszeniu (z licznymi wyjątkami). Nowe przepisy mogą więc obowiązywać już w kwietniu tego roku.

Dzięki tym zmianom znacznie uproszczony zostanie proces przekazywania szkół podmiotom niepublicznym, które chcą prowadzić takie placówki.

Aby przejąć prowadzenie szkoły, osoba prawna lub fizyczna będzie musiała podpisać umowę z jednostką samorządu terytorialnego, która dotychczas ją prowadziła. Będzie to możliwe po przyjęciu uchwały przez radę powiatu lub gminy oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, czyli kuratorium oświaty.

Sześć miesięcy przed dniem przekazania szkoły powiat lub gmina będzie zobowiązany powiadomić pracowników szkoły lub placówki oraz zakładową organizację związkową o terminie jej przekazania, jego przyczynach, prawnych, ekonomicznych i socjalnych skutkach dla pracowników oraz o nowych warunkach pracy i płacy. W ciągu trzech miesięcy od uzyskania takich informacji nauczyciele mogą złożyć oświadczenie o odmowie przejścia do przejmowanej szkoły lub placówki publicznej. Złożenie takiego oświadczenia powoduje rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn określonych w art. 20 ust. 1 ustawy Karty Nauczyciela, czyli z powodu całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły lub innej placówki oświatowej.

W takim przypadku stosunek pracy zostanie rozwiązany z dniem przekazania szkoły lub placówki, chyba że nauczyciel wcześniej wyrazi zgodę na przeniesienie do innej szkoły lub placówki prowadzonej przez daną jednostkę samorządu terytorialnego.

W dniu przejęcia szkoły lub placówki osoba prawna lub fizyczna będzie musiała zaproponować nauczycielom na piśmie nowe warunki pracy i płacy oraz wskazać termin (nie krótszy niż siedem dni), do którego mają oni złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków.

Odmowa przyjęcia nowych warunków pracy i płacy spowoduje rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem z upływem trzech miesięcy od dnia, do którego nauczyciel miał złożyć wspomniane oświadczenie. W takich przypadkach stosuje się przepisy o rozwiązywaniu stosunków pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Oznacza to, że nauczyciele, którzy odmówią pracy w przejętej szkole, otrzymają odprawy - jeżeli szkoła zatrudnia co najmniej 20 osób.

Dzięki nowelizacji znacznie uproszczono procedurę przejmowania publicznych szkół przez firmy, stowarzyszenia czy też np. rodziców dzieci, które do nich uczęszczają. Obecnie, żeby móc przekazać szkołę, którą prowadził samorząd, trzeba ją najpierw zlikwidować. A to powoduje niepokój rodziców i nauczycieli oraz brak płynności finansowej, w sytuacji gdy w miejsce likwidowanej placówki ma powstać szkoła prowadzona np. przez rodziców. Po zmianach ikwidacja nie będzie już konieczna. Rodzice nie powinni obawiać, że nie powstanie nowa placówka, a nauczyciele - że stracą pracę. Jak podkreślała Katarzyna Hall, minister edukacji narodowej, zapewniona zostanie też płynność finansowa. Od dnia przejęcia szkoły będą przekazywane dotację na każdego ucznia z subwencji oświatowej.

Osoby zainteresowane przejęciem szkół muszą jednak pamiętać, że żaden przepis znowelizowanej ustawy nie zezwala im na pobieranie czesnego od uczniów, którzy będą uczęszczać do przejętej przez nich placówki.