Jak student może ubiegać się o kredyt

O kredyt mogą się ubiegać wszyscy studenci bez względu na typ uczelni (publiczna, niepubliczna) i tryb studiów (stacjonarny, niestacjonarny), o ile rozpoczęli studia przed ukończeniem 25. roku życia. Starać się o niego mogą również uczestnicy studiów doktoranckich. Można go otrzymać na okres studiów. Jednak do tego czasu nie wlicza się:

● kolejnych jednolitych studiów magisterskich po złożeniu egzaminu dyplomowego na tym poziomie studiów,

● kolejnych studiów I stopnia po złożeniu egzaminu dyplomowego na tym poziomie studiów,

● kolejnych studiów II stopnia po złożeniu egzaminu dyplomowego na tym poziomie studiów,

● kolejnych studiów doktoranckich po otrzymaniu świadectwa ukończenia tych studiów,

● urlopów udzielonych z przyczyn zdrowotnych, ważnych przyczyn losowych lub w związku ze studiami na uczelni zagranicznej.

Student może jednak otrzymać kredyt na kolejnych studiach pierwszego lub drugiego stopnia, a także magisterskich, jeśli nie korzystał z kredytu na studiach je poprzedzających, czyli w trakcie poprzednich lat nauki.

Transze wypłacane są przez 10 miesięcy w roku akademickim, maksymalnie przez 6 lat, a w przypadku studiów doktoranckich - przez 4 lata. Ich miesięczna wysokość w roku akademickim 2010/2011 wynosi 600 zł. Osoby, którym bank przyznał kredyt przed 1 października 2010 roku w wysokości 400 zł miesięcznie, otrzymują wypłaty w dotychczasowej kwocie.

Student może otrzymać kredyt na okres studiów, w tym studiów doktoranckich, do czasu ich ukończenia. Przez okres studiów rozumie się sumę okresów studiowania, w tym kształcenia w innych uczelniach i na innych kierunkach studiów. W przypadku studiów doktoranckich odnosi się to do jednostek organizacyjnych uczelni lub innych jednostek organizacyjnych prowadzących studia doktoranckie i w zakresie innych dziedzin nauki lub sztuki oraz dyscyplin naukowych lub artystycznych. Osoba, która już ukończyła studia, nie może się ubiegać o kredyt na kolejne studia na takim samym poziomie, chyba że nie korzystała wcześniej z kredytu na tym poziomie studiów. W opisanej sytuacji osoba ta nie otrzymała dotychczas kredytu, a zatem będzie mogła wnioskować o jego przyznanie na kolejnych studiach.

Wnioski o kredyt składa się w jednym z banków kredytujących. Obecnie kredytów takich udziela pięć banków: Bank Pekao SA, Bank Polskiej Spółdzielczości, Gospodarczy Bank Wielkopolski SA, PKO Bank Polski SA i Mazowiecki Bank Regionalny SA.

Wybór banku należy do kredytobiorcy, jednak można złożyć tylko jeden wniosek i tylko w jednym banku. Dlatego nad wyborem warto dobrze się zastanowić i zdecydować, czy lepszy będzie bank w miejscu studiowania czy zamieszkania poręczycieli. Ci bowiem muszą stawić się w banku osobiście.

W rozpoczynającym się roku akademickim wnioski można składać od 1 października do 15 listopada 2010 roku. Należy do nich dołączyć informacje o wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie wniosku. Od roku akademickiego 2010/2011 obowiązuje nowy sposób obliczania dochodu na osobę w rodzinie, oparty na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przy wyliczaniu dochodu będą brane pod uwagę dochody netto. Ponadto, jeśli student złoży oświadczenie, że nie jest na utrzymaniu rodziców, musi pamiętać, że obecnie jego miesięczny dochód w bieżącym roku nie może być mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o kredyt.

Zgodnie z obowiązującym do 30 września 2010 roku rozporządzeniem w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów, przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie nie uwzględnia się dochodów rodziców, jeśli dochody studenta w ostatnim roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku i roku bieżącym nie były mniejsze od obowiązującego w tych okresach minimalnego wynagrodzenia za pracę. W takiej sytuacji student powinien przedstawić także dochody swoich rodziców.

Ubiegając się o kredyt studencki, tak jak w przypadku każdego innego, trzeba przedstawić zabezpieczenie. Obowiązkowy jest weksel in blanco. Ponadto banki wymagają poręczenia osób trzecich. Można skorzystać również z poręczenia udzielanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) z Funduszu Poręczeń Kredytowych oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Od 1 października tego roku zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie w sprawie kredytów studenckich, zgodnie z którym więcej osób będzie mogło się starać o 100-proc. poręczenie BGK.

Od tej daty bowiem poręczenie BGK będzie wynosić:

● 100 proc. - w przypadku studentów, którzy zostali pozbawieni całkowicie opieki rodzicielskiej lub jako pozbawieni częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej umieszczeni byli w rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo-wychowawczej rodzinnej, bez względu na dochód,

● 100 proc. - w przypadku studentów, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 600 zł,

● 70 proc. - w przypadku studentów, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1000 zł.

Poręczenie BGK można uzyskać we wszystkich bankach przyznających preferencyjny kredyt. Jednak we wniosku należy zaznaczyć: chcę uzyskać poręczenie z BGK. Po złożeniu wniosku nie można już tego zrobić, a z powodu braku wiarygodnych poręczycieli można nie otrzymać kredytu. Co prawda, jeśli bank rozpatrzy wniosek negatywnie, można się starać jeszcze raz o kredyt w innym banku, ale wówczas całą procedurę należy przejść od początku.

ARMiR poręcza tylko studentom zamieszkującym na obszarach wiejskich. W zależności od wysokości dochodu na osobę w rodzinie agencja poręcza do 80 proc. lub do 100 proc. wykorzystanej kwoty kredytu. Poręczenie agencji w wysokości 100 proc. mogą uzyskać studenci, których dochód na osobę w rodzinie uprawnia do wykorzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ubiegając się o uzyskanie poręczenia ARMiR, wniosek należy złożyć w oddziale Banku Polskiej Spółdzielczości SA, Gospodarczym Banku Wielkopolskim SA lub Mazowieckim Banku Regionalnym SA. Są to banki, z którymi ARMiR zawarła umowę o współpracy. W wybranym banku należy przedstawić:

● wniosek o udzielenie poręczenia przez ARiMR na wzorze określonym przez ARiMR,

● dokumenty świadczące o dochodach w rodzinie,

● zaświadczenie z urzędu gminy o zamieszkaniu na obszarze wsi,

● zaświadczenie z gminnego ośrodka pomocy społecznej o wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta, kwalifikującego do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (dla studentów ubiegających się o poręczenie agencji w wys. 100 proc.).

Każdego roku minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego ustala maksymalną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o kredyt studencki. Kwota ta jest podawana dopiero w grudniu. Ustalana jest bowiem po złożeniu przez studentów wniosków o kredyt. W ubiegłym i poprzedzającym go roku akademickim wynosiła ona 2,5 tys. zł. Pierwszeństwo w otrzymaniu kredytów mają studenci, słuchacze i doktoranci znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Bank ma obowiązek poinformować wnioskodawcę do 15 lutego, czy ten otrzyma kredyt. W przypadku decyzji odmownej z powodu negatywnej oceny zabezpieczenia kredytu student może się ponownie ubiegać o kredyt w innym banku. Wówczas wniosek wraz z wymaganymi dokumentami musi złożyć do 28 lutego. Umowa kredytowa między bankiem a studentem musi być podpisana najpóźniej do 31 marca.

Jeśli student przerwie studia, spłata kredytu następuje, począwszy od pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym kredytobiorca był zobowiązany złożyć zaświadczenie potwierdzające, że jest studentem (1 maja lub 1 grudnia). W tym dniu zaczynają być naliczane odsetki od pobranego kredytu równe 0,75 proc. stopy redyskonta weksli NBP, czyli obecnie 3,75 proc. Spłata kredytu rozpoczyna się dwa lata od daty ukończenia studiów, ale nie później niż 1 października, gdy ostatni rok studiów trwa dwa semestry, oraz 1 kwietnia, gdy ostatni rok studiów trwa jeden semestr. Liczba rat spłaty kredytu stanowi dwukrotność liczby wypłaconych rat kredytu. Oznacza to, że osoba pobierająca kredyt maksymalnie przez 5 lat będzie spłacać go przez 8 lat i 4 miesiące. Wraz ze spłatą kredytu rozpoczyna się także spłata odsetek. Ich wysokość stanowi połowę stopy redyskontowej NBP. Od 25 czerwca 2009 roku do chwili obecnej wynosiła ona 3,75 proc., a oprocentowanie kredytu to niecałe 1,9 proc. w skali roku. Studenci, którzy przez 5 lat pobierali 600 zł kredytu miesięcznie i właśnie zaczynają go spłacać, mają raty w wysokości około 274 zł.

Od tej generalnej zasady są jednak wyjątki. Na wniosek kredytobiorcy bank może zmniejszyć wysokość raty spłaty kredytu do 20 proc. miesięcznego dochodu kredytobiorcy. Natomiast kredytobiorcom, którzy ukończyli studia w grupie 5 proc. najlepszych absolwentów uczelni, kredyt jest umarzany w 20 proc.

W szczególnych przypadkach kredyt może być umorzony częściowo lub w całości z uwagi na trudną sytuację życiową (choroba, wypadek) lub trwałą utratę zdolności do spłaty zobowiązań (niepełnosprawność).

Od tego roku akademickiego warunkiem otrzymywania transz kredytu jest przedstawienie w banku w terminach do 31 października i 31 marca jedynie ważnej legitymacji studenckiej lub doktoranckiej. Oznacza to, że nie trzeba tak jak w poprzednich latach składać w tych terminach wystawianego przez uczelnię zaświadczenia o byciu studentem. Jest ono wymagane tylko przy składaniu wniosku lub aneksowaniu umowy.

Jeśli student nie zaliczył semestru, nie przedstawił w terminie bankowi ważnej legitymacji lub został zawieszony w prawach, bank zaprzestaje wypłacania rat kredytu. Wypłaty mogą być wznowione w miesiącu następującym po tym w którym przedstawi legitymację.

Praktyczne informacje o ubieganiu się o kredyt studencki można znaleźć na stronie www.kredytstudencki.com.pl

Marek Bugalski

marek.bugalski@infor.pl

Ustawa z 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich (Dz.U. nr 108, poz. 685 z późn. zm.).