Komisja sprawdzi jakość kształcenia na wyższych uczelniach

Od 1 października obowiązują nowe zasady sprawdzania szkół wyższych. Wprowadza je reforma szkolnictwa wyższego. Polska Komisja Akredytacyjna (PKA) będzie przeprowadzała ocenę programową oraz instytucjonalną.

Pierwsza ukierunkowana jest na sprawdzenie tzw. efektów kształcenia, czyli tego, czy program kształcenia pozwala na uzyskanie konkretnej wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych. Wyznaczą je Krajowe Ramy Kwalifikacji (KRK).

Komisja w szczególności zwróci uwagę na to, czy:

● spełnione są przez jednostkę organizacyjną szkoły (np. wydział) warunki do prowadzenia studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu kształcenia,

● prowadzone przez uczelnię kierunki są one zgodne z misją uczelni,

● szkoła skutecznie realizuje zakładane efekty,

● placówka ma odpowiednią infrastrukturę dydaktyczną (dobrze wyposażone laboratoria oraz aparaturę badawczą).

● spełnione są wymagania dotyczące minimum kadrowego (liczbę profesorów, doktorów, czy magistrów zatrudnionych na danym wydziale, którzy są niezbędni do prowadzenia kierunku).

Istotne będzie też ustalenie, czy nauczyciele akademiccy posiadają odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia zajęć dydaktycznych na określonym kierunku. W przypadku studiów o profilu praktycznym ocena obejmie również to, czy wyznaczone przez szkołę efekty kształcenia są dostosowane do potrzeb rynku pracy i pracodawców.

Komisja zwróci też uwagę, jak funkcjonuje wewnętrzny system zapewniania jakości kształcenia oraz mechanizm jej doskonalenia. Znaczenie będzie miał również sposób zarządzania procesem dydaktycznym, w tym zmian dokonywanych w programie kształcenia, który jest jego konsekwencją.

Komisja sprawdzi, czy szkoła słusznie przypisuje punkty ECTS (Europejski System Transferu Punktów) za poszczególne zajęcia. Są one przydzielane za każdy przedmiot, a uzyskanie 60 punktów rocznie pozwala na zaliczenie roku akademickiego. Jeśli placówka prowadzi zajęcia przez internet, je także zweryfikuje PKA.

Natomiast ocena instytucjonalna polega na sprawdzeniu, jak funkcjonuje na danym wydziale system zapewniania wewnętrznej jakości kształcenia. Komisja dokona jej, gdy dana placówka prowadzi studia doktoranckie lub spełnia łącznie następujące warunki:

● w ciągu pięciu lat poprzedzających ocenę instytucjonalną jednostka w zakresie oceny programowej nie uzyskała opinii negatywnej, a w przypadku warunkowej — uzasadnienia jej wydania nie stanowiły zastrzeżenia dotyczące konstrukcji i funkcjonowania wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia,

● została dokonana ocena programowa większości prowadzonych w tej jednostce kierunków.

PKA, przeprowadzając ją, weźmie pod uwagę:

● zgodność strategii rozwoju wydziału ze strategią całej uczelni,

● jakość kształcenia na studiach podyplomowych czy doktoranckich,

● współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym (firmy, inne jednostki naukowe itd.).

Zarówno przy ocenie programowej, jak i instytucjonalnej będzie uwzględniany stopień umiędzynarodowienia studiów oraz ewentualne akredytacje przyznane przez inne komisje. W przypadku opiniowania studiów drugiego stopnia (magisterskich) i jednolitych magisterskich oraz trzeciego stopnia (doktoranckich) PKA sprawdzi też, jak szkoła nawiązuje współpracę z zagranicznymi placówkami, które prowadzą badania naukowe.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego tłumaczy, że zmiany w opiniowaniu szkół wynikają z wprowadzenia do systemu szkolnictwa wyższego większej autonomii programowej oraz Krajowych Ram Kwalifikacji, co wiąże się z koniecznością zwiększenia odpowiedzialności uczelni za jakość kształcenia, a także dokonania modyfikacji sposobu ich sprawdzania. Te nowe kryteria mają zmusić szkoły wyższe do lepszego dostosowania oferty programowej do potrzeb gospodarki, tak aby ich absolwenci kończyli studia z wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami, które będą przydatne dla pracodawców.

Wydział, który prowadzi praktyczny kierunek studiów, będzie musiał osiągnąć określone efekty kształcenia, czyli to, co jego absolwent powinien wiedzieć i umieć, zgodnie z potrzebami pracodawców i rynku pracy

Państwowa Komisja Akredytacyjna została przekształcona w Polską Komisję Akredytacyjną

Polska Komisja Akredytacyjna, oceniając dostosowanie tzw. efektów kształcenia do potrzeb rynku pracy, sprawdzi:

● wykorzystanie wyników monitorowania karier zawodowych absolwentów,

● uwzględnianie opinii pracodawców przy tworzeniu programów kształcenia,

● organizację praktyk oraz wyników analizy zakładanych i uzyskanych efektów z realizacji tych praktyk.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

Art. 9 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy z 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 29 września 2011 r. w sprawie warunków oceny programowej i instytucjonalnej (Dz.U. nr 207, poz. 1232). Obowiązuje od 1 października.