Jak nauczyciel może skutecznie przyspieszyć awans zawodowy

Tytuł honorowego profesora oświaty może otrzymać nauczyciel dyplomowany, posiadający co najmniej 20-letni okres pracy w zawodzie. Dodatkowo, w tym czasie musi on posiadać co najmniej 10-letni okres pracy jako nauczyciel dyplomowany. Taka osoba musi wykazywać się znaczącym i uznanym dorobkiem zawodowym. Przepisy przejściowe zawarte w ustawie z 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 19, poz. 239 z późn. zm.) przewidują, że w okresie do 31 grudnia 2010 r. tytuł ten może być też nadany nauczycielowi, który legitymuje się co najmniej 7-letnim okresem pracy jako nauczyciel dyplomowany (art. 8 ustawy). Awans dokonywany jest na wniosek Kapituły do spraw Profesorów Oświaty. Natomiast tytuł honorowy profesora oświaty nadawany jest przez ministra edukacji narodowej. Wnioski do kapituły o nadanie tytułu honorowego profesora oświaty składa organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Wnioski o nadanie tytułu honorowego profesora oświaty organ ten składa do kapituły w terminie do 31 marca każdego roku. Nauczyciele zainteresowani uzyskaniem tytułem honorowego profesora oświaty mogą przekazywać informacje o swoich osiągnięciach do kuratorium oświaty.

Art. 9i ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Nauczyciel kontraktowy lub mianowany posiadający co najmniej stopień naukowy doktora może ubiegać się o uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego po odbyciu stażu trwającego rok i 9 miesięcy. Osoby, które nie posiadają tytułu naukowego, muszą odbyć staż, który trwa w przypadku nauczyciela kontraktowego 9 miesięcy, a nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego 2 lata i 9 miesięcy. Ponadto nauczyciel mianowany zatrudniony na stanowisku, na którym wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, posiadający nieprzerwany okres pracy na tym stanowisku co najmniej 3 lata, może złożyć wniosek o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 4 lat od dnia nadania stopnia mianowanego. Nauczyciel posiadający co najmniej stopień naukowy doktora może to zrobić najwcześniej po 2 latach, natomiast osoba posiadająca co najmniej stopień naukowy doktora po 3 latach.

Art. 9e ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Nauczyciele, którzy w danym roku szkolnym przestali zajmować stanowisko dyrektora szkoły i nie korzystają z urlopu lub zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, mogą złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze roku i 9 miesięcy. Warunkiem jest jednak rozpoczęcie stażu 1 września roku szkolnego następującego bezpośrednio po tym roku szkolnym.

Art. 9e ust. 4 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

W takim przypadku od nauczyciela wymagany staż pracy 2 lat i 9 miesięcy jest skracany o jeden rok. Nauczyciele mianowani, pełniący z wyboru funkcje związkowe, którzy przestali w danym roku szkolnym korzystać z urlopu lub zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, mogą złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego po odbyciu stażu w wymiarze roku i 9 miesięcy.

Art. 9e ust. 4 ustawy z 26 stycznia 1982 r. s - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Osoba nieposiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole - co do zasady - uzyskuje stopień nauczyciela stażysty. Jednak w Karcie nauczyciela przewidziany jest wyjątek od tej zasady. Osoba posiadająca co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego. Dlatego w tym trybie osoba zainteresowana pracą w szkole powinna wystąpić ze stosownym wnioskiem do dyrektora szkoły. Musi udokumentować co najmniej 5-letni okres pracy. Może on przypadać u dowolnego pracodawcy. Do tego okresu możliwe jest zaliczenie okresów pracy świadczonych zarówno na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, jak i okresu prowadzenia firmy. Oceny dorobku zawodowego dokona dyrektor szkoły. Za znaczący dorobek zawodowy może on uznać taki, który wyróżnia się spośród osiągnięć innych osób o podobnych kwalifikacjach należycie wykonujących swoją pracę.

Art. 9a ust. 2 i 3 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Minimum, jakie w szkole musi przepracować nauczyciel, to 10 lat. W przypadku stażysty ubiegającego się o tytuł nauczyciela kontraktowego musi on odbyć dziewięciomiesięczny staż. Następnie nauczyciel kontraktowy, aby zostać mianowanym, musi przepracować w szkole minimum dwa lata (od zostania nauczycielem kontraktowym), posiadać dwa lata i 9 miesięcy stażu i zdać egzamin przed komisją egzaminacyjną. Z kolei nauczyciel mianowany musi przepracować rok od momentu otrzymania aktu mianowania oraz mieć dwa lata i 9 miesięcy stażu.

Art. 9b i c ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

W celu uzyskania takiego awansu wymagany jest trzyletni staż pracy w wyższej szkole w charakterze nauczyciela akademickiego. Wtedy z chwilą rozpoczęcia pracy w szkole osoba taka otrzymałaby awans bezpośrednio na nauczyciela kontraktowego, a nie stażystę. Trzeba też pamiętać, że nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w zakładzie kształcenia nauczycieli lub kolegium pracowników służb społecznych uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. Dodatkowo dyrektor szkoły może nauczycielowi kontraktowemu ubiegającemu się o awans na stopień nauczyciela mianowanego skrócić staż z 2 lat i 9 miesięcy do roku i 9 miesięcy - jeśli stopień pedagoga kontraktowego osoba taka uzyskała w sposób przewidziany dla nauczyciela akademickiego.

Art. 9a ust. 3 i art. 9c ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.).

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl